برای یک نمونه عملی، می‌توانید در تصویر بالای همین صفحه ببینید که دندانهای نامرتب چگونه الاینر به الاینر ردیف می‌شوند.
نامرتبی دندانها چرا ایجاد میشود؟
- ناهماهنگی اندازه دندانها و فک: مجموع پهنای دندانها از طول قوس دندانی بیشتر است
- وراثت: اندازه فک و دندانها می‌تواند در خانواده‌ها مشابه باشد
- از دست رفتن زودهنگام دندانهای شیری: دندانهای مجاور به سمت فضای خالی حرکت میکنند و فضای دندان دائمی را تنگ میکنند
- تغییرات با افزایش سن: نامرتبی در بزرگسالی نیز ممکن است بیشتر شود، بهویژه در دندانهای جلوی پایین
- بازگشت پس از درمان ارتودنسی: جابه‌جا شدن دوباره دندانها وقتی از نگهدارنده استفاده نمیشود
میزان نامرتبی
| میزان | کمبود فضای تقریبی | رویکردهای رایج |
|---|---|---|
| خفیف | تا ۳ میلیمتر | الاینر شفاف، IPR محدود، گشادسازی مختصر قوس |
| متوسط | ۴ تا ۶ میلیمتر | الاینر شفاف یا براکت؛ گشادسازی، IPR، متمایل کردن دندانهای جلو به جلو |
| شدید | ۷ میلیمتر یا بیشتر | برنامهریزی جامع؛ گاهی کشیدن دندان لازم است |
این اعداد راهنما هستند. فضای مورد نیاز همراه با نیمرخ صورت، حمایت لب‌ها، لثه‌ها و ساختار استخوان ارزیابی میشود.
نامرتبی دندانها چه مشکلاتی ممکن است ایجاد کند؟
- افزایش خطر تجمع پلاک بین دندانها، پوسیدگی و التهاب لثه
- بار نامتعادل و سایش روی برخی دندانها
- نگرانی‌هایی درباره اعتمادبه‌نفس در ارتباط با ظاهر لبخند
فضا چگونه به دست می‌آید؟
گشادسازی قوس دندانی
در موارد مناسب، قوس دندانی باریک به‌طور کنترل‌شده گشاد میشود. در دوران رشد میتوان از اکسپندرهای کام نیز استفاده کرد.
کاهش مینای بین دندانی (IPR)
مقدار بسیار کمی از مینای سطوح کناری دندانها، در محدوده ایمن، برداشته میشود. برای جزئیات بیشتر، واژه‌نامه ارتودنسی را ببینید.
تنظیم موقعیت دندانهای جلو
با متمایل کردن مختصر دندانهای جلو به جلو میتوان فضا به دست آورد؛ میزان آن به دلیل لب‌ها و لثه‌ها محدود است.
کشیدن دندان
در نامرتبی شدید و در برخی مواردی که نیمرخ صورت نیز ارزیابی میشود، ممکن است لازم باشد یک یا چند دندان کشیده شوند. این تصمیم بر اساس مدارک تشخیصی گرفته میشود.
درمان نامرتبی دندانها با الاینر شفاف
بیشتر موارد نامرتبی خفیف و متوسط را میتوان با الاینر شفاف درمان کرد. در طرح دیجیتال، هر الاینر طوری طراحی میشود که دندانها را به مقدار کمی حرکت دهد؛ برای کنترل چرخش‌ها میتوان اتچمنت‌های کوچکی روی دندانها قرار داد. برای جزئیات بیشتر، صفحه روند درمان با الاینر شفاف را ببینید.
پس از درمان
پس از اصلاح نامرتبی، دندانها – بهویژه دندانهای جلوی پایین – تمایل به بازگشت دارند. به همین دلیل دوره نگهداری طولانی‌مدت با سیم ثابت یا نگهدارنده شبانه توصیه میشود.