Үстіңгі жақтың шегінуі деген не?
Үстіңгі жақтың шегінуі (максиллярлық ретрузия немесе максиллярлық гипоплазия) үстіңгі жақтың алға қарай жеткілікті өспегенін білдіреді. Ортодонтияда ол көбіне «III класс» тістеммен бірге кездеседі. Сырттай астыңғы жақ алда тұрғандай көрінуі мүмкін, бірақ мәселенің көзі астыңғы жақтың өлшемі емес, үстіңгі жақтың артта қалуы. Бұл айырмашылық емді таңдауға тікелей әсер етеді.
Белгілері
- Астыңғы алдыңғы тістердің үстіңгі алдыңғы тістердің алдына жабылуы (алдыңғы айқас тістем)
- Беттің ұрты мен мұрынның бүйір тұстарының тегіс немесе ішке батқан көрінуі
- Беттің ойыс профилі
- Үстіңгі тістердің тығыз орналасуы және шықпай қалуға бейім сүйір тістер
- Жұқа әрі артқа шегінген болып көрінетін үстіңгі ерін
Себептері
- Тұқым қуалайтын факторлар; отбасында ұқсас бет құрылымының болуы
- Үстіңгі жақ пен таңдайдың тарлығы
- Ауызбен тыныс алу және жоғарғы тыныс жолдарының мәселелері
- Ерін мен таңдайдың туа біткен жырығы сияқты туа біткен жағдайлар
- Сүт тістерінің ерте түсуі
Өсу кезеңінде үстіңгі жақты алға жылжыту
Бет маскасы (кері тартатын хедгир)
Маңдай мен иекке тірелетін жақтау мен ауыз ішіндегі аппарат арасына тағылған резеңкелер үстіңгі жаққа алға бағытталған күш түсіреді. Мақсаты — үстіңгі жақтың алға қарай өсуін қолдау. Бет маскасы әдетте үйде және түнде күніне белгіленген сағат бойы тағылады. Оның әсері ерте жаста (көбіне 6–10 жас) айқынырақ болады.
Таңдайды кеңейтумен бірге қолдану
Бет маскасы көбіне таңдай кеңейткіш аппаратпен бірге қолданылады. Кеңейту үстіңгі жақтың айналасындағы тігістерді қозғалмалы ету арқылы алға жылжытуға көмектесуі мүмкін, сонымен бірге тар таңдайды да түзетеді.
Мини-бұрандалы (сүйекке тірелетін) әдістер
Үлкенірек балаларда күш тікелей сүйекке түсуі үшін мини-бұрандаларға немесе мини-пластиналарға бекітілген резеңкелер қолданылуы мүмкін. Бұл әдістердің сай келетін-келмейтіні жасқа және жағдайға қарай бағаланады.
Емнен кейінгі бақылау
Үстіңгі жақтың шегінуі көбіне астыңғы жақтың өсуге бейімділігімен қатар жүретіндіктен, ерте емнен кейін өсу аяқталғанға дейін тұрақты бақылау маңызды. Кейбір балаларға жасөспірім кезеңде қосымша ем қажет болуы мүмкін.
Ересектерге арналған нұсқалар
Өсуі аяқталған адамдарда үстіңгі жақтың өсуін бағыттау мүмкін емес. Жеңіл және орташа жағдайларда мөлдір каппалар немесе брекеттер арқылы тістердің орнын реттеп (ортодонтиялық камуфляж), тістемді жақсартуға болады. Айқын қаңқалық шегінуде үстіңгі жақты хирургиялық жолмен алға жылжыту қарастырылады. Толығырақ жақтардың қаңқалық ақаулары бетінде.
