Plak dili veya yanağı kesiyorsa
Plağın kenarı bazı bölgelerde, özellikle dilin değdiği iç yüzeylerde ve arka dişlerin çevresinde keskin hissedilebilir. Yeni plaklarda bu durum daha sık görülür.
- Tahriş olan bölgeye ortodontik mum (vaks) sürmek kısa süreli rahatlama sağlayabilir.
- Ağzı ılık tuzlu suyla çalkalamak küçük yaraların iyileşmesine yardımcı olur.
- Plağın kenarını kendiniz kesmeyin ya da törpülemeyin. Yanlış bölgeden yapılan bir düzeltme plağın tutuculuğunu ve kuvvet iletimini bozabilir.
- Rahatsızlık birkaç gün içinde geçmiyorsa kliniğe bilgi verin; plağın kenarı klinikte uygun şekilde düzeltilebilir.
Plak dişetini kesiyor veya dişeti kızardıysa
Plağın kenarı dişetine baskı yapıyorsa dişetinde kızarıklık ve hassasiyet görülebilir. Bu durumun bir diğer nedeni de plak ile diş arasında kalan yiyecek artıklarına bağlı dişeti iltihabıdır. Dişleri ve plakları her yemekten sonra temizlemek, diş ipi kullanmak bu riski azaltır. Kızarıklık, kanama ya da şişlik birkaç günden uzun sürerse kliniğe ulaşın.
Konuyla ilgili ayrıntılı yazımız: Şeffaf plaklarınız diş etinizi kesiyorsa ne yapmalısınız?
Plak tam oturmuyorsa
Plağın dişlere tam oturmaması, dişlerin plana göre ilerlemediğini gösterebilir. Plak ile diş ucu arasında belirgin boşluk görüyorsanız:
- Plağı her takışta parmaklarınızla bütün dişlere bastırarak oturttuğunuzdan emin olun.
- Hekiminiz önerdiyse, plağın tam oturmasına yardımcı olan çiğneme silindirlerini (chewie) günde birkaç kez birkaç dakika kullanın.
- Plakları önerilen sürede taktığınızı gözden geçirin.
- Boşluk birkaç gün içinde kapanmıyorsa bir sonraki plağa geçmeden kliniğe danışın; erken geçiş sorunu büyütebilir.
Plağı takmak veya çıkarmak çok zor
Yeni bir plak ilk günlerde sıkı olabilir. Takarken ön dişlerden başlayıp arkaya doğru bastırın; çıkarırken arka dişlerden birinin iç yüzünden başlayın. Metal ya da keskin aletler kullanmayın; plağı da dişleri de çizebilir. Zorluk sürerse kliniğe danışın; ataşmanların çevresinde düzeltme gerekebilir.
Plak kırıldı veya çatladı
Çatlak ya da kırık bir plak dişlere doğru kuvvet uygulayamaz ve ağız içinde tahrişe yol açabilir. Kliniğe bilgi verin. Hekiminiz bir önceki plağa dönmenizi, sıradaki plağa geçmenizi ya da yeni plak üretilmesini önerebilir.
Plak kayboldu
Kliniğe en kısa sürede ulaşın. Karar verilene kadar mümkünse bir önceki plağınızı takın; dişlerin plaksız kalması geri kaymaya neden olabilir.
Ataşman düştü
Bir ataşmanın düşmesi acil bir durum değildir ancak ilgili dişin hareketini etkileyebilir. Kliniğe bilgi verin; ataşman genellikle bir sonraki kontrolde ya da daha erken bir randevuda yeniden yapıştırılır.
Konuşma bozukluğu
İlk günlerde bazı seslerde peltekleşme olağandır ve dilin plağa alışmasıyla çoğunlukla birkaç gün içinde geçer. Sesli okumak alışmayı hızlandırır. Konuşmadaki değişiklik iki haftadan uzun sürüyorsa hekiminize danışın.
Plaklarda renklenme ve koku
Plak takılıyken su dışında içecek tüketmek, sigara ve yetersiz temizlik plaklarda sararma ve kötü kokuya neden olabilir. Plakları sabah akşam ılık suyla ve yumuşak fırçayla temizleyin, yemekten sonra dişlerinizi fırçalamadan takmayın.
Ne zaman beklemeden kliniğe ulaşmalısınız?
- Şiddetli ya da giderek artan ağrı
- Yüzde şişlik, ateş veya dişetinde iltihaplı görünüm
- Kırık, kayıp veya hiç oturmayan plak
- Diş ya da dolgu kırılması