Fırlak diş nedir?
Ortodontide üst ön dişlerin alt ön dişlerin önünde kalma mesafesine overjet denir. Bu mesafenin artması ya da üst ön dişlerin öne doğru aşırı eğimli olması halk arasında “fırlak diş” olarak adlandırılır. Dudakların dişleri tam örtememesi, dudak kapatmada zorlanma ve gülümsemede dişlerin öne çıkık görünmesi sık karşılaşılan şikâyetlerdir.
Nedenleri
- Dişsel nedenler: Ön dişlerin öne eğimli olması, diş arası boşluklar
- İskeletsel nedenler: Alt çene geriliği veya üst çene ileriliği
- Alışkanlıklar: Uzun süreli parmak emme, dil itimi, alt dudağı üst dişlerin arkasına alma
- Ağızdan nefes alma
- Kalıtım
Neden önemlidir?
Öne çıkık üst ön dişler, düşme ve çarpma gibi darbelerde daha kolay kırılabilir. Özellikle oyun ve spor sırasında travma riski yüksek olan çocuklarda bu sorunun erken değerlendirilmesi önerilir. Ayrıca dudakların dişleri örtmemesi ağız kuruluğuna ve dişeti iltihabına katkıda bulunabilir.
Tedavi seçenekleri
Şeffaf plak
Dişsel kaynaklı fırlak dişlerde, özellikle ön dişler arasında boşluk varsa veya yer kazanılabiliyorsa, ön dişler şeffaf plaklarla geriye doğru konumlandırılabilir.
Braketler
Belirgin overjet ve kapsamlı kapanış düzeltmesi gereken vakalarda sabit tedavi tercih edilebilir. Gerektiğinde elastikler ya da mini vidalar kullanılabilir.
Büyüme çağında fonksiyonel apareyler
Fırlak dişlerin nedeni alt çene geriliği ise, büyüme döneminde alt çeneyi öne konumlandıran apareyler veya şeffaf plakla mandibular ilerletme değerlendirilebilir.
Diş çekimi ve cerrahi
İleri vakalarda yer kazanmak için diş çekimi, büyümesi tamamlanmış ve belirgin iskeletsel sorunu olan yetişkinlerde ise ortognatik cerrahi gündeme gelebilir.