درمان ارتودنسی زودهنگام چیست؟
درمان ارتودنسی زودهنگام (فاز ۱، درمان پیشگیرانه یا اینترسپتیو) درمانی محدود است که در زمانی که دندانهای شیری و دائمی با هم در دهان هستند و با بهره‌گیری از پتانسیل رشد فکها انجام می‌شود. هدف، پیشگیری یا کاهش مشکلاتی است که ممکن است بعدها پیچیده‌تر شوند، ایجاد فضا برای دندانهای دائمی و محافظت از دندانها در برابر آسیب.
چرا اولین معاینه ارتودنسی حدود ۷ سالگی توصیه می‌شود؟
تا این سن، اولین دندانهای آسیای بزرگ دائمی و دندانهای پیشین جلو رویش یافته‌اند. متخصص ارتودنسی می‌تواند بایت، فضای موجود و رشد فکها را ارزیابی کند و هر مشکلی را زود تشخیص دهد. اولین معاینه به این معنا نیست که درمان بلافاصله شروع می‌شود. برای بیشتر کودکان فقط پیگیری هر ۶ تا ۱۲ ماه توصیه می‌شود و درمان به زمان مناسب موکول می‌شود.
درمان زودهنگام چه زمانی در نظر گرفته می‌شود؟
- کراس‌بایت: به‌ویژه وقتی باعث انحراف فک به یک طرف شود
- جلوآمدگی فک پایین و تمایل به عقب بودن فک بالا
- نامرتبی شدید: نبود فضا برای رویش دندانهای دائمی
- جلوزدگی آشکار دندانهای جلوی بالا: خطر شکستگی در زمین خوردن و ضربه‌ها
- اپن‌بایت ناشی از عادت: مکیدن انگشت، فشار زبان
- از دست رفتن زودهنگام دندانهای شیری: نیاز به فضانگهدار برای جلوگیری از از دست رفتن فضا
- دندان‌هایی که رویش نمی‌یابند یا در جهت نادرست رویش می‌یابند
روش‌های مورد استفاده در درمان زودهنگام
- دستگاه‌های گشادسازی کام
- دستگاه‌های فانکشنال
- ماسک صورت
- فضانگهدارها
- دستگاه‌های ترک عادت
- الاینر شفاف برای دوره دندانهای مختلط (Invisalign First)
- براکت روی تعداد محدودی از دندانها
مزایای احتمالی و محدودیت‌های درمان زودهنگام
| مزایای احتمالی | محدودیت‌ها |
|---|---|
| کاهش برخی مشکلات اسکلتی با هدایت رشد | درمان زودهنگام برای همه مشکلات فایده بیشتری ندارد |
| ایجاد فضا برای دندانهای دائمی | ممکن است پس از رویش دندانهای دائمی به فاز دوم نیاز باشد |
| کاهش خطر آسیب به دندانهای جلوزده | همکاری کودک تأثیر زیادی بر نتیجه دارد |
| کمک به ترک عادت‌ها | مدت کل درمان ممکن است طولانی‌تر شود |
به همین دلیل، در تصمیمگیری درباره درمان زودهنگام، فایده مورد انتظار در برابر باری که بر کودک و خانواده وارد می‌شود سنجیده می‌شود.
پس از فاز ۱ چه اتفاقی می‌افتد؟
پس از پایان فاز ۱، در صورت نیاز نتیجه با یک دستگاه حفظ می‌شود و رویش دندانهای دائمی پیگیری می‌شود. وقتی دندانهای دائمی کامل شدند، متخصص ارتودنسی ارزیابی میکند که آیا برای تنظیم دقیق موقعیت نهایی دندانها به فاز دوم (فاز ۲) نیاز است یا خیر.