Tandbederf (cariës) is een van de meest voorkomende chronische aandoeningen bij kinderen. Het glazuur van melktanden is dunner dan dat van blijvende tanden, waardoor een gaatje in een melktand sneller kan groeien. Het goede nieuws: tandbederf is grotendeels te voorkomen en kan, als het vroeg wordt ontdekt, met eenvoudige maatregelen tot staan worden gebracht.
Hoe ontstaat tandbederf?
Bacteriën in de mond zetten resten van suikerrijk en zetmeelrijk voedsel om in zuur. Dat zuur onttrekt mineralen aan het glazuur. Speeksel en fluoride kunnen dit verlies tot op zekere hoogte herstellen, maar als er te vaak zuuraanvallen zijn, verzwakt het glazuur en ontstaat er na verloop van tijd een gaatje.
Bij het ontstaan van tandbederf werken drie factoren samen:
- Tandplak: de kleverige laag die zich vormt op tandoppervlakken die niet worden gepoetst
- Hoe vaak er suiker wordt gegeten: de frequentie is belangrijker dan de hoeveelheid
- Tijd: hoe lang het zuur op het tandoppervlak blijft
Wat zijn de eerste signalen?
- Krijtwitte, doffe vlekjes vlak bij het tandvlees (beginnend glazuurverlies)
- Bruine of zwarte verkleuringen
- Gevoeligheid voor warm, koud of zoet
- Kauwen vermijden of bij het eten één kant niet gebruiken
- Een slechte adem
- In een gevorderd stadium pijn, gezwollen tandvlees of een abces
Tandbederf dat in het stadium van de witte vlek wordt ontdekt, kan vaak worden gestopt met fluoride en betere poetsgewoonten.
Waarom zijn gaatjes in melktanden belangrijk?
Gaatjes in melktanden worden soms genegeerd met de gedachte "die vallen toch wel uit". Toch zijn melktanden nodig om te kauwen en te praten, en ze houden ruimte vrij voor de blijvende tanden. Als melktanden te vroeg verloren gaan, kunnen de buurtanden naar de lege plek kantelen, wat later tot orthodontische problemen kan leiden, zoals scheefstand door ruimtegebrek. Een gevorderd gaatje kan bovendien door pijn en ontsteking het eten en slapen van een kind verstoren.
Risicofactoren
- 's Nachts melk of vruchtensap uit een zuigfles drinken
- De hele dag door snacken, suikerhoudende dranken
- Onregelmatig poetsen of tandpasta zonder fluoride gebruiken
- Een droge mond, door de mond ademen
- Veel gaatjes in de familie
Wanneer gaat u naar de tandarts?
Het eerste tandartsbezoek wordt aangeraden zodra het eerste tandje doorkomt, en uiterlijk rond de eerste verjaardag. Daarna is een controle om de zes maanden meestal voldoende. Ziet u vlekjes, of merkt u gevoeligheid, pijn of zwelling, maak dan een afspraak zonder op de volgende controle te wachten.
Tips om gaatjes te voorkomen vindt u in ons artikel over manieren om tandbederf bij kinderen te voorkomen.
