Kısa yanıt: Fissür örtücü, azı dişlerinin çiğneme yüzeyindeki derin çukurları ince bir koruyucu tabakayla kapatan uygulamadır. Flor uygulaması ise diş minesini asit saldırılarına karşı daha dirençli hale getirmeyi amaçlar. İkisi de çocuklarda çürük riskini azaltmaya katkı sağlayan koruyucu yöntemlerdir; ancak fırçalama ve beslenme düzeninin yerini tutmaz.
Fissür nedir, neden çürüğe açıktır?
Azı dişlerinin çiğneme yüzeyinde doğal olarak dar ve derin oluklar bulunur; bunlara fissür denir. Bu oluklar o kadar dar olabilir ki diş fırçasının kılları içine ulaşamaz. Besin artıkları ve plak burada birikir ve çürük çoğunlukla bu bölgelerden başlar. Özellikle altı yaş civarında çıkan ilk daimi azılar bu nedenle koruyucu uygulamalar için öncelikli dişlerdir.
Fissür örtücü nasıl uygulanır?
Uygulama genellikle kısa sürer ve çoğu durumda dişin düzeltilmesi ya da aşındırılması gerekmez. Adımlar şöyledir:
- Diş yüzeyi temizlenir ve kurutulur.
- Yüzey, örtücünün tutunmasını sağlayacak şekilde hazırlanır.
- Akışkan örtücü materyal oluklara sürülür.
- Özel bir ışıkla sertleştirilir ve kapanış kontrol edilir.
Örtücü zamanla aşınabilir veya kısmen kalkabilir. Bu yüzden kontrol randevularında durumu değerlendirilir, gerekirse yenilenir.
Flor uygulaması nedir?
Flor, diş minesinin yapısına katılarak asit etkisine karşı direnci artıran ve başlangıç aşamasındaki mine demineralizasyonunun onarımına destek olabilen bir mineraldir. Klinikte uygulanan flor genellikle vernik ya da jel biçimindedir; dişlere fırça veya aplikatörle sürülür. Uygulamanın sıklığı çocuğun çürük riskine, beslenme alışkanlıklarına ve ağız bakımına göre hekim tarafından belirlenir.
Evde flor kullanımı
- Diş macunundaki flor, günlük koruma için en pratik kaynaktır.
- Macun miktarı yaşa göre ayarlanmalıdır: küçük çocuklarda genellikle pirinç tanesi kadar, daha büyüklerde bezelye kadar miktar önerilir.
- Küçük çocuklar macunu yutabileceği için fırçalama bir yetişkin gözetiminde yapılmalıdır.
- Fırçalamadan sonra bol suyla çalkalamak yerine, artığı tükürmek yeterlidir; hekiminiz farklı bir öneride bulunabilir.
Kimlere özellikle önerilir?
- Daha önce çürük geçirmiş çocuklar
- Beslenmesinde sık şekerli atıştırmalık ve içecek bulunanlar
- Derin fissürlere sahip daimi azıları yeni çıkmış çocuklar
- Ağız bakımını yapmakta zorlanan ya da ağız kuruluğu olan çocuklar
Bu uygulamalar çocuğun ağız içi durumuna göre planlanır; herkes için aynı takvim geçerli değildir. Çürük oluşumunu önlemenin diğer yolları için çocuklarda diş çürümesi yazımıza, yaşa göre kontrol takvimi için çocuklarda diş sağlığı yazımıza bakabilirsiniz.
Uygulama sonrası nelere dikkat edilir?
- Hekim farklı bir talimat vermediği sürece, flor sonrası kısa bir süre yeme ve içmeden kaçınmak istenebilir.
- Örtücü uygulanan dişlerde çok sert ve yapışkan besinlerden uzak durmak örtücünün ömrüne yardımcı olur.
- Günde iki kez fırçalama ve düzenli kontrol, uygulamaların etkisini destekler.
Ne zaman yapılması planlanır?
Fissür örtücü için en uygun zaman, azının henüz çürümeden ve yeterince çıktıktan sonraki dönemdir. İlk daimi azılar çoğunlukla altı yaş civarında, ikinci daimi azılar ise on iki yaş civarında çıkar. Dişin çıkışı tamamlanmadan önce yüzey nemden korunamayacağı için hekim, uygun zamanı kontrol sırasında belirler. Flor uygulaması ise süt dişi döneminden itibaren gündeme gelebilir.
Koruyucu uygulama yeterli mi?
Hayır, bir koruyucu uygulama tek başına yeterli değildir. Çürük; plak, şeker alımı, tükürük yapısı ve zaman gibi etkenlerin birleşimiyle oluşur. Bu nedenle uygulamaların yanında şu alışkanlıklar da önemlidir:
- Günde iki kez, özellikle akşam yatmadan önce fırçalamak
- Şekerli atıştırmalıkların ve asitli içeceklerin sıklığını azaltmak
- Küçük çocukların fırçalamasına yetişkin olarak yardım etmek ve kontrol etmek
- Hekimin belirlediği aralıklarla kontrole gelmek
Bu uygulamalar çocuklar için rahat mıdır?
Fissür örtücü ve flor uygulaması genellikle çocukların rahatça kabul ettiği, kısa süren işlemlerdir. Enjeksiyon ya da matkap kullanılmadığı için çocuklar için asıl adım çoğu zaman işlemin kendisi değil, yeni bir ortama alışmaktır. İlk randevuda hekimle tanışmak, aleti görmek ve kısa bir deneme yapmak çocuğun güvenini artırır. Hassasiyet ya da belirgin bir rahatsızlık hissedilirse hekime iletilmelidir.
Kısaca merak edilenler
Fissür örtücü süt dişlerine de yapılır mı?
Gerekli görülürse süt azılarına da uygulanabilir. Karar, dişin yapısına ve çürük riskine göre hekim tarafından verilir.
Flor fazla olursa zararlı mı?
Aşırı flor alımı mineyi etkileyebilir; bu nedenle macun miktarı yaşa göre ayarlanmalı ve çocuk macunu yutmamalıdır. Yaşa uygun miktar ve ek flor ihtiyacı hekim değerlendirmesiyle netleşir.
Bu uygulamalar çürüğü tamamen önler mi?
Hayır. Çürük riskini azaltmaya katkı sağlarlar, ancak fırçalama, beslenme düzeni ve düzenli kontrolün yerini tutmazlar.
Size uygun olanı nasıl öğrenirsiniz?
Buradaki bilgiler geneldir; çocuğunuz için doğru plan muayene ve hekim değerlendirmesiyle belirlenir. Ankara Çankaya’da, Oran’daki kliniğimizde sorularınızı birlikte ele alıyoruz. Randevu ve ulaşım için iletişim sayfamıza bakabilirsiniz.
