Ağzını aktif kullananlar için ortodonti
Ortodontik tedavi; dudak, dil ve dişlerin birlikte çalıştığı her etkinliği bir süre etkileyebilir. Nefesli çalgı çalanlar, şarkıcılar, oyuncular ve sporcular, hangi tedavi yönteminin günlük yaşamlarına daha kolay uyum sağlayacağını merak eder. Şeffaf plak mı, diş teli mi? sorusunun yanıtı her zaman ağızdaki duruma bağlıdır; hekiminiz önce hangi yöntemin dişlerinizin sorununa uygun olduğunu değerlendirir, ardından yaşam tarzınızı dikkate alarak planı birlikte konuşursunuz.
Nefesli çalgı çalanlar
Şeffaf plak ile
Flüt, klarnet, saksafon, trompet gibi çalgılarda dudak pozisyonu (embouchure) önemlidir. Şeffaf plaklar dişlerin üzerine ince bir katman ekler; ilk günlerde dudak hissi ve üfleme biraz farklı gelebilir. Çoğu müzisyen birkaç gün ile birkaç hafta içinde bu duruma uyum sağlar. Bazı müzisyenler çalarken plağı çıkarmayı tercih eder; bu mümkündür, ancak çıkarılan süre günlük takma süresinden düşer. Bu nedenle prova ve konser programınızı hekiminizle paylaşmanız faydalı olur.
Sabit tel ile
Braketler, özellikle bakır nefesli çalgılarda dudağın iç yüzüne baskı yapabilir. İlk haftalarda dudakta tahriş ve hassasiyet görülebilir. Ortodontik mum, braketlerin üzerini örterek tahrişi azaltmaya yardımcı olabilir. Sabit tel ile ilk dönem hakkında bilgi için diş teli takıldıktan sonra ilk haftalar sayfasına bakabilirsiniz.
Şarkıcılar ve konuşmayı meslek edinenler
Şeffaf plaklar ilk günlerde "s", "ş", "z" gibi seslerde hafif bir peltekleşmeye yol açabilir. Dil, plağın varlığına genellikle kısa sürede alışır. Sesli okuma, şarkı söyleme ve konuşma pratiği bu süreci hızlandırabilir. Ataşmanlar (dişlere yapıştırılan küçük çıkıntılar) dudak ve dil hissini bir miktar değiştirebilir. Ayrıntılar için şeffaf plak konuşmayı etkiler mi? yazısına bakabilirsiniz.
- Önemli bir performans öncesinde tedaviye başlamak ya da yeni bir plak setine geçmek isteniyorsa zamanlama hekiminizle konuşulabilir.
- Performans sırasında plağın çıkarılıp çıkarılmayacağı ve süresi hekiminizle birlikte değerlendirilmelidir.
- Uzun süreli şarkı söyleme ve konuşma ağız kuruluğuna yol açabilir; plak takılıyken yalnızca su içilmesi genellikle önerilir.
Önemli bir tarih için planlama hakkında önemli bir tarih öncesi planlama sayfası fikir verebilir.
Sporcular
Temas sporları ve ağız koruyucu
Futbol, basketbol, boks, dövüş sporları, hokey ve benzeri temas sporlarında ağza darbe gelme riski vardır. Sabit tel kullananlarda darbe, dudak ve yanak yaralanmalarına ya da braketlerin zarar görmesine yol açabilir. Şeffaf plak, ağız koruyucunun yerine geçmez. Hangi tür ağız koruyucunun kullanılacağını ve tedaviyle nasıl uyumlu olacağını hekiminizle konuşmanız önerilir. Tedavi sırasında dişler hareket ettiği için koruyucunun uyumu da değişebilir.
Antrenman ve yarışma sırasında
- Antrenman sırasında su dışında içecek tüketecekseniz plağı çıkarmanız ve sonra ağzınızı çalkalamanız gerekebilir; şekerli ve asitli spor içecekleri plak altında dişlerle uzun süre temas edebilir.
- Çıkarılan plakları mutlaka saklama kabına koyun; havlu veya peçeteye sarılan plaklar kolayca kaybolabilir.
- Darbe sonrası diş sallanması, kırık veya kanama varsa kliniğe ulaşın; ciddi yaralanmalarda 112'yi arayın. Bkz. ortodontik acil durumlar.
Takma süresi disiplini
Şeffaf plak tedavisinin planlandığı gibi ilerlemesi, büyük ölçüde plakların hekiminizin önerdiği süre boyunca takılmasına bağlıdır. Prova, konser, antrenman ve maçlar için plağı çıkarmak gerekiyorsa bu süreler günün toplamına eklenir. Birkaç pratik öneri:
- Günlük programınızda plağı çıkardığınız süreleri not edin.
- Uzun provalarda ya da maç günlerinde, diğer zamanlarda plağı daha düzenli takmayı planlayın.
- Telefon hatırlatıcıları ya da günlük bakım kartı kullanın.
- Kullanımda aksama olduysa ve plak oturmuyorsa hekiminize bilgi verin.
Günlük takma süresi hakkında daha fazla bilgi için şeffaf plak günde kaç saat takılmalı yazısına bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Plak takılıyken nefesli çalgı çalabilir miyim?
Birçok müzisyen plak takılıyken çalmaya uyum sağlar; ilk günlerde farklılık hissedilebilir. Plağı çıkarmayı tercih ederseniz bu süreyi günlük takma süresine göre planlayın ve hekiminizle konuşun.
Şeffaf plak ağız koruyucu yerine geçer mi?
Hayır. Şeffaf plak, darbelere karşı koruma amacıyla tasarlanmamıştır. Temas sporu yapıyorsanız uygun ağız koruyucuyu hekiminizle konuşun.
Konuşmam ne zaman normale döner?
Çoğu kişide hafif peltekleşme birkaç gün içinde azalır. Bu süre kişiden kişiye değişebilir; sesli okuma pratiği yardımcı olabilir.
Sabit tel mi, şeffaf plak mı daha uygun?
Bu karar önce dişlerinizin durumuna, sonra yaşam tarzınıza göre verilir. Hekiminiz muayenede iki seçeneğin sizin için uygunluğunu değerlendirir.
Sorularınız için 0312 911 60 36 numarasını arayabilir ya da iletişim sayfasındaki formu kullanabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi planı muayene ve hekim değerlendirmesiyle belirlenir.