Kalıcı ön dişler 6–8 yaş arasında sürerken çoğu ailenin dikkatini çeker: Yeni dişler süt dişlerinden daha büyüktür ve bazen eğri ya da sıkışık sürer. Bu durumun bir kısmı gelişimin normal bir parçasıdır; bir kısmı ise değerlendirme gerektirir.
Hangi durumlar normal olabilir?
- Alt ön kesici dişlerin süt dişlerinin arkasından sürmesi (süt dişi düştükten sonra dil baskısıyla çoğu zaman öne gelir)
- Kalıcı ön dişler sürerken hafif çapraşıklık
- Üst ön dişler arasında boşluk ve dişlerin yelpaze gibi açılması ("çirkin ördek yavrusu dönemi")
Çene büyümesi ve köpek dişlerinin sürmesiyle bu durumların bir kısmı kendiliğinden düzelebilir.
Dikkat edilmesi gereken belirtiler
- Belirgin ve artan çapraşıklık
- Süt dişleri düşmeden kalıcı dişlerin farklı yönden sürmesi
- Süt dişinin uzun süre sallanmadan yerinde kalması
- Ön veya arka dişlerde çapraz kapanış
- Çenenin kapanırken bir yana kayması
- Belirgin öne çıkık ön dişler
- Ağız açık uyuma, ağızdan nefes alma
Çürük ve çapraşıklık ilişkisi
Çapraşık dişlerin araları daha zor temizlenir; bu da çürük riskini artırır. Öte yandan çürük nedeniyle erken kaybedilen süt dişleri yer kaybına ve çapraşıklığa neden olabilir. Bu nedenle çürüğün önlenmesi ve çapraşıklığın izlenmesi birbirini tamamlar.
Ne zaman ortodontiste gidilmeli?
İlk ortodontik kontrolün yaklaşık 7 yaşında yapılması önerilir. Bu kontrolde:
- Çenelerde kalıcı dişler için yeterli yer olup olmadığı,
- Kapanış ilişkisi,
- Gömülü veya eksik diş olup olmadığı (gerekirse röntgenle)
değerlendirilir. Çoğu çocukta yalnızca izlem önerilir; gerekli durumlarda damak genişletme, yer tutucu veya Invisalign First gibi erken tedavi seçenekleri değerlendirilebilir.
Evde yapılabilecekler
- Çapraşık bölgelerde diş ipi veya küçük ara yüz fırçası kullanımını öğretin.
- Akşam fırçalamasını kontrol edin.
- Parmak emme gibi alışkanlıkların bırakılmasını destekleyin.
Daha fazla bilgi için diş çapraşıklığı tedavisi ve erken ortodontik tedavi sayfalarımıza bakabilirsiniz.
