Pekiştirme neden gereklidir?
Ortodontik tedavide dişler hareket ederken dişleri kemiğe bağlayan lifler ve dişeti dokuları da yeniden düzenlenir. Bu dokuların yeni konuma uyum sağlaması aylar sürer; bu süreçte dişler eski konumlarına dönme eğilimi gösterir. Ayrıca yaşla birlikte dişlerin konumu ömür boyu bir miktar değişmeye devam eder. Pekiştirme aygıtları bu değişimleri sınırlayarak tedavi sonucunu korur.
Pekiştirme aygıtı türleri
Hareketli şeffaf pekiştirme plakları
Şeffaf plaklara benzeyen, dişlerin son konumuna göre üretilen ince plaklardır. Çıkarılabilir oldukları için temizlikleri kolaydır. Genellikle tedavinin bitiminden sonraki ilk dönemde gün boyu, ardından geceleri takılır. Zamanla aşınabilir veya kırılabilir; belirli aralıklarla yenilenmeleri gerekebilir.
Sabit pekiştirme teli
Ön dişlerin arka yüzüne yapıştırılan ince bir teldir. Dışarıdan görünmez ve hasta uyumuna bağlı değildir. Telin çevresinde diş taşı birikebileceği için diş ipi geçirgeci veya arayüz fırçası ile özenli temizlik gerekir. Sabit tel çoğu zaman hareketli plakla birlikte kullanılır.
Hareketli tel pekiştirme aygıtları
Akrilik gövde ve tel bileşenlerden oluşan klasik pekiştirme aygıtlarıdır. Bazı vakalarda tercih edilebilir.
| Tür | Görünüm | Uyum gereksinimi | Bakım |
|---|---|---|---|
| Şeffaf pekiştirme plağı | Şeffaf | Takılması gerekir | Ilık su ve yumuşak fırça |
| Sabit pekiştirme teli | Dışarıdan görünmez | Uyum gerektirmez | Diş ipi geçirgeci, arayüz fırçası |
| Hareketli tel aygıt | Ön dişlerde tel görünür | Takılması gerekir | Fırçalama, kabında saklama |
Ne kadar süre kullanılır?
Pekiştirmenin süresi ve takılma düzeni hekim tarafından belirlenir. Yaygın yaklaşım, tedavi bitiminden sonra bir süre gün boyu kullanım, ardından uzun dönemde geceleri kullanımdır. Dişlerin konumu ömür boyu değişebildiği için birçok hekim pekiştirme aygıtlarının süresiz olarak, geceleri kullanılmasını önerir.
Pekiştirme aygıtının bakımı
- Hareketli plakları ılık suyla ve yumuşak fırçayla temizleyin; sıcak su kullanmayın.
- Kullanmadığınızda mutlaka kabında saklayın.
- Sabit telin çevresini her gün temizleyin; diş taşı birikiminin önlenmesi için düzenli diş hekimi kontrollerine gidin.
- Plakta çatlak, deformasyon ya da oturma sorunu fark ederseniz kliniğe danışın.
Pekiştirme aygıtı kırılırsa veya kaybolursa
Kliniğe kısa sürede ulaşın. Dişler, özellikle tedavinin ilk aylarında, aygıt kullanılmadığında hızlı şekilde kayabilir. Sabit telin bir ucu açılmışsa kendiniz bükmeye çalışmayın. Konuyla ilgili yazımız: Kırık bir retainer'ın değiştirilmesinin önemi.
Dişler kaydıysa ne yapılabilir?
Pekiştirme kullanılmadığı için dişler kaymışsa, kayma miktarına göre yeni bir pekiştirme aygıtıyla küçük düzeltmeler ya da kısa bir şeffaf plak tedavisi planlanabilir. Değerlendirme muayenede yapılır. Ayrıntılar: Braketler çıkarıldıktan sonra dişler tekrar kayar mı?