عقب‌بودن فک بالا چیست؟
عقب‌بودن فک بالا (رتروژن یا هیپوپلازی ماگزیلا) یعنی فک بالا به اندازهٔ کافی به سمت جلو رشد نکرده است. از نظر ارتودنسی بیشتر همراه با بایت «کلاس III» دیده میشود. از بیرون ممکن است به نظر برسد فک پایین جلو است، اما منشأ مشکل اندازهٔ فک پایین نیست، بلکه عقب‌ماندن فک بالاست. این تمایز مستقیماً بر انتخاب درمان اثر میگذارد.
نشانه‌ها
- بسته شدن دندانهای جلوی پایین جلوتر از دندانهای جلوی بالا (کراس‌بایت قدامی)
- ظاهر صاف یا فرورفته در اطراف گونه‌ها و کناره‌های بینی
- نیم‌رخ مقعر صورت
- نامرتبی دندانهای بالا و دندانهای نیشی که تمایل به نهفته ماندن دارند
- لب بالایی که نازک و عقب‌رفته به نظر می‌رسد
علت‌ها
- عوامل ارثی؛ ساختار مشابه صورت در خانواده
- باریکی فک بالا و کام
- تنفس دهانی و مشکلات راه هوایی فوقانی
- بیماری‌های مادرزادی مانند شکاف لب و کام
- از دست رفتن زودهنگام دندانهای شیری
جلوآوردن فک بالا در دوران رشد
فیسماسک (هدگیر معکوس)
کش‌هایی که بین قابی متکی بر پیشانی و چانه و دستگاهی داخل دهان بسته می‌شوند، نیرویی رو به جلو به فک بالا وارد میکنند. هدف، حمایت از رشد رو به جلوی فک بالاست. فیسماسک معمولاً در خانه و شب‌ها و برای تعداد ساعات معینی در روز استفاده میشود. اثر آن در سنین پایین (بیشتر ۶ تا ۱۰ سالگی) چشمگیرتر است.
استفاده همراه با باز کردن کام
فیسماسک اغلب همراه با دستگاه بازکنندهٔ کام به کار می‌رود. باز کردن کام با متحرک‌کردن درزهای اطراف فک بالا می‌تواند به جلوآوردن فک کمک کند و همچنین باریکی کام را اصلاح میکند.
روش‌های با مینی‌اسکرو (با اتکای استخوانی)
در کودکان بزرگ‌تر، میتوان از کش‌هایی استفاده کرد که به مینی‌اسکروها یا مینی‌پلیت‌ها متصل‌اند تا نیرو مستقیماً به استخوان وارد شود. مناسب بودن این روش‌ها با توجه به سن و وضعیت فرد ارزیابی میشود.
پیگیری پس از درمان
از آنجا که عقب‌بودن فک بالا اغلب با تمایل فک پایین به رشد همراه است، پس از درمان زودهنگام، پیگیری منظم تا پایان رشد اهمیت دارد. برخی کودکان ممکن است در نوجوانی به درمان بیشتری نیاز داشته باشند.
گزینه‌ها برای بزرگسالان
در افرادی که رشدشان به پایان رسیده، نمی‌توان رشد فک بالا را هدایت کرد. در موارد خفیف و متوسط، میتوان با تنظیم موقعیت دندان‌ها (کاموفلاژ ارتودنسی) و با استفاده از الاینرهای شفاف یا براکت، بایت را بهبود داد. در عقب‌بودگی اسکلتی شدید، جلوآوردن جراحی فک بالا در نظر گرفته میشود. برای جزئیات، صفحهٔ مشکلات اسکلتی را ببینید.
