Çapraz kapanış türleri
Arka bölge çapraz kapanış
Üst azı ve küçük azı dişlerinin alt dişlerin içinde kapanmasıdır. Çoğunlukla dar üst çene ile ilişkilidir. Tek tarafta görüldüğünde alt çene kapanırken bir yana kayabilir; bu kayma büyüme döneminde yüzde asimetriye katkıda bulunabilir.
Ön bölge çapraz kapanış
Bir veya birkaç üst ön dişin alt ön dişlerin arkasında kapanmasıdır. Tek bir dişin yanlış yönde sürmesinden kaynaklanabileceği gibi, alt çene ileriliği veya üst çene geriliği gibi iskeletsel bir sorunun belirtisi de olabilir.
Nedenleri
- Dar üst çene ve damak
- Ağızdan nefes alma, uzun süreli parmak emme ya da emzik kullanımı
- Süt dişlerinin geç düşmesi nedeniyle kalıcı dişin farklı yönde sürmesi
- Alt ve üst çene arasındaki iskeletsel uyumsuzluk
- Kalıtsal faktörler
Neden erken fark edilmelidir?
Çocuklarda çapraz kapanış, özellikle alt çenenin kapanırken bir tarafa kaymasına neden oluyorsa, büyüme döneminde düzeltilmesi önerilen sorunlardan biridir. Bu dönemde üst çenenin genişletilmesi daha kolaydır ve kayma ortadan kaldırılarak çenelerin simetrik gelişimi desteklenebilir. Ön bölge çapraz kapanışta ise alt ön dişlerde aşınma ve dişeti çekilmesi riski bulunur. Bu nedenle ilk ortodontik kontrolün yaklaşık 7 yaşında yapılması önerilir.
Tedavi seçenekleri
Damak genişletme
Dar üst çeneye bağlı arka bölge çapraz kapanışta, büyüme çağında hızlı damak genişletme apareyleri sık kullanılır. Ayrıntılar için çene genişletme tedavisi sayfasına bakabilirsiniz.
Şeffaf plak
Diş kaynaklı çapraz kapanışlarda ve uygun vakalarda şeffaf plaklarla diş kavsi genişletilerek ya da tek tek dişler hareket ettirilerek düzeltme yapılabilir. Çocuklarda Invisalign First bu amaçla kullanılabilir.
Braketler ve elastikler
Tek dişlerin ters kapanışında veya kapsamlı tedavi gereken vakalarda braketler ve çapraz elastikler kullanılabilir.
Yetişkinlerde iskeletsel çapraz kapanış
Büyümesi tamamlanmış yetişkinlerde damak sütürü kaynaşmış olduğundan iskeletsel genişletme sınırlıdır. Belirgin vakalarda mini vida destekli genişletme ya da cerrahi destekli genişletme seçenekleri değerlendirilebilir.