Retrognatiya nima?
Retrognatiya — pastki jagʻning yuz suyaklariga va yuqori jagʻga nisbatan orqaroqda joylashishi. Ortodontiyada bu holat odatda «II sinf» prikus deb ataladi. Pastki jagʻning orqada turishiga uning kichikligi, orqaroq joylashganligi yoki ikkalasi ham sabab boʻlishi mumkin.
Belgilari
- Yuqori old tishlarning pastki old tishlardan ancha oldinda turishi (overjet kattalashishi)
- Chuqur prikus
- Yon tomondan qaraganda iyakning orqada turgandek koʻrinishi, yuz profilining qabariq boʻlishi
- Lablarni yopishda iyak mushaklarining zoʻriqishi
- Pastki labning yuqori old tishlar orqasida turishi
- Baʼzi odamlarda uyquda xurrak otish va nafas olishda qiyinchilik
Sabablari
- Irsiy omillar
- Pastki jagʻ oʻsishining yoʻnalishi va tezligi
- Pastki labni yoki bosh barmoqni soʻrish kabi odatlar
- Ogʻiz orqali nafas olish
Oʻsish davrida davolash
Oʻsishning tezlashgan davrida pastki jagʻning rivojlanishini qoʻllab-quvvatlash mumkin. Bu davr odatda qizlarda oʻgʻil bolalarnikidan barvaqtroq boshlanadi. Qoʻllaniladigan usullar:
Funksional apparatlar
Bular pastki jagʻni oldinga siljigan holatda ushlab turadigan olinadigan yoki mustahkam oʻrnatiladigan apparatlardir. Maqsad — pastki jagʻning yangi holatga moslashishi va prikusning yaxshilanishi. Ular odatda 9–18 oy davomida qoʻllaniladi.
Shaffof kappalar yordamida pastki jagʻni oldinga surish
Shaffof kappalarning yon qismlariga qoʻshilgan «qanotlar» pastki jagʻni oldinga siljigan holatda ushlab turadi. Shu bilan bir vaqtda tishlarni tekislash ham davom ettirilishi mumkin. Batafsil maʼlumot uchun Invisalign yordamida pastki jagʻni oldinga surish sahifasiga qarang.
Kattalarda davolash
Oʻsishi tugagan odamlarda pastki jagʻ oʻsishini yoʻnaltirib boʻlmaydi. Variantlar:
- Ortodontik kamuflyaj: Yengil va oʻrta darajadagi holatlarda yuqori old tishlar orqaga surilib, pastki old tishlarning holati moslashtirilishi bilan prikus yaxshilanadi. Zarur boʻlsa, joy ochish uchun tish olib tashlanishi mumkin. Shaffof kappalar yoki breketlardan foydalanish mumkin.
- Ortognatik jarrohlik: Skelet tuzilishidagi ifodalangan orqada qolishda ortodontik tayyorgarlikdan soʻng pastki jagʻni jarrohlik yoʻli bilan oldinga surish rejalashtirilishi mumkin. Batafsil maʼlumot skelet muammolari sahifasida.
Uyqu va nafas olish
Pastki jagʻning sezilarli darajada orqada joylashishi baʼzi odamlarda yuqori nafas yoʻllarining torayishi bilan bogʻliq boʻlishi mumkin. Agar xurrak otish, uyquda nafas toʻxtashi yoki kunduzi haddan tashqari uyquchanlik kabi shikoyatlar boʻlsa, uyqu boʻyicha mutaxassis yoki quloq-tomoq-burun shifokori koʻrigidan oʻtish ham tavsiya etiladi.
