مشکل اسکلتی چیست؟
مشکل اسکلتی زمانی وجود دارد که استخوان‌های فک از نظر جلو و عقب، عمودی یا عرضی با هم هماهنگ نباشند. شایع‌ترین انواع آن عبارت‌اند از:
- کلاس II: عقب‌بودن فک پایین یا جلوبودن فک بالا
- کلاس III: جلوبودن فک پایین یا عقب‌بودن فک بالا
- مشکلات عمودی: اپن‌بایت و دیپ‌بایت اسکلتی
- مشکلات عرضی: باریکی فک بالا، کراس‌بایت
- عدم تقارن‌ها: انحراف فک به یک سمت
چگونه تشخیص داده میشود؟
معاینهٔ صورت و نیمرخ، معاینهٔ داخل دهان، رادیوگرافی‌های پانورامیک و سفالومتری (نمای جانبی جمجمه) و اندازه‌گیری‌ها انجام میشود. در صورت نیاز ممکن است از تصویربرداری سه‌بعدی نیز استفاده شود. این سوابق نشان می‌دهند که مشکل از کدام فک و به چه میزان است.
درمان در دوران رشد
از آنجا که فک‌ها در کودکان و نوجوانان هنوز در حال رشدند، میتوان رشد را با دستگاههای ارتوپدیک هدایت کرد:
- پهن‌کردن فک بالای باریک با باز کردن کام
- حمایت از رشد فک بالا با فیس‌ماسک
- اصلاح عقب‌بودن فک پایین با دستگاههای فانکشنال یا جلوآوردن فک پایین با الاینرهای شفاف
از آنجا که اثر این درمان‌ها به دوران رشد محدود است، زمان‌بندی اهمیت دارد.
درمان در بزرگسالان
کاموفلاژ ارتودنسی
در مشکلات اسکلتی خفیف و متوسط، میتوان بدون تغییر موقعیت فک‌ها و با تنظیم زاویهٔ دندانها، بایت و ظاهر را بهبود داد. این رویکرد را میتوان با الاینرهای شفاف یا ارتودنسی ثابت (براکت) انجام داد. با این حال، کاموفلاژ اثر محدودی بر نیمرخ صورت دارد.
جراحی ارتوگناتیک
در ناهماهنگیهای اسکلتی شدید، ارتودنسی و جراحی فک با هم برنامه‌ریزی می‌شوند. این روند معمولاً سه مرحله دارد:
- ارتودنسی پیش از جراحی: قرار دادن دندانها در موقعیت درست روی استخوان‌های فک
- جراحی: جابه‌جایی فک پایین و/یا بالا توسط جراح فک و صورت
- ارتودنسی پس از جراحی: تنظیم دقیق نهایی بایت و نگهداری
در موارد مناسب، مراحل ارتودنسی پیش از جراحی و پس از جراحی را نیز میتوان با الاینرهای شفاف انجام داد. تصمیم دربارهٔ جراحی بهطور مشترک توسط ارتودنتیست و جراح فک و صورت و با در نظر گرفتن نگرانی‌ها، انتظارات و سوابق بیمار گرفته میشود.