Kısa yanıt: İnternette sık önerilen limon, karbonat, aktif kömür gibi evde diş beyazlatma yöntemleri, diş minesini aşındırabilir ya da asitle yumuşatabilir ve hassasiyete yol açabilir. Bu yöntemlerin dişi gerçekten beyazlattığı da çoğu zaman gösterilmemiştir. “Ev tipi beyazlatma” denince ise diş hekiminin muayeneden sonra kişiye özel hazırladığı plaklarla ve kontrollü şekilde uygulanan yöntem kastedilir; ikisi birbirinden oldukça farklıdır.
Dişler neden renk değiştirir?
Beyazlatma yöntemlerini değerlendirmeden önce renk değişiminin nedenini bilmek gerekir. Genel olarak iki tür renklenmeden söz edilir:
- Yüzeysel (dış) renklenme: Çay, kahve, kola, şarap ve sigaranın diş yüzeyinde bıraktığı lekelerdir. Çoğu durumda profesyonel diş temizliği ve cila ile belirgin şekilde azalabilir.
- İç renklenme: Yaşla birlikte mine incelmesi, bazı ilaçlar, dişe gelen darbeler ya da kanal tedavisi gibi nedenlerle dişin iç yapısında oluşan renk değişimidir. Bu tür renklenmeler yüzey temizliğiyle düzelmez.
Sigaranın diş rengine etkisini sigara içmek dişleri nasıl etkiler yazımızda ayrıntılı olarak ele aldık.
Evde denenen yöntemler neden risklidir?
Limon ve diğer asitli meyveler
Limon suyu asitlidir. Diş yüzeyine sürüldüğünde mineyi geçici olarak yumuşatır; bu sırada yapılan fırçalama mine kaybını hızlandırabilir. Mine bir kez aşındığında kendini yenilemez. İnceleyen mine, altındaki daha sarı renkli dokunun belirginleşmesine yol açabileceğinden dişler zamanla daha koyu görünebilir.
Karbonat
Karbonat, yüzey lekelerini mekanik olarak sildiği için kısa sürede dişlerin daha temiz göründüğü hissini verebilir. Ancak sık ve sert fırçalamayla birlikte kullanıldığında mineyi ve diş eti hizasındaki hassas yüzeyleri aşındırabilir. Limonla karıştırılması ise hem asit hem aşındırma etkisini bir araya getirdiği için daha da risklidir.
Aktif kömür
Aktif kömürlü tozlar ve macunlar genellikle aşındırıcıdır. Yüzeysel lekeleri bir miktar alabilir, ancak iç renklenmeye etkisi yoktur. Kömür parçacıkları dolgu kenarlarına, diş eti çizgisine ve diş aralarına yerleşerek koyu bir görünüm bırakabilir.
Diğer “doğal” öneriler
Çilek, elma sirkesi, tuz ya da çeşitli yağlarla yapılan uygulamalar da internette sıkça paylaşılır. Bu yöntemlerin bir kısmı asit, bir kısmı aşındırma içerir; dişi beyazlattıklarına dair güvenilir bir kanıt bulunmamaktadır.
Kontrolsüz beyazlatıcı ürünler
Hekim değerlendirmesi olmadan kullanılan beyazlatıcı jeller, bantlar ya da bilinmeyen içerikli ürünler diş etinde yanma, ciddi hassasiyet ve eşit olmayan renk sonuçlarına yol açabilir. Ağızda çürük ya da çatlak varsa bu ürünler sorunu artırabilir. Bu nedenle internetten ya da kozmetik reyonlarından ürün seçip kendi başınıza uygulamak yerine önce bir diş hekimine danışmanızı öneririz.
Günlük alışkanlıklarla renk değişimini azaltmak
Dişlerin rengini korumaya yardımcı olan bazı basit alışkanlıklar, riskli ev yöntemlerine başvurma ihtiyacını da azaltabilir. Dişleri günde iki kez yumuşak bir fırçayla, nazik hareketlerle fırçalamak; diş arası temizliğini aksatmamak; çay, kahve gibi renkli içeceklerden sonra ağzı suyla çalkalamak ve sigarayı bırakmak bunların başında gelir. Asitli içecekler tüketildikten hemen sonra fırçalamak yerine bir süre beklemek de mineyi korumaya yardımcı olabilir. Düzenli diş hekimi kontrolleri ve gerektiğinde yapılan profesyonel temizlik, yüzeysel lekelerin birikmesini sınırlar.
Hekim kontrolündeki ev tipi beyazlatma nedir?
Ev tipi profesyonel beyazlatmada süreç muayene ile başlar. Diş hekimi çürük, diş eti hastalığı, açıkta kalan kök yüzeyi ve eski dolgular gibi durumları değerlendirir. Uygun görülürse:
- Dişlerinizin ölçüsü alınarak size özel, ince ve şeffaf plaklar hazırlanır.
- Hekimin belirlediği beyazlatma jeli, kullanım süresi ve sıklığı size anlatılır.
- Uygulama evde yapılır, ancak süreç kontrol randevularıyla takip edilir.
- Hassasiyet olursa hekim kullanım sıklığını düzenleyebilir ya da ara verilmesini önerebilir.
Ofis tipi ve ev tipi beyazlatmanın farklarını diş beyazlatma yöntemleri yazımızda, genel bilgileri ise diş beyazlatma sayfamızda bulabilirsiniz.
Beyazlatma öncesi bilinmesi gerekenler
- Dolgu ve kaplamalar beyazlamaz: Ön dişlerde dolgu, lamine ya da kaplama varsa beyazlatma sonrası renk farkı oluşabilir; bunun planlanması gerekir.
- Hassasiyet görülebilir: Beyazlatma sırasında ve sonrasında geçici hassasiyet sık görülür. Hassasiyetin nedenleri için diş hassasiyeti neden olur yazımıza bakabilirsiniz.
- Herkes için uygun olmayabilir: Hamilelik ve emzirme dönemi, belirgin diş eti hastalığı, tedavi edilmemiş çürükler ve dişleri henüz gelişmekte olan gençlerde beyazlatma genellikle ertelenir.
- Sonuç kişiye göre değişir: Elde edilecek ton ve kalıcılık; dişin yapısına, renklenmenin türüne ve alışkanlıklara bağlıdır.
Ortodontik tedavi ve beyazlatma
Diş teli ya da şeffaf plak tedavisi düşünen ya da devam eden kişiler için beyazlatmanın zamanlaması ayrıca planlanmalıdır. Çoğu durumda ortodontik tedavi tamamlandıktan sonra beyazlatma değerlendirilir. Bu konuyu diş teli sonrası diş beyazlatma yazımızda ve ortodonti ve beyazlatma sayfamızda anlattık.
Kısaca merak edilenler
Beyazlatıcı diş macunları işe yarar mı?
Bu macunlar çoğunlukla yüzeysel lekeleri azaltmaya yöneliktir ve dişin kendi rengini belirgin şekilde değiştirmez. Bazıları aşındırıcı olabileceğinden hassas dişlerde hekime danışarak kullanılması uygun olur.
Karbonatla diş fırçalamak dişe zarar verir mi?
Sık ve sert fırçalamayla birlikte kullanıldığında mineyi ve diş eti hizasındaki hassas yüzeyleri aşındırabilir. Limonla karıştırıldığında risk daha da artar.
Beyazlatma diş minesini inceltir mi?
Hekim kontrolünde ve uygun yöntemle yapılan beyazlatmada mineye zarar verme riski azaltılmaya çalışılır. Asit ya da aşındırıcı içeren ev yöntemleri ise mineyi doğrudan etkileyebilir.
Evde beyazlatma sonrası hassasiyet olursa ne yapmalı?
Uygulamaya ara verip diş hekiminize danışın. Hassasiyetin nedeni değerlendirilerek kullanım sıklığı düzenlenebilir ya da farklı bir yaklaşım önerilebilir.
Size uygun olanı nasıl öğrenirsiniz?
Buradaki bilgiler geneldir; sizin için doğru seçenek muayene ve hekim değerlendirmesiyle belirlenir. Randevu ve ulaşım için iletişim sayfamıza bakabilirsiniz.
