«دستگاه ارتودنسی» نام کلی وسایلی است که برای جابه‌جاکردن دندانها، هدایت رشد فک‌ها، ترک عادت‌های مضر یا حفظ نتیجهٔ به‌دست‌آمده از درمان به کار می‌روند. در این راهنما، پرکاربردترین دستگاه‌ها، کارکرد آن‌ها و اینکه برای چه کسانی ترجیح داده می‌شوند را به‌طور خلاصه آورده‌ایم و شما را به مقاله‌های مفصل هر یک راهنمایی می‌کنیم.
انواع دستگاه: متحرک، ثابت و خارج دهانی
- دستگاه‌های متحرک: بیمار خودش آن‌ها را میگذارد و درمی‌آورد؛ اثرشان به مدت زمان استفاده بستگی دارد.
- دستگاه‌های ثابت: به دندانها چسبانده می‌شوند یا با باند نگه داشته می‌شوند؛ فقط ارتودنتیست آن‌ها را برمی‌دارد.
- دستگاه‌های فانکشنال: رابطهٔ فک‌ها را در کودکان در حال رشد هدایت می‌کنند.
- دستگاه‌های خارج دهانی: با تکیه بر سر، گردن یا صورت به فک نیرو وارد می‌کنند.
دستگاه‌های بازکنندهٔ کام و فک
فک بالای باریک و کراس‌بایت دندان‌های عقب را می‌توان با دستگاه‌های بازکننده اصلاح کرد. در کودکان، بازکننده‌های پیچ‌دار و دستگاه‌های سیمی انعطاف‌پذیر و در بزرگسالان، روش‌های با کمک مینی‌اسکرو یا با کمک جراحی در نظر گرفته می‌شوند.
- دستگاه بازکنندهٔ کام چیست و چگونه پیچ آن چرخانده میشود؟
- کواد هلیکس: دستگاه بازکنندهٔ ثابت
- باز کردن کام در بزرگسالان (MARPE)
- درمان ارتودنسی باز کردن فک (کام)
MARPE: باز کردن کام با کمک مینی‌اسکرو در بزرگسالان
در افرادی که رشدشان کامل شده، خط میانی کام جوش خورده است؛ از این رو بازکننده‌های معمول اغلب کافی نیستند. MARPE (باز کردن سریع کام با کمک مینی‌اسکرو) با پشتیبانی دستگاه بازکننده به‌وسیلهٔ مینی‌اسکروهایی که در کام قرار داده می‌شوند، می‌کوشد نیرو را مستقیماً به استخوان منتقل کند. در جایی که استخوان مقاوم‌تر است، ممکن است باز کردن سریع کام با کمک جراحی (SARPE) در نظر گرفته شود.
- درمان MARPE چگونه انجام میشود؟ مراحل گام‌به‌گام
- تفاوت MARPE، SARPE و باز کردن معمول کام
- گزینه‌های باز کردن کام در بزرگسالان
دستگاه‌های فانکشنال برای عقب‌بودن فک پایین
در کودکان و نوجوانان در حال رشد، از دستگاه‌های فانکشنال متحرک یا ثابت برای حمایت از رشد رو به جلوی فک پایین استفاده میشود.
عقب‌بودن فک بالا و دستگاه‌های خارج دهانی
دستگاه‌های خارج دهانی مانند فیس‌ماسک و هدگیر را می‌توان برای هدایت رشد فک بالا یا کنترل دندان‌های آسیای بزرگ به کار برد.
پلاک‌های متحرک و دستگاه‌های ترک عادت
پلاک‌های متحرک برای جابه‌جایی‌های ساده دندان و ترک عادت‌ها به کار می‌روند. عادت‌هایی مانند فشار زبان (تانگ تراست) و مکیدن انگشت شست می‌توانند در ایجاد اپن‌بایت نقش داشته باشند؛ از این رو زود ارزیابی می‌شوند.
ابزارهای کمکی درمان
مینی‌اسکروها هنگام جابه‌جاکردن دندانها نقطهٔ اتکای (انکوریج) پایداری فراهم می‌کنند؛ کش‌های ارتودنسی رابطهٔ بایت بین فک بالا و پایین را اصلاح می‌کنند.
الاینرهای شفاف و دستگاه‌های نگهدارنده
الاینرهای شفاف نیز دستگاه‌های متحرکی هستند که به‌طور اختصاصی برای هر فرد ساخته می‌شوند. پس از پایان درمان، برای حفظ نتیجه از دستگاه‌های نگهدارندهٔ متحرک یا ثابت (ریتینر) استفاده میشود.
مراقبت از دستگاه
تمیز نگه‌داشتن دستگاه‌ها هم بر سلامت دندانها و لثه‌ها و هم بر روند درمان اثر میگذارد. دستگاه‌های متحرک هر روز بیرون از دهان تمیز می‌شوند؛ اطراف دستگاه‌های ثابت را پس از هر وعدهٔ غذا مسواک بزنید. برای جزئیات، مقالهٔ ما دربارهٔ تمیزکردن و مراقبت از دستگاه‌های ارتودنسی را ببینید.
کدام دستگاه برای چه کسی مناسب است؟
انتخاب دستگاه با در نظر گرفتن هم‌زمان سن، مرحلهٔ رشد، اسکلتی یا دندانی بودن مشکل و میزان همکاری بیمار انجام میشود. برای یک مشکل یکسان ممکن است در افراد مختلف دستگاه‌های متفاوتی انتخاب شود. برای یافتن گزینهٔ مناسب شما معاینه لازم است؛ در صفحهٔ نخستین معاینهٔ ارتودنسی توضیح داده‌ایم که این روند چگونه پیش می‌رود.
