Neden önce ağız sağlığı?
Ortodontik tedavi, dişleri kemik içinde kontrollü kuvvetlerle hareket ettirir. Bu hareketin sağlıklı biçimde gerçekleşebilmesi için dişlerin, diş etinin ve çevre kemiğin olabildiğince sağlıklı olması gerekir. Tedavi sırasında braketler ya da şeffaf plaklar temizliği bir miktar zorlaştırabildiği için, mevcut sorunların başlangıçta ele alınması çoğu durumda tedavi sürecini daha öngörülebilir hale getirir. İlk ortodontik muayenede hekiminiz yalnızca diş dizilimine değil, genel ağız sağlığına da bakar.
Çürük dişler
Tedavi öncesinde fark edilen çürükler genellikle önce tedavi edilir. Bunun birkaç nedeni vardır:
- Braket veya ataşmanların yapıştırılacağı yüzeylerin sağlam olması gerekir.
- Şeffaf plaklar dişleri sıkıca sardığı için, tedavi edilmemiş bir çürük plak altında ilerleyebilir.
- Tedavi sırasında dolgu yapmak, aygıtların bir kısmının çıkarılmasını ya da plakların yeniden üretilmesini gerektirebilir.
Plak kullanımı sırasında çürük riskini azaltmak için yeme-içme düzenine dikkat etmek önemlidir; bkz. şeffaf plakla ne yenir, ne içilir. Çürüklerin nasıl fark edildiğine ilişkin bilgi için diş çürüklerinin belirtileri yazısına bakabilirsiniz.
Diş taşı ve diş eti sağlığı
Diş taşı, bakteri plağının sertleşmesiyle oluşur ve diş eti iltihabına zemin hazırlayabilir. Diş eti iltihabı veya ilerlemiş diş eti hastalığı olan bir ağızda dişleri hareket ettirmek, destek dokularının daha fazla zarar görmesine yol açabilir. Bu nedenle:
- Tedavi öncesinde genellikle diş taşı temizliği yapılır.
- Diş eti hastalığı varsa önce bu durum kontrol altına alınır; gerekirse periodontoloji alanında değerlendirme istenir.
- Diş eti çekilmesi olan bölgeler tedavi planlanırken dikkate alınır. Bkz. diş eti çekilmesi.
Diş eti sağlığı sağlandıktan sonra da tedavi boyunca düzenli kontrol ve temizlik önemini korur. Şeffaf plak kullananlar için ağız hijyeni ipuçları yazımız yol gösterebilir.
Kanal tedavisi gereken dişler
Daha önce kanal tedavisi görmüş dişler, sağlıklı oldukları sürece genellikle ortodontik olarak hareket ettirilebilir. Ancak kökün ucunda iltihap, ağrı ya da şişlik gibi bulgular varsa bu durumun önce ele alınması gerekebilir. Ortodonti öncesi çekilen röntgenler, belirti vermeyen bazı sorunların da fark edilmesine yardımcı olabilir. Kanal tedavili dişlerin hassasiyeti hakkında bilgi için bu yazıya bakabilirsiniz.
Eksik dişler, implant ve protezler
Eksik bir dişin boşluğu ortodontik planı doğrudan etkiler. Hekiminiz, boşluğun kapatılmasının mı yoksa ileride implant veya köprü için uygun genişlikte korunmasının mı daha uygun olduğunu değerlendirir. İmplant genellikle hareket ettirilemediği için, ortodonti ve implantın sırası dikkatle planlanır. Bu konuda implant ve ortodonti sayfası ile şeffaf plak ve implant planlaması yazısı fikir verebilir. Mevcut kron, köprü veya geniş dolgular da braket ya da ataşman yapıştırma açısından değerlendirilir.
Tedavi sırası genel olarak nasıl planlanır?
Her hastanın durumu farklıdır ve sıra hekim değerlendirmesiyle belirlenir. Genel bir çerçeve şöyle olabilir:
- Muayene ve kayıtlar: Ağız içi muayene, röntgen, fotoğraf ve ölçü ya da dijital tarama.
- Acil ve ağrılı durumlar: Ağrı, şişlik veya iltihap varsa öncelikle bunlar ele alınır.
- Diş eti ve diş taşı: Temizlik ve gerekiyorsa diş eti tedavisi.
- Çürük ve kanal tedavileri: Dolgu ve kanal tedavisi gereken dişler.
- Ortodontik tedavi: Ağız sağlığı uygun hale geldiğinde braket ya da plak tedavisi başlar.
- Tamamlayıcı işlemler: İmplant, kron veya estetik uygulamalar, çoğu durumda ortodontik tedavinin sonuna ya da sonrasına planlanır.
Bazı durumlarda bu adımlar birbirine paralel yürütülebilir ya da sıralama değişebilir. Örneğin bir implantın ortodontik ankraj (destek) olarak kullanılması planlanabilir. Tedavi süreci sayfasında şeffaf plak tedavisinin aşamalarını ayrıntılı bulabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Dolgum varken şeffaf plak kullanabilir miyim?
Sağlam dolgular genellikle şeffaf plak kullanımına engel değildir. Yeni bir dolgu yapılması gerekirse, plakların uyumunu etkilememesi için zamanlama hekiminizle konuşulmalıdır.
Ortodonti öncesinde diş taşı temizliği şart mı?
Diş taşı varsa, diş eti sağlığı açısından tedavi öncesinde temizlenmesi çoğu durumda önerilir. Gerekliliği hekiminiz muayenede değerlendirir.
Kanal tedavili diş hareket ettirilebilir mi?
Sağlıklı ve iyileşmiş kanal tedavili dişler genellikle hareket ettirilebilir. Kök ucunda sorun varsa önce bu durum değerlendirilir.
Eksik dişim için önce implant mı, ortodonti mi?
Çoğu durumda önce ortodontik tedaviyle diş konumları düzenlenir, ardından implant yapılır. Ancak sıralama kişiye göre değişir ve hekimlerin ortak değerlendirmesiyle belirlenir.
Sorularınız için 0312 911 60 36 numarasını arayabilir ya da iletişim sayfasındaki formu kullanabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi planı muayene ve hekim değerlendirmesiyle belirlenir.
