طبقهبندی انگل چیست؟
عبارتهای «کلاس I»، «کلاس II» و «کلاس III» که در یادداشتهای معاینهی ارتودنسی زیاد دیده میشوند، بر یک نظام توصیفی به نام طبقهبندی انگل تکیه دارند. این نظام اساساً به موقعیت اولین دندانهای آسیای بزرگ بالا و پایین (دندانهای ششسالگی) نسبت به یکدیگر نگاه میکند. اینکه هنگام بسته بودن دهان، دندان آسیای بالا چقدر جلوتر یا عقبتر از دندان آسیای پایین قرار دارد، کلاس بایت را نشان میدهد.
این طبقهبندی بیش از آنکه ابزار تشخیص باشد، نقطه‌ی شروعی است که به ارتودنتیست‌ها امکان میدهد بایت را با زبانی مشترک توصیف کنند. برنامه‌ی درمان علاوه بر کلاس، با اطلاعات بسیاری مانند نامرتبی، دیپبایت یا اپن‌بایت، نیم‌رخ صورت، سن و وضعیت رشد تهیه میشود.
کلاس‌ها به‌طور خلاصه
| کلاس | رابطهی دندانهای آسیا | یافته‌های همراه رایج | صفحه‌ی مرتبط |
|---|---|---|---|
| کلاس I | دندانهای آسیای بالا و پایین در رابطهی معمول | ممکن است نامرتبی، فاصله بین دندانها، دیپبایت یا اپن‌بایت دیده شود | نامرتبی دندانها |
| کلاس II، بخش ۱ | آسیای پایین نسبت به آسیای بالا عقبتر | دندانهای جلوی بالا رو به جلو متمایل، فاصله‌ی آشکار بین دندانهای جلو (اورجت) | عقب‌ماندگی فک پایین |
| کلاس II، بخش ۲ | آسیای پایین نسبت به آسیای بالا عقبتر | دندانهای جلوی بالا رو به داخل متمایل، اغلب دیپبایت | دیپبایت |
| کلاس III | آسیای پایین نسبت به آسیای بالا جلوتر | دندانهای جلوی پایین جلوتر از بالاییها یا لبه‌به‌لبه، کراس‌بایت قدامی | جلوآمدگی فک پایین |
کلاس I
رابطهی بین دندانهای آسیا معمول در نظر گرفته میشود؛ یعنی هماهنگی جلو–عقب فکها معمولاً متعادل است. اما این به معنای مرتب بودن دندانها نیست. در بایت کلاس I ممکن است مشکلاتی مانند نامرتبی، فاصله، اپن‌بایت یا کراس‌بایت وجود داشته باشد.
کلاس II
دندانهای پایین نسبت به دندانهای بالا عقبتر روی هم قرار میگیرند. در دو زیرگروه بررسی میشود:
- بخش ۱: دندانهای جلوی بالا رو به جلو متمایلاند؛ ظاهری که در زبان عامیانه «دندان جلوآمده» نامیده میشود اغلب همراه آن است. ببینید: دندانهای جلوآمده.
- بخش ۲: دندانهای پیشین میانی بالا رو به داخل و دندانهای پیشین کناری گاهی رو به جلو متمایلاند؛ دندانهای جلو معمولاً دیپبایت دارند.
کلاس III
دندانهای پایین نسبت به دندانهای بالا جلوتر روی هم قرار میگیرند. دندانهای جلو ممکن است لبه‌به‌لبه شوند یا دندانهای جلوی پایین جلوتر از بالاییها قرار گیرند. علت آن ممکن است جلو بودن فک پایین، عقب ماندن فک بالا یا هر دو باشد؛ ببینید: عقب‌ماندگی فک بالا.
اسکلتی یا دندانی؟
یک کلاس واحد ممکن است علت‌های متفاوتی داشته باشد. برای مثال، بایت کلاس II:
- ممکن است دندانی باشد: فکها هماهنگ‌اند اما دندانها روی استخوان فک جلوتر یا عقبتر قرار گرفته‌اند.
- ممکن است اسکلتی باشد: فک پایین عقبتر یا فک بالا جلوتر رشد کرده است؛ دندانها این تفاوت را نشان می‌دهند.
- در بیشتر موارد هر دو عامل با هم وجود دارند.
برای این تمایز، ارتودنتیست نیم‌رخ صورت را بررسی میکند و در صورت لزوم با سوابقی مانند رادیوگرافی سفالومتری جانبی، موقعیت استخوان‌های فک را نسبت به یکدیگر ارزیابی میکند. این تمایز مهم است؛ زیرا مشکلات دندانی معمولاً با حرکت دادن دندانها قابل درمان‌اند، در حالی که در تفاوت‌های اسکلتی آشکار ممکن است هدایت رشد یا در بزرگسالان پشتیبانی جراحی مطرح شود. اطلاعات بیشتر: مشکلات اسکلتی فک.
رویکرد در کودکان و بزرگسالان
| کودکان و نوجوانان در دوران رشد | بزرگسالانی که رشدشان کامل شده | |
|---|---|---|
| کلاس II | دستگاههای فانکشنال که از رشد فک پایین پشتیبانی میکنند قابل بررسیاند (مثلاً توین بلاک، جلو آوردن فک پایین با الاینر شفاف) | کاموفلاژ دندانی (بهبود بایت با تنظیم موقعیت دندانها) یا در وضعیت اسکلتی آشکار، گزینههای جراحی همراه با ارتودنسی |
| کلاس III | رویکردهایی که از رشد فک بالا پشتیبانی میکنند قابل بررسیاند (مثلاً فیس ماسک، گسترش کام)؛ پیگیری در طول دوران رشد اهمیت دارد | در موارد خفیف تنظیم دندانی؛ در تفاوت اسکلتی آشکار، برنامهریزی همراه با جراحی ارتوگناتیک |
| کلاس I | کمبود فضا، عادتها و ترتیب رویش دندانها پیگیری میشود | ردیف دندانها با الاینر شفاف یا ارتودنسی ثابت مرتب میشود |
هدف درمانهایی که در دوران رشد آغاز میشوند، کمک به هماهنگتر شدن رشد فکها تا حد امکان است؛ اما جهت و میزان رشد از فردی به فرد دیگر فرق میکند و نتیجه را نمیتوان از پیش با قطعیت دانست. دربارهی زمان مناسب معاینه: درمان زودهنگام ارتودنسی. دربارهی ضرورت جراحی در بزرگسالان: جراحی ارتوگناتیک چه زمانی لازم است؟
الاینر شفاف یا ارتودنسی ثابت؟
در بسیاری از بایتهای کلاس I، II و III هم الاینر شفاف و هم ارتودنسی ثابت قابل بررسی است؛ انتخاب بیش از خود کلاس، به حرکتهای لازم دندان، جزء اسکلتی و نظم استفادهی بیمار بستگی دارد. مقایسهی کلی: الاینر شفاف یا براکت؟
پرسش‌های پرتکرار
آیا بایت کلاس I یعنی دندانهایم مرتباند؟
خیر. کلاس I فقط نشان میدهد که رابطهی جلو–عقب بین دندانهای آسیا معمول است. نامرتبی، فاصله یا مشکلات بایت در جهت عمودی همچنان ممکن است وجود داشته باشد.
آیا کلاس II یا کلاس III همیشه به جراحی نیاز دارد؟
خیر. بسیاری از موارد با منشأ دندانی و در سطح خفیف تا متوسط با درمان ارتودنسی قابل درمان‌اند. جراحی معمولاً برای تفاوت‌های اسکلتی آشکار در افرادی که رشدشان کامل شده بررسی میشود؛ تصمیم با معاینهی دقیق گرفته میشود.
آیا کلاس بایت من ممکن است تغییر کند؟
در دوران رشد، رشد فک میتواند بر بایت اثر بگذارد. با درمان نیز رابطهی دندانهای آسیا قابل تغییر است. پس از درمان، دوران نگهداری (ریتینر) برای حفظ نتیجه اهمیت دارد.
در یادداشت معاینهام نوشته «کلاس II، بخش ۲»؛ یعنی چه؟
یعنی دندانهای پایین نسبت به بالاییها عقبتر روی هم قرار میگیرند و دندانهای جلوی بالا رو به داخل متمایلاند؛ معمولاً دیپبایت نیز همراه آن است. برای اصطلاحات میتوانید به واژهنامهی ارتودنسی مراجعه کنید.
برای پرسش‌های خود میتوانید با شماره 0312 911 60 36 تماس بگیرید یا از فرم صفحه تماس استفاده کنید.
این صفحه جنبه اطلاع‌رسانی عمومی دارد؛ تشخیص و برنامه‌ی درمان با معاینه و ارزیابی ارتودنتیست شما تعیین میشود.
