Angle klassifikasiýasy näme?
Ortodontyň barlag ýazgylarynda ýygy duş gelýän “I klas”, “II klas” we “III klas” aňlatmalary Angle klassifikasiýasy diýlip atlandyrylýan beýan ediş ulgamyna esaslanýar. Bu ulgam esasan ýokarky we aşaky birinji uly azy dişleriň (alty ýaşda çykýan dişler) biri-birine görä ýerleşişine seredýär. Agyz ýapyk wagtynda ýokarky azy dişiň aşaky azy dişe görä näçe öňde ýa-da yzda durýandygy dişleşmäniň haýsy klasa degişlidigini görkezýär.
Klassifikasiýa diagnoz goýmagyň guraly bolmakdan has köp, lukmanlaryň dişleşmäni umumy dilde beýan etmegine mümkinçilik berýän başlangyç nokatdyr. Bejergi meýilnamasy bolsa klasdan başga-da dişleriň üýşmegi, çuň ýa-da açyk dişleşme, ýüzüň profili, ýaş we ösüş ýagdaýy ýaly köp maglumat bilen bilelikde düzülýär.
Klaslar gysgaça
| Klas | Azy dişleriň gatnaşygy | Ýygy ýanaşyk alamatlar | Degişli sahypa |
|---|---|---|---|
| I klas | Ýokarky we aşaky azy dişler adaty gatnaşykda | Dişleriň üýşmegi, dişleriň arasyndaky boşluk, çuň ýa-da açyk dişleşme bolup biler | Dişleriň üýşmegi |
| II klas, 1-nji bölüm | Aşaky azy diş ýokarky azy dişe görä yzda | Ýokarky öň dişler öňe ýapgyt, öň dişleriň arasynda aýdyň aralyk (oweržet) | Aşaky äňiň yzda durmagy |
| II klas, 2-nji bölüm | Aşaky azy diş ýokarky azy dişe görä yzda | Ýokarky öň dişler içe ýapgyt, köplenç çuň dişleşme | Çuň dişleşme |
| III klas | Aşaky azy diş ýokarky azy dişe görä öňde | Aşaky öň dişler ýokarkylaryň öňünde ýa-da uçma-uç, öň çapraz dişleşme | Aşaky äňiň öňe çykmagy |
I klas
Azy dişleriň arasyndaky gatnaşyk adaty hasaplanýar; ýagny äňleriň öň–yz ugurdaky gabat gelşi adatça deňagramlydyr. Emma bu dişleriň tekizdigini aňlatmaýar. I klas dişleşmede dişleriň üýşmegi, boşluklar, açyk dişleşme ýa-da çapraz dişleşme ýaly meseleler bolup biler.
II klas
Aşaky dişler ýokarky dişlere görä yzda ýapylýar. Iki bölümde öwrenilýär:
- 1-nji bölüm: Ýokarky öň dişler öňe ýapgytdyr; halk arasynda “öňe çykan diş” diýlip beýan edilýän görnüş köplenç ýanaşyk bolýar. Seret: öňe çykan dişler.
- 2-nji bölüm: Ýokarky merkezi kesiji dişler içe ýapgyt, gapdal kesijiler käte öňe tarap bolýar; öň dişler adatça çuň ýapylýar.
III klas
Aşaky dişler ýokarky dişlere görä öňde ýapylýar. Öň dişler uçma-uç gelip biler ýa-da aşaky öň dişler ýokarkylaryň öňüne geçip biler. Munuň sebäbi aşaky äňiň öňde bolmagy, ýokarky äňiň yzda galmagy ýa-da ikisi hem bolup biler; seret: ýokarky äňiň yzda durmagy.
Skelet bilen baglymy ýa-da diş bilen baglymy?
Şol bir klas dürli sebäplerden gelip çykyp biler. Mysal üçin, II klas dişleşme:
- Diş bilen bagly bolup biler: Äňler gabat gelýär, emma dişler äň süňküniň üstünde öňe ýa-da yza ýerleşipdir.
- Skelet bilen bagly bolup biler: Aşaky äň yzda ýa-da ýokarky äň öňde ösüpdir; dişler bu tapawudy görkezýär.
- Köp ýagdaýda iki faktor hem bilelikde bolýar.
Bu tapawudy anyklamak üçin ortodont ýüzüň profilini öwrenýär, gerek bolsa gapdal sefalometrik rentgen ýaly ýazgylar arkaly äň süňkleriniň biri-birine görä ýerleşişine baha berýär. Bu tapawut möhümdir; sebäbi diş bilen bagly meselelere adatça dişleri süýşürmek arkaly çemeleşip bolýan bolsa, aýdyň skelet tapawutlarynda ösüşi ugrukdyrmak ýa-da ulularda hirurgiki goldaw gün tertibine çykyp biler. Jikme-jik maglumat: äňleriň skelet bozulmalary.
Çagalarda we ulularda çemeleşme
| Ösüş döwründäki çagalar we ýetginjekler | Ösüşi tamamlanan ulular | |
|---|---|---|
| II klas | Aşaky äňiň ösüşini goldaýan funksional enjamlara garalyp bilner (meselem, ganatly plastinka, dury kapa bilen aşaky äňi öňe süýşürmek) | Diş kamuflýažy (dişleriň ýerleşişini düzetmek arkaly dişleşmäni gowulandyrmak) ýa-da aýdyň skelet ýagdaýynda ortodontiýa bilen bilelikde hirurgiki mümkinçilikler |
| III klas | Ýokarky äňiň ösüşini goldaýan çemeleşmelere garalyp bilner (meselem, ýüz maskasy, damagy giňeltmek); ösüş döwründe gözegçilik möhümdir | Ýeňil ýagdaýlarda dişleri düzetmek; aýdyň skelet tapawudynda ortognatik hirurgiýa bilen bilelikde meýilleşdirmek |
| I klas | Ýer ýetmezçiligine, endiklere we dişleriň çykyş tertibine gözegçilik edilýär | Dury kapa ýa-da breketler bilen dişleriň hatary düzedilýär |
Ösüş döwründe başlanýan bejergileriň maksady äňleriň ösüşini mümkin boldugyça gabat getirmäge kömek etmekdir; emma ösüşiň ugry we möçberi adamdan adama üýtgeýär we netijäni öňünden takyk bilip bolmaýar. Barlagyň haçan gerekdigi barada: ir ortodontik bejergi. Ulularda hirurgiýanyň zerurlygy barada: Ortognatik hirurgiýa haçan gerek?
Dury kapamy ýa-da breketlermi?
I, II we III klas dişleşmeleriň köpüsinde dury kapa-da, breketler-de göz öňünde tutulyp bilner; saýlaw klasyň özünden has köp, zerur diş hereketlerine, skelet düzüm bölegine we näsagyň ulanyş tertibine bagly. Umumy deňeşdirme: dury kapalarmy ýa-da breketlermi?
Ýygy berilýän soraglar
I klas dişleşme dişlerimiň tekizdigini aňladýarmy?
Ýok. I klas diňe azy dişleriň arasyndaky öň–yz gatnaşygynyň adatydygyny aňladýar. Dişleriň üýşmegi, boşluk ýa-da dik ugurdaky dişleşme meseleleri ýene-de bolup biler.
II ýa-da III klas hemişe operasiýa talap edýärmi?
Ýok. Diş bilen bagly we ýeňil–orta derejedäki köp ýagdaýa ortodontik bejergi bilen çemeleşip bolýar. Hirurgiýa adatça ösüşi tamamlanan adamlarda aýdyň skelet tapawutlary üçin göz öňünde tutulýar; karar jikme-jik barlagdan soň kabul edilýär.
Dişleşme klasym üýtgäp bilermi?
Ösüş döwründe äňiň ösüşi dişleşmä täsir edip biler. Bejergi arkaly azy dişleriň gatnaşygy hem üýtgedilip bilner. Bejergiden soň netijäni saklamak üçin netijäni berkitmek möhümdir.
Barlag ýazgymda “II klas, 2-nji bölüm” diýlip ýazylypdyr; bu näme diýmek?
Bu aşaky dişleriň ýokarkylara görä yzda ýapylýandygyny we ýokarky öň dişleriň içe ýapgytdygyny aňladýar; adatça çuň dişleşme ýanaşyk bolýar. Adalgalar üçin ortodontik adalgalar sözlügine serede bilersiňiz.
Soraglaryňyz üçin 0312 911 60 36 belgisine jaň edip ýa-da aragatnaşyk sahypasyndaky formany ulanyp bilersiňiz.
Bu sahypa umumy maglumat bermek üçindir; diagnozy we bejergi meýilnamasyny barlagdan soň ortodontyňyz kesgitleýär.
