Bruksizm nedir?
Bruksizm, dişlerin istemsiz olarak sıkılması veya gıcırdatılmasıdır. Gündüz stres ve yoğun dikkat gerektiren işlerde, gece ise uyku sırasında ortaya çıkabilir. Sabah çene yorgunluğu, şakak bölgesinde ağrı, dişlerde aşınma ya da hassasiyet sık görülen belirtilerdir; birçok kişi gıcırdatmayı ancak yakınlarından duyar.
Şeffaf plak ile gece plağı aynı şey mi?
| Şeffaf plak (ortodontik) | Gece plağı (koruyucu) | |
|---|---|---|
| Amaç | Dişleri planlanan konuma hareket ettirmek | Dişleri sıkma ve gıcırdatmanın etkilerine karşı korumak |
| Kullanım | Günde 20–22 saat, sırayla değiştirilir | Genellikle uykuda, uzun süre aynı plak |
| Yapı | İnce, diş hareketi için tasarlanmış | Daha kalın, aşınmaya dayanıklı |
Şeffaf plaklar dişlerin yüzeyini bir ölçüde örttüğü için tedavi süresince sıkmanın dişlere doğrudan etkisini azaltabilir; ancak koruyucu gece plağının yerini tutmak için tasarlanmamıştır. Tedavi sırasında ayrı bir gece plağına gerek olup olmadığına hekim karar verir.
Plaktaki aşınma neyi gösterir?
Plakların çiğneme yüzeylerinde belirgin aşınma, delinme ya da çatlak oluşması, gece sıkma veya gıcırdatmanın bir işareti olabilir. Bu durumda plağın dişe tam oturup oturmadığı ve tedavi planının ilerleyişi kontrol edilmelidir. Plağın oturmaması, çatlaması ve benzeri durumlar için şeffaf plak sorunları ve çözümleri sayfasına bakabilirsiniz.
Çene ağrısı ve eklem sorunları: ne zaman söylemelisiniz?
- Sabahları belirgin çene yorgunluğu ya da şakaklarda ağrı varsa
- Ağzınızı açarken veya kapatırken kulak önünde ses ya da takılma hissediyorsanız
- Ağız açıklığınız kısıtlandıysa
- Daha önce çene eklemi (TME) sorunu için tedavi gördüyseniz
Bu durumları muayenede belirtmeniz önemlidir; çene eklemiyle ilgili şikâyetler ortodontik planlamadan ayrı olarak da değerlendirilmesi gereken bir konudur.
Diş sıkmayı azaltabilecek günlük alışkanlıklar
- Gün içinde dişlerin birbirine değip değmediğini fark etmeye çalışın; dinlenme halinde dudaklar kapalı, dişler hafif aralıklı olmalıdır.
- Akşam saatlerinde kafein ve alkolü sınırlamak bazı kişilerde fayda sağlayabilir.
- Kalem, tırnak veya sakız çiğneme gibi alışkanlıkları azaltın.
- Stres yönetimi ve uyku düzeni bruksizmle yakından ilişkilidir.
Tedavi sonrası
Ortodontik tedavi bittikten sonra kullanılan hareketli pekiştirme plakları da sıkma ve gıcırdatma nedeniyle daha hızlı aşınabilir. Aşınan ya da çatlayan plakların yenilenmesi dişlerin yeni konumunun korunması için önemlidir. Ayrıntılar: pekiştirme tedavisi.