Qısaca Invisalign
Invisalign Align Technology tərəfindən hazırlanmış və bütün dünyada geniş istifadə olunan şəffaf kappa sistemidir. Sistem dişlərin rəqəmsal skanını, diş hərəkətlərinin xüsusi proqram təminatı ilə planlaşdırılmasını və həmin plana əsasən fərdi kappaların istehsalını əhatə edir. “Şəffaf kappa müalicəsi” üsulun adıdır; Invisalign isə bu üsulu tətbiq edən qeydiyyatdan keçmiş brenddir.
Kappalar dişləri necə hərəkət etdirir?
Hər kappa dişlərin növbəti mərhələdəki vəziyyətinə uyğun hazırlanır. Kappa taxıldıqda dişin olduğu yer ilə kappanın onu yönəltdiyi yer arasında çox kiçik fərq olur. Bu fərqi aradan qaldırmaq üçün kappa dişə yüngül, davamlı qüvvə tətbiq edir. Dişi əhatə edən sümük təzyiq tərəfində yavaş-yavaş sorulur, qarşı tərəfdə isə yenidən formalaşır; diş yeni vəziyyətinə bu yolla keçir.
Mərhələlər kiçik saxlanıldığı üçün diş hərəkətləri nəzarət altında olur. Bir neçə gün ərzində kappa dişləri nəzərdə tutulan aralıq vəziyyətə gətirir; qalan müddətdə isə diş yeni vəziyyətində möhkəmlənir. Kappalar adətən 1–2 həftədən bir dəyişdirildiyi üçün ümumi hərəkət çoxlu kiçik addımların cəmidir. Bu tədrici irəliləyişin illüstrativ variantını ana səhifədəki interaktiv təsvirdə görə bilərsiniz.
Rəqəmsal planlaşdırma necə aparılır?
Ağızdaxili skanerlə bir neçə dəqiqə ərzində dişlərin 3D modeli alınır. Bu model üzərində stomatoloq hər dişin necə hərəkət edəcəyini planlaşdırır: hansı ardıcıllıqla, hansı istiqamətdə və nə qədər. Planlaşdırma proqramı bu hərəkətləri mərhələlərə bölür və nəzərdə tutulan nəticəni simulyasiya şəklində göstərir. Bu simulyasiya pasiyentlə bölüşülə bilər və pasiyent müalicə başlamazdan öncə planın ümumi cizgilərini görə bilər.
Simulyasiya hədəfdir, dəqiq nəticə vədi deyil. Sümük və diş əti toxuması insandan insana fərqli reaksiya verir; buna görə də müalicə zamanı yeni skan və əlavə kappalarla aralıq düzəlişlər normal haldır.
Attaçmentlər nə edir?
Attaçmentlər bəzi dişlərin səthinə yapışdırılan kiçik, diş rəngli kompozit çıxıntılardır. Onlar kappanın dişi daha möhkəm tutmasına kömək edir və kappanın tək başına çətinlik çəkəcəyi hərəkətlərə yardım göstərir:
- Dişin öz oxu ətrafında fırladılması (rotasiya)
- Diş kökünün mailliyinin düzəldilməsi
- Dişin aşağı çəkilməsi (ekstruziya) və ya içəri basılması (intruziya)
Attaçmentlərin sayı, forması və yeri rəqəmsal planda müəyyən edilir. Müalicə bitdikdə onlar diş səthinə zərər vermədən təmizləmə və cilalama ilə çıxarılır.
Kappanın materialı
Invisalign kappaları elastik, çoxqatlı termoplastik materialdan hazırlanır. Material dişlərin üzərinə sıx oturacaq qədər möhkəm, taxıb-çıxarmaq üçün isə kifayət qədər elastikdir. Kappalar istiliyə həssasdır; onları isti su ilə təmizləmək və ya isti yerdə saxlamaq olmaz. Ətraflı tövsiyələr üçün istifadə və qulluq bələdçisinə baxın.
Köməkçi prosedurlar
Bəzi müalicələrdə kappalar aşağıdakılarla birlikdə tətbiq oluna bilər:
- Aproksimal sliflənmə (IPR): Yer açmaq üçün dişlərin təmas səthlərindən millimetrin hissələri qədər minanın götürülməsi.
- Elastiklər: Yuxarı və aşağı çənələr arasındakı dişləm münasibətini düzəltmək üçün kappalara bərkidilən kiçik rezinlər.
- Dəqiq qanadcıqlar (precision wings): Böyüməkdə olan pasiyentlərdə alt çənəni önə yönəltmək üçün kappalara əlavə olunan çıxıntılar. Bax: alt çənənin önə çəkilməsi.
- Çıxma boşluqları: Gənc pasiyentlərdə çıxmaqda olan dişlərə yer saxlayan kappa dizaynları.
Yaş qruplarına görə protokollar
Invisalign sistemində müxtəlif yaş qrupları üçün protokollar var:
- Invisalign First: Qarışıq dişləm dövründə olan uşaqlarda (təxminən 6–10 yaş) erkən müalicə tələb edən vəziyyətlər üçün.
- Invisalign Teen: Daimi dişlərin çıxdığı yeniyetməlik dövrü üçün; taxılma indikatorları və çıxma boşluqları ola bilər.
- Böyüklərin müalicəsi: Böyüməsi başa çatmış pasiyentlər üçün, diş əti və sümüyün vəziyyəti nəzərə alınmaqla.
Invisalign hər halda istifadə oluna bilərmi?
Xeyr. Ağır skelet uyğunsuzluqları, aktiv diş əti xəstəliyi, müalicə olunmamış kariyes və ya kappaların ardıcıl taxıla bilmədiyi hallar fərqli yanaşma tələb edə bilər. Şəffaf kappaların Sizə uyğun olub-olmadığına müayinə, rentgen şəkilləri və rəqəmsal skandan sonra qərar verilir.