Alt çene geriliği nedir?
Alt çene geriliğinde (mandibular retrognati) alt çene, üst çeneye göre geride konumlanır. Ortodontide bu durum çoğunlukla “Sınıf II” kapanış olarak adlandırılır. Profilden bakıldığında çene ucu geride görünebilir, üst ön dişler alt dişlerin belirgin şekilde önünde kalabilir ve dudakların kapanması zorlaşabilir. Ayrıntılı bilgi için alt çene geriliği ve ilerletme sayfasına bakabilirsiniz.
Şeffaf plakla mandibular ilerletme nasıl çalışır?
Bu yöntemde şeffaf plakların yan bölgelerine, “hassas kanat” olarak adlandırılan küçük çıkıntılar eklenir. Ağız kapandığında bu kanatlar birbirine dayanarak alt çeneyi daha önde bir konumda tutar. Amaç, büyüme döneminde alt çenenin bu konuma uyum sağlamasını desteklemektir. Aynı plaklar, ilerletme yapılırken dişlerin hizalanmasına da devam edebilir.
Bu yaklaşım, geleneksel fonksiyonel apareylerle benzer bir prensibe dayanır; farkı, ayrı bir aparey yerine şeffaf plakların içine entegre edilmesidir.
Kimler için uygun olabilir?
- Büyüme potansiyeli devam eden çocuk ve gençler (genellikle büyüme atılımı döneminde)
- Alt çenenin geride olduğu Sınıf II kapanış
- Plakları düzenli takabilecek, uyumlu hastalar
Büyümesi tamamlanmış yetişkinlerde alt çenenin büyümesini yönlendirmek mümkün değildir. Bu durumlarda dişsel düzeltmeler (kamuflaj) veya ileri vakalarda ortognatik cerrahi seçenekleri değerlendirilir.
Zamanlama neden önemli?
Alt çene büyümesinin en hızlı olduğu dönem, büyüme atılımı olarak adlandırılır ve kızlarda genellikle erkeklerden daha erken başlar. Bu dönemin belirlenmesinde yaş, boy uzama hızı, diş gelişimi ve gerektiğinde el-bilek ya da boyun omurlarının röntgendeki görünümü dikkate alınabilir. Tedavinin bu döneme denk getirilmesi, büyümeden yararlanma olasılığını artırır.
Tedavi süreci
- Muayene, sefalometrik (yan kafa) röntgen ve ağız içi 3D tarama
- Gerekirse ilerletme öncesinde dişlerin hazırlık hizalaması
- Kanatlı plaklarla ilerletme aşaması ve düzenli kontroller
- İlerletme sonrasında dişlerin ayrıntılı hizalanması
- Pekiştirme dönemi
Fonksiyonel aparey ile karşılaştırma
| Özellik | Şeffaf plakla ilerletme | Klasik fonksiyonel aparey |
|---|---|---|
| Görünüm | Daha az fark edilir | Daha belirgin |
| Diş hizalaması | Aynı anda yapılabilir | Genellikle ayrı bir aşamada yapılır |
| Konuşma ve yeme | Yemekte çıkarılır; konuşmaya alışma kısa sürer | Aparey türüne göre değişir |
| Kullanıma bağlılık | Yüksek | Hareketli apareylerde yüksek, sabit apareylerde düşük |
Hangi yöntemin seçileceği, sorunun şiddetine, büyüme dönemine ve hastanın uyumuna göre belirlenir.