Kısa yanıt: Zirkonyum kaplamalar dayanıklı bir materyalden yapılır ve iyi bakımla uzun yıllar kullanılabilir; ancak kesin bir süre vermek mümkün değildir. Kaplamanın ömrünü asıl belirleyen; altındaki dişin ve diş etinin sağlığı, ağız hijyeni, diş sıkma alışkanlığı ve düzenli kontrollerdir. Sorunların çoğu kaplamanın kendisinden değil, kaplama kenarında gelişen çürük ve diş eti iltihabından kaynaklanır.
Zirkonyum kaplama nedir?
Zirkonyum, diş hekimliğinde kaplama ve köprü yapımında kullanılan, diş rengine yakın, dayanıklı bir seramik materyaldir. Dişin etrafını saran bir "kuron" olarak hazırlanır. Metal alt yapı içermediği için ışık geçirgenliği ve diş eti kenarındaki görünüm açısından tercih edilebilir. Diğer kaplama türleriyle genel bir karşılaştırma için diş kaplama türleri yazımıza bakabilirsiniz.
Kaplamanın ömrünü neler etkiler?
Altındaki dişin durumu
Kaplama, altındaki diş kadar sağlamdır. Kanal tedavili, çok fazla madde kaybı olan ya da daha önce büyük dolgular yapılmış dişlerde kaplamanın uzun süre sorunsuz kalması, dişin kalan dokusuna ve destek durumuna bağlıdır.
Kenar uyumu ve diş eti
Kaplamanın dişle birleştiği kenar bölgesi, bakteri plağının biriktiği kritik bir alandır. Bu bölge iyi temizlenmezse diş eti iltihabı ve kaplama kenarında çürük gelişebilir. Diş eti zamanla çekilirse kaplama kenarı görünür hale gelebilir. Bu konuda diş eti çekilmesi yazımız yol gösterebilir.
Diş sıkma ve gıcırdatma
Gece diş sıkma ya da gıcırdatma (bruksizm), kaplamaya ve karşıt dişlere fazla yük bindirir. Bu durum kırık, çatlak ya da karşıt dişte aşınma riskini artırabilir. Hekim gerekli görürse koruyucu bir gece plağı önerebilir. Bruksizmle ilgili genel bilgi için bruksizm sayfamıza göz atabilirsiniz.
Alışkanlıklar ve kontroller
Sert cisimleri ısırmak, dişle paket açmak, buz çiğnemek gibi alışkanlıklar kaplamayı zorlar. Düzenli kontrollerde kaplama kenarlarının, kapanışın ve diş etinin değerlendirilmesi, küçük sorunların büyümeden fark edilmesini sağlar.
Zirkonyum kaplamanın olası sorunları
"Zirkonyum kaplama zararlı mı?" sorusu sık sorulur. Materyalin kendisi ağızda yaygın olarak kullanılır; ancak her tedavide olduğu gibi bazı sorunlar görülebilir:
- Kaplama altında çürük: Kenar bölgesinde temizlik yetersiz kalırsa çürük gelişebilir. Kaplama dişi tamamen sardığı için çürük ilk aşamada fark edilmeyebilir; röntgenle yapılan kontroller bu nedenle önemlidir.
- Diş eti iltihabı: Kenarda biriken plak diş etinde kızarıklık, şişlik ve fırçalarken kanamaya yol açabilir.
- Hassasiyet: Kaplama sonrasında bir süre sıcak-soğuk hassasiyeti görülebilir. Çoğu durumda zamanla azalır; geçmiyorsa hekime başvurulmalıdır.
- Kırık veya çatlak: Dayanıklı olsa da aşırı kuvvet altında kaplama ya da yüzeyindeki porselen katmanı kırılabilir.
- Sinir sorunları: Hazırlık yapılan canlı dişlerde, nadiren de olsa sonradan kanal tedavisi ihtiyacı doğabilir.
Bu sorunların çoğu erken fark edildiğinde daha basit yöntemlerle ele alınabilir.
Günlük bakım nasıl olmalı?
- Günde en az iki kez, kaplama kenarlarına ve diş eti çizgisine özen göstererek fırçalayın.
- Diş ipi, arayüz fırçası ya da ağız duşu ile dişler arasını her gün temizleyin. Köprülerde gövdenin altını temizlemek için özel diş ipleri kullanılabilir.
- Sert cisimleri ısırmaktan ve dişleri alet gibi kullanmaktan kaçının.
- Diş sıkma alışkanlığınız varsa hekiminize söyleyin.
- Hekiminizin önerdiği aralıklarla kontrole ve diş taşı temizliğine gidin.
Ne zaman hekime başvurmalısınız?
- Kaplama sallanıyor ya da yerinden çıktıysa
- Kaplama çevresinde kötü koku, kötü tat ya da sürekli kanama varsa
- Isırırken ağrı ya da geçmeyen hassasiyet hissediyorsanız
- Kaplamada çatlak veya kırık fark ettiyseniz
- Diş eti kenarında şişlik ya da renk değişimi görüyorsanız
Köprülerde görülen benzer sorunlar için köprü dişlerde sallanma ve köprü altında diş eti çekilmesi yazılarımıza bakabilirsiniz.
Kaplama öncesinde ortodonti düşünülmeli mi?
Zirkonyum kaplama bazen yalnızca estetik amaçla, çapraşık ya da eğik dişleri "düz göstermek" için istenir. Bu durumda düzgün görünüm elde etmek için dişlerden daha fazla doku kaldırmak gerekebilir. Dişlerin önce ortodontik tedaviyle doğru konuma getirilmesi, kaplamaya gerek kalmamasını ya da daha az dokuyla çalışılmasını sağlayabilir. Yetişkinlerde telsiz ortodonti sayfamızda bu seçeneği anlattık. Zirkonyum ile laminenin karşılaştırması için de lamine mi zirkonyum mu yazımıza göz atabilirsiniz.
Kontrollerde neler yapılır?
Zirkonyum kaplamalı dişler için düzenli kontroller, yalnızca kaplamanın kendisine bakmak için değil, çevresindeki dokuları değerlendirmek için de yapılır. Hekim; kaplama kenarlarının uyumunu, diş etinin rengini ve kanama olup olmadığını, kapanışta aşırı temas noktası bulunup bulunmadığını kontrol eder. Gerekli görülürse kaplama kenarlarındaki çürüğü değerlendirmek için röntgen alınabilir. Diş taşı temizliği ve gerekirse yüzey parlatma da bu randevularda yapılabilir. Kontrollerin hangi aralıklarla yapılacağı; diş eti sağlığınıza, çürük riskinize ve alışkanlıklarınıza göre hekim tarafından belirlenir.
Kısaca merak edilenler
Zirkonyum kaplama kaç yıl dayanır?
Kesin bir süre vermek mümkün değildir. İyi bakım ve düzenli kontrollerle uzun yıllar kullanılabilir; süre, altındaki dişin durumuna, ağız hijyenine ve alışkanlıklara göre kişiden kişiye değişir.
Zirkonyum kaplamanın altı çürür mü?
Kaplama materyali çürümez; ancak kaplamanın kenarında, dişle birleştiği bölgede çürük gelişebilir. Bu nedenle kenar temizliği ve röntgenli kontroller önemlidir.
Zirkonyum kaplama diş etini karartır mı?
Zirkonyum metal içermediği için diş eti kenarında koyu bir çizgi oluşturmaz. Yine de diş eti çekilirse kaplama kenarı ya da altındaki diş görünür hale gelebilir.
Zirkonyum kaplama yenilenebilir mi?
Evet. Kaplama kırılır, kenarında çürük gelişir ya da diş eti değişiklikleri nedeniyle estetik bozulursa hekim değerlendirmesiyle yenilenebilir. Altındaki dişin durumu yenilemenin şeklini belirler.
Size uygun olanı nasıl öğrenirsiniz?
Buradaki bilgiler geneldir; sizin için doğru seçenek muayene ve hekim değerlendirmesiyle belirlenir. Randevu ve ulaşım için iletişim sayfamıza bakabilirsiniz.
