رتروگناتی چیست؟
رتروگناتی یعنی فک پایین نسبت به سایر ساختارهای صورت و فک بالا عقب‌تر قرار گرفته است. در ارتودنسی معمولاً به آن بایت «کلاس II» گفته می‌شود. عقب‌بودن فک پایین ممکن است ناشی از کوچک‌بودن فک پایین، قرارگرفتن آن در موقعیتی عقب‌تر یا هر دو باشد.
نشانه‌ها
- قرارگرفتن دندانهای جلوی بالا با فاصلهٔ زیاد جلوتر از دندانهای جلوی پایین (افزایش اورجت)
- دیپ‌بایت (بایت عمیق)
- چانه‌ای که از نیمرخ عقب به نظر می‌رسد، نیمرخ محدب صورت
- کشیدگی عضلات چانه هنگام بستن لب‌ها
- قرارگرفتن لب پایین پشت دندانهای جلوی بالا
- در برخی افراد، خروپف و دشواری تنفس هنگام خواب
علت‌ها
- عوامل ارثی
- جهت و سرعت رشد فک پایین
- عادت‌هایی مانند مکیدن لب پایین یا مکیدن انگشت شست
- تنفس دهانی
درمان در دوران رشد
در دوران جهش رشد میتوان از رشد فک پایین حمایت کرد. این دوره در دختران معمولاً زودتر از پسران آغاز می‌شود. روش‌های مورد استفاده:
دستگاه‌های فانکشنال
این‌ها دستگاه‌های متحرک یا ثابتی هستند که فک پایین را در موقعیتی جلوتر نگه می‌دارند. هدف این است که فک پایین با این موقعیت جدید سازگار شود و رابطهٔ دندانها (بایت) بهبود یابد. معمولاً ۹ تا ۱۸ ماه استفاده میشوند.
جلوآوردن فک پایین با الاینرهای شفاف
زائده‌هایی (بال‌هایی) که به بخش‌های کناری الاینرهای شفاف افزوده میشوند، فک پایین را جلو نگه می‌دارند. هم‌زمان ردیف‌کردن دندانها نیز می‌تواند ادامه یابد. برای جزئیات، صفحهٔ جلوآوردن فک پایین با Invisalign را ببینید.
درمان در بزرگسالان
در افرادی که رشدشان کامل شده است، دیگر نمیتوان رشد فک پایین را هدایت کرد. گزینه‌ها:
- کاموفلاژ ارتودنسی: در موارد خفیف و متوسط، با عقب‌بردن دندانهای جلوی بالا و تنظیم موقعیت دندانهای جلوی پایین، بایت بهبود می‌یابد. در صورت نیاز برای ایجاد فضا ممکن است کشیدن دندان انجام شود. میتوان از الاینرهای شفاف یا ارتودنسی ثابت (براکت) استفاده کرد.
- جراحی ارتوگناتیک: در عقب‌بودگی اسکلتی شدید، پس از آماده‌سازی ارتودنسی میتوان جلوآوردن جراحی فک پایین را برنامه‌ریزی کرد. برای جزئیات، صفحهٔ مشکلات اسکلتی را ببینید.
خواب و تنفس
عقب‌بودن شدید فک پایین در برخی افراد ممکن است با تنگی راه هوایی فوقانی همراه باشد. اگر شکایت‌هایی مانند خروپف، وقفهٔ تنفسی در خواب یا خواب‌آلودگی زیاد در طول روز وجود دارد، ارزیابی توسط متخصص خواب یا متخصص گوش، حلق و بینی نیز توصیه می‌شود.
