Kısa yanıt: Diş taşı temizliği (detartraj), diş yüzeyine ve diş eti cebine yapışıp sertleşen plak tabakasının özel aletlerle uzaklaştırılmasıdır. Doğru yapıldığında genellikle dişe zarar vermez. Sıklığı kişiye göre değişir; birçok kişide yılda bir ya da iki kez önerilir, ancak karar diş eti durumuna göre hekime aittir.
Diş taşı nasıl oluşur?
Dişlerin üzerinde sürekli yumuşak bir bakteri tabakası (plak) birikir. Düzenli fırçalama ve diş ipiyle uzaklaştırılmayan plak, tükürükteki minerallerle birleşerek birkaç gün içinde sertleşebilir. Sertleşmiş bu yapıya diş taşı denir ve evde fırçayla çıkmaz.
Diş taşının yol açabileceği sorunlar
- Diş eti kızarıklığı, şişlik ve fırçalarken kanama
- Ağız kokusu
- Diş etinin çekilmesi ve diş çevresindeki dokuların zarar görmesi
- İleri evrede diş eti hastalığı ve dişlerde sallanma
Diş eti sorunları için diş eti çekilmesi yazımızı okuyabilirsiniz.
Temizlik nasıl yapılır?
- Muayene: Diş eti ve diş taşı birikimi değerlendirilir.
- Ultrasonik uç: Titreşimle diş taşı parçalanır ve su ile birlikte uzaklaştırılır.
- El aletleri: Ulaşılması zor bölgelerde ince küretler kullanılır.
- Cilalama: Yüzeyler pürüzsüzleştirilerek plağın yeniden yapışması zorlaştırılır.
- Bakım önerileri: Fırçalama tekniği ve diş ipi kullanımı hatırlatılır.
Diş eti cebi derin olan kişilerde daha kapsamlı temizlik gerekebilir.
Dişe zarar verir mi?
Doğru teknikle yapılan diş taşı temizliği mineyi aşındırmaz ve dişlerin arasını açmaz. Temizlik sonrası dişler arasında boşluk hissedilmesinin sebebi, daha önce diş taşı ve şişmiş diş etinin kapattığı alanların ortaya çıkmasıdır. Mevcut diş eti çekilmesi varsa hassasiyet geçici olarak artabilir.
Ne sıklıkla yapılmalı?
- Diş eti sağlıklı ve birikim az olan kişilerde genellikle yılda bir ya da iki kez
- Diş eti hastalığı öyküsü, sigara kullanımı veya hızlı taş oluşumu olanlarda daha sık
- Ortodontik tedavi gören kişilerde bakım aralıkları hekim tarafından planlanır
Sigaranın diş etine etkisi için sigara ve diş sağlığı yazımıza göz atabilirsiniz.
Temizlik sonrası neler normal?
- İlk günlerde hafif hassasiyet ve diş etinde duyarlılık
- Diş eti iltihaplıysa kısa süreli kanama
- Dişlerin daha pürüzsüz hissedilmesi
Şikâyetler birkaç günden uzun sürerse kontrol gerekir. Evde yumuşak fırça, günde iki kez fırçalama ve günlük diş ipi kullanımı yeniden diş taşı oluşumunu yavaşlatmaya yardımcı olur.
Diş taşı temizliği ile kürtaj (derin temizlik) aynı şey mi?
Değil. Detartraj, diş yüzeyindeki ve diş eti çizgisi çevresindeki birikintilerin temizlenmesidir. Diş eti cebi derinleşmiş ve kemik kaybı başlamışsa, kök yüzeylerinin ayrıca temizlendiği daha kapsamlı bir periodontal tedavi gerekebilir. Hangisinin uygun olduğuna muayene sonrasında karar verilir.
Diş taşı oluşumunu azaltmak için evde neler yapılabilir?
- Günde iki kez, en az iki dakika yumuşak fırçayla fırçalayın.
- Diş arası temizliği için günlük diş ipi veya ara yüz fırçası kullanın.
- Şekerli ve yapışkan atıştırmalıkları azaltın.
- Sigara ve tütün ürünlerinden uzak durmaya çalışın.
- Periyodik kontrollerinizi aksatmayın.
Genel ağız bakımı için diş sağlığının önemi sayfamızdan yararlanabilirsiniz.
Ortodontik tedavide diş taşı
Diş teli veya şeffaf plak kullanırken ağız hijyeni daha fazla özen gerektirir. Plak yüzeyleri ve braketler çevresinde biriken kalıntı diş etini etkileyebilir. Bu konuda şeffaf plak kullanırken ağız hijyeni yazımıza göz atabilirsiniz.
Temizlik öncesi bilinmesi gerekenler
Randevuya gelmeden önce her zamanki gibi dişlerinizi fırçalayabilirsiniz. Hassasiyetiniz varsa veya kanama eğilimi olan bir hastalığınız ya da kullandığınız ilaçlar varsa bunu önceden belirtin. Temizlik genellikle yarım saat civarında sürer; süre, birikimin miktarına göre değişir.
Hangi durumlarda hekime hemen başvurmalı?
- Fırçalamadan bağımsız, kendiliğinden gelen diş eti kanaması
- Dişlerde sallanma hissi
- Diş eti çevresinde irin ya da sürekli kötü koku
- Diş etlerinde belirgin çekilme
Bu belirtiler, temizlikten daha kapsamlı bir diş eti değerlendirmesi gerektirebilir.
Gebelik ve kronik hastalıklarda temizlik
Hamilelikte hormonal değişiklikler diş etini daha duyarlı hale getirebilir; diş taşı temizliği çoğunlukla güvenle yapılabilir, ancak zamanlama ve uygulama hekimle birlikte planlanmalıdır. Ayrıntılar için hamilelik ve diş sağlığı yazımıza bakabilirsiniz. Diyabet, kalp hastalığı veya kan sulandırıcı kullanımı gibi durumlarda hekime önceden bilgi vermek gerekir.
Kısaca merak edilenler
Diş taşı temizliği dişleri beyazlatır mı?
Hayır. Yüzeydeki birikintiler uzaklaşınca dişler daha temiz görünebilir, ancak diş rengi değişmez; beyazlatma ayrı bir işlemdir.
Diş taşı temizliği ağrılı mıdır?
Çoğu kişi yalnızca hafif bir rahatsızlık hisseder; diş eti iltihaplıysa veya hassasiyet varsa lokal uyuşturma uygulanabilir.
Diş taşı evde temizlenir mi?
Sertleşmiş diş taşı evde çıkarılamaz; yalnızca düzenli fırçalama ve diş ipi yeni birikimi azaltmaya yardımcı olur.
Size uygun olanı nasıl öğrenirsiniz?
Buradaki bilgiler geneldir; sizin için doğru plan muayene ve hekim değerlendirmesiyle belirlenir. Randevu ve ulaşım için iletişim sayfamıza bakabilirsiniz. Ankara Çankaya’da, Oran’daki kliniğimizde sorularınızı birlikte ele alıyoruz.
