Yetişkinlerde ortodonti neden giderek yaygınlaşıyor?
Yetişkinlerin ortodontik tedaviye başvurma nedenleri yalnızca estetik değildir. Çapraşık dişler daha zor temizlenir ve diş taşı birikimine yatkındır; kapanış bozuklukları dişlerde aşınmaya, kırıklara ya da dişeti çekilmesine katkıda bulunabilir. Ayrıca köprü, implant veya kaplama gibi tedavilerden önce dişlerin doğru konuma getirilmesi, bu tedavilerin daha sağlıklı planlanmasına yardımcı olur.
Şeffaf plaklar, görünür metal braketler istemeyen ve çalışma hayatında sık sık konuşma, sunum ya da müşteri görüşmesi yapan yetişkinler için çoğu zaman tercih edilen bir seçenektir.
Telsiz ortodonti hangi sorunlarda uygulanabilir?
- Çapraşıklık ve diş dönmeleri
- Diş arası boşluklar
- Derin, açık ve çapraz kapanış (diş kaynaklı olanlar ve uygun vakalar)
- Önceki ortodontik tedaviden sonra dişlerin geri kayması (nüks)
- Protez ya da implant öncesi dişlerin konumlandırılması
İleri derecede iskeletsel çene uyumsuzluklarında yalnızca ortodonti yeterli olmayabilir; bu durumlarda ortodonti ve çene cerrahisinin birlikte planlanması gündeme gelebilir.
Yetişkinlerde dikkat edilen konular
Dişeti ve kemik sağlığı
Dişlerin hareket edebilmesi için onları taşıyan dişeti ve kemiğin sağlıklı olması gerekir. Dişeti hastalığı varsa ortodontik tedaviden önce tedavi edilir ve tedavi boyunca düzenli dişeti kontrolleri önerilir.
Dolgular, kaplamalar ve implantlar
İmplantlar kemikle kaynaştığı için ortodontik olarak hareket ettirilemez; bu nedenle planlama mevcut implantlar dikkate alınarak yapılır. Kaplamalı dişlerde ataşman yerleştirme yöntemi farklı olabilir.
Eksik dişler
Diş eksikliği olan bölgelerde komşu dişler zamanla eğilir. Ortodonti ile bu dişler dikleştirilerek implant ya da köprü için uygun alan oluşturulabilir.
Çene eklemi
Çene ekleminde ses, ağrı ya da ağız açmada kısıtlılık varsa tedavi öncesinde değerlendirilir ve kayıt altına alınır.
İş ve sosyal yaşamla uyum
- Konuşma: İlk birkaç gün bazı seslerde hafif peltekleşme olabilir; çoğu kişide kısa sürede geçer.
- Toplantı ve yemekler: Yemek sırasında plaklar çıkarılır; sonrasında dişler fırçalanır ya da en azından ağız çalkalanıp plaklar takılır.
- Kahve ve çay: Plak takılıyken yalnızca su içilmesi önerilir; sıcak ve renkli içecekler plakta renklenme ve biçim değişikliğine yol açabilir.
- Seyahat: Yedek plak kutusu, sonraki plak ve diş fırçası yanınızda bulunmalıdır.
Tedavi süresi neye bağlıdır?
Yalnızca ön dişlerdeki hafif çapraşıklıklar birkaç ayda düzelebilirken kapanışın da düzeltilmesi gereken kapsamlı vakalar 12–24 ay sürebilir. Süreyi; sorunun karmaşıklığı, kemik yapısı, plakların düzenli kullanımı ve kontrollere uyum belirler. Kesin süre, dijital planlama sonrasında konuşulur.
Tedavi sonrası
Yetişkinlerde de dişler tedavi sonrasında eski konumlarına dönme eğilimindedir. Bu nedenle sabit tel veya gece takılan şeffaf plak ile pekiştirme uzun süre, çoğu zaman süresiz olarak önerilir.