Soorten kruisbeet
Laterale kruisbeet (achter)
De bovenste kiezen en premolaren sluiten aan de binnenkant van de ondertanden. Dit hangt meestal samen met een smalle bovenkaak. Als het aan één kant voorkomt, kan de onderkaak bij het sluiten naar opzij schuiven; tijdens de groei kan die verschuiving bijdragen aan een asymmetrisch gezicht.
Frontale kruisbeet (voor)
Een of meer bovenste voortanden sluiten achter de onderste voortanden. Dit kan komen doordat één tand in de verkeerde richting doorbreekt, maar het kan ook wijzen op een skeletaal probleem, zoals een onderbeet of een onderontwikkelde bovenkaak.
Oorzaken
- Een smalle bovenkaak en een smal gehemelte
- Mondademhaling, langdurig duimzuigen of speengebruik
- Een blijvende tand die in een andere richting doorbreekt omdat een melktand laat is uitgevallen
- Een skeletale wanverhouding tussen onder- en bovenkaak
- Erfelijke factoren
Waarom moet een kruisbeet vroeg worden ontdekt?
Bij kinderen hoort een kruisbeet – vooral een kruisbeet waarbij de onderkaak bij het sluiten naar opzij schuift – tot de afwijkingen die bij voorkeur tijdens de groei worden gecorrigeerd. Op die leeftijd is de bovenkaak makkelijker te verbreden, en het opheffen van de verschuiving kan een symmetrische ontwikkeling van de kaak ondersteunen. Bij een frontale kruisbeet bestaat het risico op slijtage en terugtrekkend tandvlees bij de onderste voortanden. Daarom wordt de eerste orthodontische controle rond de leeftijd van 7 jaar aanbevolen.
Behandelmogelijkheden
Verbreding van het gehemelte
Bij een laterale kruisbeet door een smalle bovenkaak wordt tijdens de groei vaak een snelle gehemelte-expander gebruikt. Meer informatie vindt u op de pagina over verbreding van het gehemelte.
Doorzichtige aligners
Bij een kruisbeet die door de stand van de tanden komt, kan in geschikte gevallen een correctie worden bereikt met doorzichtige aligners, door de tandboog te verbreden of afzonderlijke tanden te verplaatsen. Bij kinderen kan hiervoor Invisalign First worden gebruikt.
Brackets en elastiekjes
Voor afzonderlijke tanden in kruisbeet of bij gevallen die een uitgebreide behandeling vragen, kunnen brackets en kruiselastiekjes worden gebruikt.
Skeletale kruisbeet bij volwassenen
Bij volwassenen die uitgegroeid zijn, is de middelste gehemeltenaad vergroeid, waardoor skeletale verbreding beperkt mogelijk is. In uitgesproken gevallen kan verbreding met hulp van minischroeven of chirurgisch ondersteunde verbreding worden overwogen.