Diş çürüğü, çocukluk döneminde en sık görülen kronik hastalıklardan biridir. Süt dişlerinin minesi kalıcı dişlere göre daha incedir; bu nedenle çürük süt dişlerinde daha hızlı ilerleyebilir. İyi haber şu ki çürük büyük ölçüde önlenebilir ve erken fark edildiğinde basit yöntemlerle durdurulabilir.
Çürük nasıl oluşur?
Ağızdaki bakteriler, şekerli ve nişastalı yiyeceklerden geriye kalan artıkları kullanarak asit üretir. Bu asit diş minesinden mineral kaybına yol açar. Tükürük ve florür bu kaybı bir ölçüde onarabilir; ancak asit atakları çok sık tekrarlanırsa mine zayıflar ve zamanla çürük boşluğu oluşur.
Çürüğün oluşmasında üç etken birlikte rol oynar:
- Bakteri plağı: Fırçalanmayan diş yüzeylerinde biriken yapışkan tabaka
- Şeker sıklığı: Ne kadar şeker tüketildiğinden çok, ne sıklıkla tüketildiği önemlidir
- Zaman: Asidin diş yüzeyinde kalma süresi
İlk belirtiler nelerdir?
- Dişetine yakın bölgede tebeşir beyazı, mat lekeler (erken mine kaybı)
- Kahverengi ya da siyah renk değişiklikleri
- Sıcak, soğuk veya tatlıya karşı hassasiyet
- Yemek yerken bir tarafı kullanmama, çiğnemekten kaçınma
- Ağız kokusu
- İleri durumlarda ağrı, dişetinde şişlik veya apse
Beyaz lekeler döneminde yakalanan çürükler çoğu zaman florür uygulaması ve bakım alışkanlıklarının düzeltilmesiyle durdurulabilir.
Süt dişi çürükleri neden önemsenmeli?
"Nasılsa değişecek" düşüncesiyle süt dişlerindeki çürükler ihmal edilebilir. Oysa süt dişleri çiğneme, konuşma ve kalıcı dişler için yer tutma görevini üstlenir. Erken kaybedilen süt dişleri, komşu dişlerin boşluğa kaymasına ve ileride çapraşıklık gibi ortodontik sorunlara yol açabilir. Ayrıca ilerlemiş çürükler ağrı ve enfeksiyon nedeniyle çocuğun beslenmesini ve uykusunu etkileyebilir.
Risk faktörleri
- Gece biberonla süt ya da meyve suyu içme
- Gün boyu atıştırma, şekerli içecekler
- Düzensiz fırçalama veya florürsüz diş macunu kullanımı
- Ağız kuruluğu, ağızdan nefes alma
- Ailede sık çürük öyküsü
Ne zaman diş hekimine gidilmeli?
İlk diş hekimi ziyaretinin ilk diş sürdükten sonra, en geç bir yaş civarında yapılması önerilir. Sonrasında genellikle altı ayda bir kontrol yeterlidir. Dişlerde leke, hassasiyet, ağrı ya da şişlik fark ederseniz kontrol zamanını beklemeden randevu almanız uygun olur.
Önleme yöntemleri için çocuklarda çürüğü önlemenin yolları yazımıza göz atabilirsiniz.
