عقب بودن فک پایین چیست؟
در عقب بودن فک پایین (رتروگناتیسم مندیبل)، فک پایین عقب‌تر از فک بالا قرار دارد. در ارتودنسی معمولاً به این وضعیت بایت «کلاس II» گفته میشود. در نیم‌رخ ممکن است چانه عقب به نظر برسد، دندان‌های جلوی بالا خیلی جلوتر از دندان‌های پایین قرار گیرند و بستن لب‌ها دشوار باشد. برای اطلاعات بیشتر، صفحه عقب بودن فک پایین و جلو آوردن آن را ببینید.
جلو آوردن فک پایین با الاینر شفاف چگونه انجام میشود؟
در این روش، برجستگی‌های کوچکی به نام «بال‌های دقیق» (precision wings) به بخش‌های کناری الاینرهای شفاف افزوده میشوند. هنگام بسته شدن دهان، این بال‌ها روی هم تکیه می‌کنند و فک پایین را در موقعیتی جلوتر نگه می‌دارند. هدف این است که فک پایین در دوران رشد با این موقعیت سازگار شود. همان الاینرها می‌توانند در حین جلو آوردن فک، ردیف کردن دندانها را نیز ادامه دهند.
این رویکرد بر اصلی مشابه دستگاه‌های فانکشنال مرسوم استوار است؛ تفاوت در این است که به جای یک دستگاه جداگانه، در خود الاینرهای شفاف تعبیه شده است.
برای چه کسانی ممکن است مناسب باشد؟
- کودکان و نوجوانانی که هنوز پتانسیل رشد دارند (معمولاً در دوره جهش رشد)
- بایت کلاس II همراه با عقب بودن فک پایین
- بیماران همکاری‌کننده‌ای که می‌توانند الاینرها را به‌طور منظم استفاده کنند
در بزرگسالانی که رشدشان کامل شده، هدایت رشد فک پایین امکانپذیر نیست. در این موارد اصلاحات دندانی (استتار ارتودنسی) یا در موارد پیشرفته جراحی ارتوگناتیک در نظر گرفته میشود.
چرا زمان‌بندی اهمیت دارد؟
دوره‌ای که فک پایین در آن سریع‌ترین رشد را دارد، جهش رشد نامیده میشود و معمولاً در دختران زودتر از پسران شروع میشود. برای تعیین این دوره میتوان سن، سرعت افزایش قد، رشد دندانی و در صورت نیاز تصویر رادیوگرافی دست و مچ یا مهره‌های گردن را در نظر گرفت. هم‌زمان کردن درمان با این دوره، احتمال بهره‌گیری از رشد را افزایش می‌دهد.
روند درمان
- معاینه، رادیوگرافی سفالومتری (نمای جانبی جمجمه) و اسکن سه‌بعدی داخل دهانی
- در صورت نیاز، ردیف کردن مقدماتی دندانها پیش از جلو آوردن فک
- مرحله جلو آوردن فک با الاینرهای بال‌دار و جلسات کنترل منظم
- ردیف کردن دقیق دندانها پس از جلو آوردن فک
- دوره نگهداری
مقایسه با دستگاه فانکشنال
| ویژگی | جلو آوردن فک با الاینر شفاف | دستگاه فانکشنال مرسوم |
|---|---|---|
| ظاهر | کمتر دیده میشود | بیشتر دیده میشود |
| ردیف کردن دندانها | میتواند هم‌زمان انجام شود | معمولاً در مرحله‌ای جداگانه انجام میشود |
| صحبت کردن و غذا خوردن | برای غذا خارج میشود؛ عادت کردن به صحبت سریع است | بسته به نوع دستگاه متفاوت است |
| وابستگی به استفاده | زیاد | در دستگاه‌های متحرک زیاد، در دستگاه‌های ثابت کم |
انتخاب روش به شدت مشکل، مرحله رشد و میزان همکاری بیمار بستگی دارد.