De tanden en kaken van uw kind veranderen in de loop der jaren voortdurend. De leeftijdskalender op deze pagina geeft per periode een overzicht van signalen die ouders kunnen opmerken en van wanneer u een orthodontist kunt raadplegen. Door een leeftijdsgroep te kiezen, ziet u de notities voor die periode. Dit hulpmiddel geeft geen medisch advies; de gegevens blijven alleen in uw browser en worden nergens naartoe gestuurd.
De algemeen aanvaarde aanpak is een eerste orthodontische beoordeling rond de leeftijd van 7 jaar. Op die leeftijd zijn bij de meeste kinderen de eerste grote kiezen en de voorste snijtanden aan het doorbreken; zo kan de orthodontist de ontwikkeling van de kaak en de plaatsing van de tanden beter beoordelen. Een beoordeling betekent niet altijd dat er met een behandeling wordt begonnen; in de meeste gevallen wordt alleen opvolging geadviseerd.
Signalen om op te letten per leeftijd
Kies de leeftijdsgroep die u wilt bekijken.
3–6 jaar: de periode van het melkgebit
- Duimzuigen, speen of zuigfles die na de leeftijd van 3–4 jaar blijft
- Met open mond slapen, snurken of overdag vaak door de mond ademen
- Een opening tussen boven- en ondertanden als de voortanden sluiten
- Ondertanden die bij het bijten voor de boventanden komen of een kaak die opzij schuift
- Gaatjes in melktanden of een vroeg verloren melktand
- Wanneer raadplegen: als u een van deze signalen opmerkt, kunt u het bij de gewone tandartscontrole vragen
6–7 jaar: het begin van het wisselgebit
- Het uitvallen van de melksnijtanden en het doorbreken van de blijvende snijtanden
- Blijvende tanden die achter de melktanden doorbreken voordat die zijn uitgevallen
- Of de eerste grote kiezen zijn doorgebroken en hoe ze op elkaar sluiten
- Ruimtegebrek of duidelijke scheefstand voor de blijvende snijtanden
- Kruisbeet: sommige boventanden staan binnen de ondertanden
- Wanneer raadplegen: de periode die meestal wordt aangeraden voor een eerste orthodontische beoordeling
8–10 jaar: de periode waarin de groei kan worden gestuurd
- Duidelijk naar voren staande bovenste voortanden of lippen die niet sluiten
- Een onderkaak die naar achteren of naar voren lijkt te staan
- Vroeg verlies van melkkiezen en een ruimte die begint te sluiten
- Gewoonten zoals tongpersen of door de mond ademen die blijven bestaan
- Een smal gehemelte of brede donkere ruimtes aan de zijkanten bij het lachen
- Wanneer raadplegen: als de orthodontist het nodig vindt, kan een vroegbehandeling of opvolging worden gepland
11–13 jaar: de overgang naar het blijvend gebit
- Hoektanden die niet doorbreken of op de verkeerde plek doorbreken
- De laatste melktanden die lang niet uitvallen
- Een diepe beet, open beet of duidelijke scheefstand van de voortanden
- Spleetjes tussen de tanden of gedraaide tanden
- Verschillen in de kaakrelatie in deze periode, nu de groeispurt nadert
- Wanneer raadplegen: de planning van een volledige behandeling komt in de meeste gevallen in deze periode ter sprake
14 jaar en ouder: de tienerjaren
- Bijna alle blijvende tanden zijn doorgebroken
- Zorgen over scheefstand, een afwijkende beet of de esthetiek van de glimlach
- Geluiden of pijn in het kaakgewricht of moeite met het openen van de mond
- Ingesloten tanden of tanden die niet doorbreken
- Bij de keuze van een behandelmethode: het dagelijks leven, school en sport
- Wanneer raadplegen: een behandeling kan op elke leeftijd worden beoordeeld; de methode wordt bepaald na onderzoek door de orthodontist
Waarom zijn gewoonten belangrijk?
Gewoonten zoals duimzuigen, speengebruik, tongpersen en door de mond ademen kunnen, als ze lang aanhouden, de stand van de tanden en de groei van de kaken beïnvloeden. Het effect van deze gewoonten hangt af van de duur, de frequentie en de groeikenmerken van het kind. Meer details in de artikelen over duimzuigen en speengebruik en mondademhaling bij kinderen. Mondademhaling kan ook een beoordeling door een KNO-arts vragen; uw orthodontist verwijst u zo nodig door.
Als een melktand vroeg verloren gaat
Melktanden houden plaats vrij voor de blijvende tanden die eronder komen. Als een melkkies door een gaatje of een ongeluk vroeg verloren gaat, kunnen de buurtanden naar de ruimte schuiven en kan er minder plaats overblijven voor de blijvende tand. De orthodontist kan dan het gebruik van een ruimtebehouder overwegen om de ruimte te behouden.
Welke behandelingen kunnen in deze periode ter sprake komen?
De orthodontische aanpak bij kinderen draait om het volgen van de groei en het zo nodig bijsturen ervan. Afhankelijk van de beoordeling door de orthodontist kunnen gehemelteverbreding, uitneembare apparaten, functionele apparaten of in geschikte gevallen doorzichtige aligners worden gepland. Voor een algemeen overzicht kunt u de pagina’s orthodontie voor kinderen, voor het belang van de timing orthodontische vroegbehandeling en voor de aanpak met doorzichtige aligners bij 6- tot 10-jarigen Invisalign First bekijken.
Praktische tips voor ouders
- Bekijk regelmatig samen met uw kind de mond in de spiegel; noteer veranderingen die u opvallen.
- Merkt u dat uw kind met open mond slaapt of snurkt, vermeld dat dan bij het onderzoek.
- Verwaarloos de verzorging van de melktanden niet; gaatjes kunnen tot ruimteverlies leiden.
- Neem naar het onderzoek informatie mee over belangrijke ziekten die uw kind heeft gehad en medicijnen die het gebruikt.
- Vertel de orthodontist als broers, zussen of ouders een vergelijkbare kaakbouw hebben.
Veelgestelde vragen
Heeft elk kind dat op 7-jarige leeftijd wordt onderzocht een behandeling nodig?
Nee. Bij de meeste kinderen wordt op deze leeftijd alleen geadviseerd de ontwikkeling te volgen. Ziet de orthodontist een probleem, dan wordt het moment van de behandeling afgestemd op de groeifase.
De melktanden wisselen toch; is scheefstand dan belangrijk?
Sommige onregelmatigheden in het melkgebit verdwijnen vanzelf; andere kunnen in het blijvend gebit blijven bestaan. Welke worden gevolgd, beslist de orthodontist na onderzoek.
Wat kan ik doen als mijn kind niet stopt met duimzuigen?
Positieve aanmoediging en geduld werken meestal beter dan druk. Duurt de gewoonte lang, dan kan de orthodontist de situatie beoordelen en ondersteunende methoden voorstellen.
Kunnen kinderen doorzichtige aligners dragen?
In geschikte gevallen en wanneer de orthodontist het passend vindt, wel. Of het kind de aligners consequent kan dragen en of de ouders dat volgen, is belangrijk voor deze beslissing.
Voor vragen kunt u 0312 911 60 36 bellen of het formulier op de contactpagina gebruiken.
Deze pagina is bedoeld als algemene informatie; de diagnose en het behandelplan worden bepaald na onderzoek en beoordeling door uw orthodontist.
