Günde kaç saat takılmalı?
Şeffaf plakların günde 20–22 saat takılması önerilir. Plaklar yalnızca yemek yerken, su dışında bir şey içerken ve dişler fırçalanırken çıkarılır. Plaklar ağızda olmadığı süre boyunca dişler plağın uyguladığı kuvvetten uzak kalır; sık ve uzun süreli çıkarma, dişlerin plana göre ilerlemesini geciktirir ve bir sonraki plağın oturmasını zorlaştırabilir.
Pratik bir yaklaşım: Öğün sayısını ve öğün sürelerini sınırlı tutmak, atıştırmaları azaltmak takılma süresini korumayı kolaylaştırır.
Plaklar nasıl takılır ve çıkarılır?
- Takarken plağı ön dişlerden başlayarak yerleştirin, ardından parmak uçlarınızla arka dişlere doğru bastırarak oturtun. Plağı ısırarak yerine oturtmaya çalışmayın.
- Çıkarırken arka dişlerden birinin iç yüzünden başlayarak plağı nazikçe ayırın, sonra diğer tarafa ve öne doğru ilerleyin.
- Plağı çıkarmak için keskin ya da metal bir cisim kullanmayın.
Yemek ve içecekler
Yemek yerken plaklar mutlaka çıkarılır. Plak takılıyken yalnızca sade su içilmesi önerilir. Diğer içeceklerle ilgili dikkat edilmesi gerekenler:
| İçecek | Plak takılıyken | Neden? |
|---|---|---|
| Sade su | İçilebilir | Plağa ve dişlere zararı yoktur. |
| Çay, kahve | Önerilmez | Plakları boyayabilir; şekerliyse çürük riskini artırır. Sıcak içecekler plağın şeklini bozabilir. |
| Meyve suyu, gazlı içecek | Önerilmez | Şeker ve asit, plak ile diş arasında kalarak mineye zarar verebilir. |
Bu içecekleri plakları çıkararak tüketebilir, ardından ağzınızı çalkalayıp mümkünse dişlerinizi fırçalayarak plakları yeniden takabilirsiniz.
Plakların temizliği
- Sabah ve akşam plakları ılık suyla durulayın, yumuşak bir fırçayla nazikçe temizleyin.
- Sıcak su kullanmayın; plaklar ısıya duyarlıdır ve şekilleri bozulabilir.
- Aşındırıcı diş macunları plak yüzeyini matlaştırabilir. Kokusuz, renksiz sıvı sabun ya da hekiminizin önerdiği temizleme ürünleri kullanılabilir.
- Plakları ağızdan çıkardıktan sonra kurumadan önce durulamak, tükürük kalıntılarının sertleşmesini önler.
Dişlerin ve diş etinin bakımı
Plaklar dişlerin üzerini kapladığı için yemek artıkları ve bakteri plağı, plak ile diş arasında kalırsa çürük ve diş eti iltihabı riski artar. Bu nedenle:
- Her yemekten sonra dişleri fırçalayın veya en azından ağzı iyice çalkalayın.
- Günde en az bir kez diş ipi ya da arayüz fırçası kullanın.
- Düzenli diş hekimi ve diş taşı temizliği kontrollerini sürdürün.
İlk günler: baskı hissi ve konuşma
Her yeni plağa geçişte 1–3 gün süren baskı ya da hassasiyet hissi olağandır. Yeni plağa akşam yatmadan önce geçmek, bu ilk saatleri uykuda geçirmenizi sağlar. İlk günlerde bazı seslerde hafif peltekleşme olabilir; çoğunlukla birkaç gün içinde geçer.
Plağın kenarı dili ya da yanağı tahriş ediyorsa kendiniz kesmeye veya törpülemeye çalışmayın; kliniğe bilgi verin. Ayrıntılı çözümler için şeffaf plak sorunları sayfasına bakabilirsiniz.
Saklama ve kayıp önleme
Plak kayıplarının büyük kısmı, plakların yemek sırasında peçeteye sarılıp unutulmasıyla olur. Plakları çıkardığınızda her zaman kabına koyun. Plakları evcil hayvanların ulaşabileceği yerlerde, sıcak araç içinde ya da doğrudan güneş altında bırakmayın.
Seyahat ederken
- Plak kabını, takılı plağınızın bir önceki plağını ve diş fırçanızı yanınıza alın.
- Uzun bir seyahat planlıyorsanız, sıradaki plakların takvimini önceden hekiminizle konuşun.
- Uçuşlarda plakları takabilirsiniz; su içmeyi ihmal etmeyin.
Plak kaybolursa ya da kırılırsa
Kliniğe en kısa sürede bilgi verin. Hekiminiz duruma göre bir önceki plağa dönmenizi, sıradaki plağa geçmenizi ya da yeni plak üretilmesini önerebilir. Karar verilene kadar ağzınızda mümkünse bir plak bulunması dişlerin geri kaymasını önler.