Invisalign kısaca
Invisalign, Align Technology firmasının geliştirdiği ve dünyada yaygın olarak kullanılan bir şeffaf plak sistemidir. Sistem; dişlerin dijital olarak taranmasını, diş hareketlerinin özel bir yazılımla planlanmasını ve bu plana göre kişiye özel plakların üretilmesini kapsar. “Şeffaf plak tedavisi” yöntemin adı, Invisalign ise bu yöntemi uygulayan tescilli bir markadır.
Plaklar dişleri nasıl hareket ettirir?
Her plak, dişlerin bir sonraki aşamadaki konumuna göre üretilir. Plak takıldığında dişin bulunduğu yer ile plağın onu yönlendirdiği yer arasında çok küçük bir fark vardır. Plak bu farkı kapatmak için dişe hafif ve sürekli bir kuvvet uygular. Dişi çevreleyen kemik, basınç olan tarafta yavaşça çözülür, karşı tarafta yeniden yapılanır; diş de bu sayede yeni konumuna ilerler.
Aşamalar küçük tutulduğu için diş hareketleri kontrollüdür. Plak birkaç gün içinde dişleri hedeflenen ara konuma getirir; kalan sürede diş yeni konumunda dengelenir. Plaklar genellikle 1–2 haftada bir değiştirildiğinden, toplam hareket çok sayıda küçük adımın toplamıdır. Ana sayfadaki etkileşimli çizimde bu kademeli ilerlemeyi temsili olarak görebilirsiniz.
Dijital planlama nasıl yapılır?
Ağız içi tarayıcıyla dişlerin üç boyutlu modeli birkaç dakikada elde edilir. Hekim, bu model üzerinde her dişin nasıl hareket edeceğini; hangi sırayla, hangi yönde ve ne kadar ilerleyeceğini planlar. Planlama yazılımı bu hareketleri aşamalara böler ve hedeflenen sonucu bir simülasyon olarak gösterir. Bu simülasyon hastayla paylaşılabilir; hasta, tedaviye başlamadan önce planın genel hatlarını görebilir.
Simülasyon bir hedeftir, kesin bir sonuç vaadi değildir. Kemik ve diş eti dokularının yanıtı kişiden kişiye farklılık gösterir; bu nedenle tedavi sırasında yeni tarama ve ek plaklarla ara düzeltmeler yapılması olağandır.
Ataşmanlar ne işe yarar?
Ataşmanlar, bazı dişlerin yüzeyine yapıştırılan, diş renginde, küçük kompozit çıkıntılardır. Plağın dişi daha sıkı kavramasını sağlar ve plağın tek başına yapmakta zorlanacağı hareketlere yardımcı olur:
- Dişin kendi ekseni etrafında dönmesi (rotasyon)
- Dişin kökünün eğiminin düzeltilmesi
- Dişin yukarı çekilmesi (ekstrüzyon) veya bastırılması (intrüzyon)
Ataşmanların sayısı, şekli ve yeri dijital planda belirlenir. Tedavi bittiğinde diş yüzeyine zarar vermeden temizlenip parlatılarak çıkarılır.
Plak malzemesi
Invisalign plakları, esnek ve çok katmanlı bir termoplastik malzemeden üretilir. Malzeme dişin üzerine sıkıca oturacak kadar dayanıklı, takıp çıkarmaya izin verecek kadar esnektir. Plaklar ısıya duyarlıdır; sıcak suyla temizlenmemeli, sıcak ortamda bırakılmamalıdır. Ayrıntılı öneriler için kullanım ve bakım rehberine bakabilirsiniz.
Yardımcı uygulamalar
Bazı tedavilerde plaklara şu uygulamalar eşlik edebilir:
- Arayüz aşındırma (IPR): Dişlerin temas yüzeylerinden milimetrenin kesirleri kadar mine kaldırılarak yer açılması.
- Elastikler: Alt ve üst çene arasındaki kapanış ilişkisini düzeltmek için plaklara takılan küçük lastikler.
- Hassas kanatlar: Büyüme çağındaki hastalarda alt çeneyi öne yönlendirmek için plaklara eklenen çıkıntılar. Bkz. mandibular ilerletme.
- Erüpsiyon (sürme) boşlukları: Gençlerde sürmekte olan dişlere yer bırakan plak tasarımları.
Yaş gruplarına göre protokoller
Invisalign sisteminde farklı yaş gruplarına yönelik protokoller bulunur:
- Invisalign First: Karma dişlenme dönemindeki çocuklarda (yaklaşık 6–10 yaş) erken müdahale gerektiren durumlar için.
- Invisalign Teen: Kalıcı dişlerin sürdüğü ergenlik döneminde; kullanım göstergeleri ve sürme boşlukları içerebilir.
- Yetişkin tedavisi: Büyümesi tamamlanmış hastalarda, diş eti ve kemik durumu gözetilerek.
Kaç plak kullanılır, tedavi neden kişiye göre değişir?
Plak sayısı, dijital planda dişlerin ne kadar ve hangi sırayla hareket edeceğine göre belirlenir. Hafif bir çapraşıklıkta az sayıda plak yeterli olabilirken kapanış sorunlarının da düzeltildiği kapsamlı vakalarda plak sayısı artar. Tedavi süresini kabaca plak sayısı ile plak değişim aralığı belirler: Örneğin plaklar 1–2 haftada bir değiştiriliyorsa toplam süre, plak sayısının bu aralıkla çarpımına yakındır. Ara taramalarla eklenen düzeltme plakları bu süreyi uzatabilir. Size özel plak sayısı ve tahmini süre, dijital plan hazırlandıktan sonra paylaşılır.
ClinCheck nedir?
ClinCheck, Invisalign sisteminde kullanılan dijital tedavi planlama yazılımının adıdır. Ağız içi taramadan elde edilen üç boyutlu model üzerinde her dişin hareketi aşama aşama planlanır; hekim planı inceler, gerekirse değiştirir ve onaylar. Plaklar ancak bu onaydan sonra üretilir. ClinCheck'te görülen son görüntü bir hedeftir; dokuların yanıtı kişiden kişiye değiştiği için tedavi sırasında planın güncellenmesi gerekebilir.
Plak malzemesi ve alerji
Invisalign plakları, üreticinin SmartTrack adını verdiği çok katmanlı termoplastik malzemeden üretilir. Üretici bilgilerine göre malzeme BPA içermez. Plaklarda metal bulunmadığı için metal (örneğin nikel) alerjisi olan kişilerde tel ve braketlere göre bir seçenek olarak değerlendirilebilir; plastik malzemelere karşı bilinen bir hassasiyetiniz varsa muayenede belirtmeniz gerekir.
“Invisalign sağlayıcısı” ne demek?
Invisalign tedavisini, sistemin eğitimini tamamlamış ve Align Technology tarafından sağlayıcı olarak tanımlanmış hekimler uygulayabilir. Bu hekimler, Invisalign'ın resmî sitesindeki doktor bulma aracında listelenir. Sağlayıcı olmak, hekimin sistemin planlama yazılımını ve protokollerini kullanabildiğini gösterir. Kliniğimiz bir Invisalign sağlayıcısıdır. Tedavinin planlanması ve takibi ise her durumda muayeneyi yapan hekimin değerlendirmesine dayanır.
Invisalign her durumda kullanılabilir mi?
Hayır. Ciddi iskeletsel uyumsuzluklar, aktif diş eti hastalığı, tedavi edilmemiş çürükler veya plakların düzenli takılamayacağı durumlar farklı bir yaklaşımı gerektirebilir. Şeffaf plağın sizin için uygun olup olmadığı; muayene, röntgen ve dijital tarama sonrasında belirlenir.
