კბილის კარიესი ბავშვობის ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული ქრონიკული მდგომარეობაა. სარძევე კბილების მინანქარი მუდმივ კბილებთან შედარებით უფრო თხელია, ამიტომ მათში კარიესი შეიძლება უფრო სწრაფად განვითარდეს. კარგი ამბავი ის არის, რომ კარიესის თავიდან აცილება დიდწილად შესაძლებელია, ხოლო ადრეულ ეტაპზე აღმოჩენისას მისი შეჩერება მარტივი ზომებითაც ხერხდება.
როგორ ვითარდება კარიესი?
პირის ღრუს ბაქტერიები ტკბილი და სახამებლიანი საკვების ნარჩენებს იყენებენ და მჟავას გამოიმუშავებენ. ეს მჟავა მინანქრიდან მინერალების დაკარგვას იწვევს. ნერწყვი და ფტორი ამ დანაკარგს გარკვეულწილად აღადგენს, მაგრამ თუ მჟავას ზემოქმედება ძალიან ხშირია, მინანქარი სუსტდება და დროთა განმავლობაში ღრუ წარმოიქმნება.
კარიესის განვითარებაში სამი ფაქტორი მოქმედებს ერთად:
- ბაქტერიული ნადები: წებოვანი ფენა, რომელიც კბილის გაუწმენდავ ზედაპირებზე გროვდება
- შაქრის მიღების სიხშირე: რამდენად ხშირად მიირთმევს ბავშვი ტკბილს, უფრო მნიშვნელოვანია, ვიდრე რაოდენობა
- დრო: რამდენ ხანს რჩება მჟავა კბილის ზედაპირზე
რა არის პირველი ნიშნები?
- ცარცისფერი, მქრქალი თეთრი ლაქები ღრძილის კიდესთან (მინანქრის ადრეული დემინერალიზაცია)
- ყავისფერი ან შავი შეფერილობა
- მგრძნობელობა ცხელის, ცივის ან ტკბილის მიმართ
- ღეჭვისგან თავის არიდება ან ჭამისას ერთი მხარის გამოუყენებლობა
- პირის უსიამოვნო სუნი
- გაღრმავებულ შემთხვევებში ტკივილი, ღრძილის შეშუპება ან აბსცესი
თეთრი ლაქის სტადიაზე აღმოჩენილი კარიესის შეჩერება ხშირად ფტორითა და მოვლის ჩვევების გაუმჯობესებით არის შესაძლებელი.
რატომ არის მნიშვნელოვანი სარძევე კბილების კარიესი?
სარძევე კბილების კარიესს ზოგჯერ ყურადღებას არ აქცევენ, რადგან ფიქრობენ, რომ „ისედაც გამოიცვლება“. თუმცა სარძევე კბილები საჭიროა ღეჭვისა და მეტყველებისთვის და ადგილს უნახავენ მუდმივ კბილებს. ნაადრევად დაკარგული სარძევე კბილის შემთხვევაში მეზობელი კბილები შეიძლება ცარიელ ადგილზე გადაიწიონ, რაც მოგვიანებით ორთოდონტიულ პრობლემებს იწვევს, მაგალითად, კბილების მჭიდრო განლაგებას. გაღრმავებულმა კარიესმა ტკივილისა და ინფექციის გამო შეიძლება ბავშვის კვებასა და ძილზეც იმოქმედოს.
რისკ-ფაქტორები
- ღამით ბოთლით რძის ან ხილის წვენის დალევა
- მთელი დღის განმავლობაში წახემსება, ტკბილი სასმელები
- არარეგულარული წმენდა ან ფტორის არშემცველი პასტის გამოყენება
- პირის სიმშრალე, პირით სუნთქვა
- ოჯახში ხშირი კარიესის ისტორია
როდის უნდა მიმართოთ სტომატოლოგს?
სტომატოლოგთან პირველი ვიზიტი რეკომენდებულია პირველი კბილის ამოჭრის შემდეგ და არაუგვიანეს დაახლოებით პირველი დაბადების დღისა. ამის შემდეგ, როგორც წესი, საკმარისია ექვს თვეში ერთხელ შემოწმება. თუ ლაქებს, მგრძნობელობას, ტკივილს ან შეშუპებას შეამჩნევთ, უმჯობესია, შემდეგ შემოწმებას არ დაელოდოთ და ვიზიტი დაჯავშნოთ.
პრევენციის რჩევებისთვის იხილეთ ჩვენი სტატია ბავშვებში კარიესის თავიდან აცილების გზების შესახებ.
