‘Orthodontische apparatuur’ is de verzamelnaam voor hulpmiddelen waarmee tanden worden verplaatst, de ontwikkeling van de kaken wordt gestuurd, schadelijke gewoonten worden afgeleerd of het resultaat van een behandeling wordt vastgehouden. In deze gids vatten we de meest gebruikte apparaten samen, wat ze doen en voor wie ze geschikt zijn, en verwijzen we naar onze uitgebreide artikelen over elk apparaat.
Soorten apparatuur: uitneembaar, vast en extraoraal
- Uitneembare apparatuur: Wordt door de patiënt zelf ingedaan en uitgenomen; het effect hangt af van hoe lang ze gedragen wordt.
- Vaste apparatuur: Op de tanden gelijmd of met bandjes vastgezet; alleen de orthodontist verwijdert ze.
- Functionele apparatuur: Stuurt de verhouding tussen de kaken bij kinderen in de groei.
- Extraorale apparatuur: Oefent kracht uit op de kaak met steun op het hoofd, de nek of het gezicht.
Apparatuur voor gehemelte- en kaakverbreding
Een smalle bovenkaak en een kruisbeet van de achtertanden kunnen worden gecorrigeerd met expansieapparatuur. Bij kinderen komen schroefexpanders en apparaten met verende draden in aanmerking; bij volwassenen methoden met ondersteuning van minischroeven of chirurgie.
- Wat is een gehemelte-expander en hoe draait u hem aan?
- Quad helix: een vast expansieapparaat
- Gehemelteverbreding bij volwassenen (MARPE)
- Orthodontische kaak- (gehemelte)verbreding
MARPE: gehemelteverbreding met minischroeven bij volwassenen
Bij mensen die uitgegroeid zijn, is de middennaad van het gehemelte vergroeid, waardoor gewone expanders vaak niet voldoende zijn. Bij MARPE (miniscrew-assisted rapid palatal expansion) wordt de expander ondersteund door minischroeven in het gehemelte, met als doel de kracht rechtstreeks op het bot over te brengen. Als het bot meer weerstand biedt, kan een chirurgisch ondersteunde snelle gehemelteverbreding (SARPE) worden overwogen.
- Hoe verloopt een MARPE-behandeling? Stap voor stap
- Het verschil tussen MARPE, SARPE en klassieke gehemelteverbreding
- Mogelijkheden voor gehemelteverbreding bij volwassenen
Functionele apparatuur bij een terugliggende onderkaak
Bij kinderen en tieners in de groei worden uitneembare of vaste functionele apparaten gebruikt om de voorwaartse ontwikkeling van de onderkaak te ondersteunen.
- Wat is een twin block?
- Herbst-apparaat: een vast functioneel apparaat
- Voorplaatsing van de onderkaak met doorzichtige aligners
Terugliggende bovenkaak en extraorale apparatuur
Extraorale apparaten zoals het facemasker en de headgear kunnen worden gebruikt om de ontwikkeling van de bovenkaak te sturen of de kiezen onder controle te houden.
- Wat is een facemasker (reverse-pull headgear)?
- Wat is een headgear (extraoraal apparaat)?
- Terugliggende bovenkaak en voorplaatsing van de bovenkaak
Uitneembare platen en apparatuur om gewoonten af te leren
Uitneembare platen worden gebruikt voor eenvoudige tandverplaatsingen en om gewoonten af te leren. Gewoonten zoals tongpersen en duimzuigen kunnen bijdragen aan een open beet en worden daarom vroeg beoordeeld.
Hulpmiddelen die de behandeling ondersteunen
Minischroeven bieden een stabiel verankeringspunt terwijl tanden worden verplaatst; orthodontische elastiekjes corrigeren de beet tussen boven- en onderkaak.
Doorzichtige aligners en retentieapparatuur
Doorzichtige aligners zijn ook uitneembare apparaten die op maat worden gemaakt. Na afloop van de behandeling worden uitneembare of vaste retentieapparaten (retainers) gebruikt om het resultaat vast te houden.
- Orthodontische behandeling met doorzichtige aligners
- Retentiebehandeling (retainers)
- Wat te doen als u uw retainer kwijt bent
Verzorging van de apparatuur
Schone apparatuur is belangrijk voor zowel de gezondheid van tanden en tandvlees als het verloop van de behandeling. Uitneembare apparatuur wordt elke dag buiten de mond schoongemaakt; rond vaste apparatuur poetst u na elke maaltijd. Meer informatie vindt u in ons artikel over het schoonmaken en verzorgen van orthodontische apparatuur.
Welk apparaat past bij wie?
Bij de keuze van een apparaat wordt gekeken naar leeftijd, groeifase, of het probleem skeletaal of dentaal is en de medewerking van de patiënt. Voor hetzelfde probleem kunnen bij verschillende mensen verschillende apparaten worden gekozen. Om de mogelijkheid te vinden die bij u past, is een onderzoek nodig; op onze pagina eerste orthodontisch onderzoek leggen we uit hoe dat verloopt.












