რა არის ჩონჩხოვანი პრობლემა?
ჩონჩხოვან პრობლემაზე საუბრობენ მაშინ, როცა ყბის ძვლები ერთმანეთს არ შეესაბამება წინა-უკანა, ვერტიკალური ან განივი მიმართულებით. ყველაზე ხშირი სახეებია:
- II კლასი: უკან მდებარე ქვედა ყბა ან წინ წამოწეული ზედა ყბა
- III კლასი: წინ წამოწეული ქვედა ყბა ან უკან მდებარე ზედა ყბა
- ვერტიკალური პრობლემები: ჩონჩხოვანი ღია თანკბილვა და ღრმა თანკბილვა
- განივი პრობლემები: ვიწრო ზედა ყბა, ჯვარედინი თანკბილვა
- ასიმეტრიები: ერთ მხარეს გადახრილი ყბა
როგორ სვამენ დიაგნოზს?
ტარდება სახისა და პროფილის შეფასება, პირის ღრუს გასინჯვა, პანორამული და ცეფალომეტრიული (თავის ქალის გვერდითი) რენტგენოგრაფია და გაზომვები. საჭიროების შემთხვევაში შეიძლება სამგანზომილებიანი გამოსახულებაც იქნეს გამოყენებული. ეს ჩანაწერები აჩვენებს, რომელი ყბიდან მომდინარეობს პრობლემა და რა მასშტაბით.
მკურნალობა ზრდის პერიოდში
რადგან ბავშვებსა და მოზარდებში ყბები ჯერ კიდევ იზრდება, ზრდის მართვა შესაძლებელია ორთოპედიული აპარატებით:
- ვიწრო ზედა ყბის გაფართოება სასის გაფართოებით
- ზედა ყბის განვითარების ხელშეწყობა სახის ნიღბით
- უკან მდებარე ქვედა ყბის კორექცია ფუნქციური აპარატებით ან ქვედა ყბის წინ წამოწევით გამჭვირვალე კაპებით
რადგან ამ მკურნალობის ეფექტი ზრდის პერიოდით შემოიფარგლება, დროის სწორად შერჩევას დიდი მნიშვნელობა აქვს.
მკურნალობა მოზრდილებში
ორთოდონტიული კამუფლაჟი
მსუბუქი და საშუალო სიმძიმის ჩონჩხოვანი პრობლემების დროს თანკბილვისა და გარეგნობის გაუმჯობესება შესაძლებელია კბილების დახრის კორექციით, ყბების მდებარეობის შეუცვლელად. ეს მიდგომა შეიძლება გამჭვირვალე კაპებით ან ბრეკეტებით განხორციელდეს. თუმცა კამუფლაჟს სახის პროფილზე შეზღუდული გავლენა აქვს.
ორთოგნათიული ქირურგია
გამოხატული ჩონჩხოვანი შეუსაბამობის დროს ორთოდონტია და ყბის ქირურგია ერთად იგეგმება. პროცესი, როგორც წესი, სამი ეტაპისგან შედგება:
- ოპერაციამდელი ორთოდონტია: კბილების სწორ პოზიციაში მოყვანა ყბის ძვლებზე
- ოპერაცია: ქვედა და/ან ზედა ყბის გადაადგილება ყბა-სახის ქირურგის მიერ
- ოპერაციის შემდგომი ორთოდონტია: თანკბილვის დეტალური დასრულება და რეტენცია
შესაფერის შემთხვევებში ოპერაციამდელი და ოპერაციის შემდგომი ორთოდონტიული ეტაპები შეიძლება გამჭვირვალე კაპებითაც ჩატარდეს. ოპერაციის შესახებ გადაწყვეტილებას ორთოდონტი და ყბა-სახის ქირურგი ერთად იღებენ — პაციენტის საჩივრების, მოლოდინებისა და ჩანაწერების გათვალისწინებით.