Ir ortodontik bejergi näme?
Ir ortodontik bejergi (1-nji tapgyr, öňüni alyjy bejergi) süýt we hemişelik dişler bilelikde bolan döwürde eňekleriň ösüş mümkinçiliginden peýdalanyp geçirilýän çäkli bejergidir. Maksady – soňra has çylşyrymly bolup biljek meseleleriň öňüni almak ýa-da olary azaltmak, hemişelik dişler üçin ýer döretmek we dişleri şikesden goramak.
Ilkinji ortodontik barlag näme üçin takmynan 7 ýaşda maslahat berilýär?
Bu ýaşa çenli ilkinji hemişelik azy dişler we öňki kesiji dişler çykýar. Ortodont dişleşmäni, bar bolan ýeri we eňek ösüşini bahalandyryp, islendik meseläni ir ýüze çykaryp bilýär. Ilkinji barlag bejerginiň derrew başlanýandygyny aňlatmaýar. Köp çagalar üçin diňe her 6–12 aýdan gözegçilik maslahat berilýär we bejergi laýyk wagta goýulýar.
Ir bejergi haçan göz öňünde tutulýar?
- Çapraz dişleşme: Esasan-da eňegiň bir tarapa süýşmegine sebäp bolýan bolsa
- Aşaky eňegiň öňe çykmagy we ýokarky eňegiň yzda galmaga ýykgynlylygy
- Agyr üýşme: Hemişelik dişleriň çykmagy üçin ýer ýok
- Göze ilerli öňe çykan ýokarky öňki dişler: Ýykylanda we urlanda döwülmek howpy
- Endik bilen baglanyşykly açyk dişleşme: Barmak sormak, dili itermek
- Süýt dişleriniň ir ýitirilmegi: Ýeriň ýitmeginiň öňüni almak üçin ýer saklaýjynyň zerurlygy
- Çykmaýan ýa-da nädogry ugurda çykýan dişler
Ir bejergide ulanylýan usullar
- Tagany giňeldiji enjamlar
- Funksional enjamlar
- Ýüz maskasy
- Ýer saklaýjylar
- Endigi taşlatmak üçin enjamlar
- Garyşyk dişler döwri üçin dury kapalar (Invisalign First)
- Çäkli sanly dişe dakylýan breketler
Ir bejerginiň mümkin peýdalary we çäkleri
| Mümkin peýdalary | Çäkleri |
|---|---|
| Ösüşi ugrukdyrmak arkaly käbir skelet meselelerini azaltmak | Ir bejergi her mesele üçin goşmaça peýda bermeýär |
| Hemişelik dişler üçin ýer döretmek | Hemişelik dişler çykandan soň ikinji tapgyr gerek bolup biler |
| Öňe çykan dişleriň şikeslenmek howpuny azaltmak | Çaganyň hyzmatdaşlygy netijä güýçli täsir edýär |
| Endikleri taşlamaga kömek etmek | Bejerginiň umumy dowamlylygy has uzak bolup biler |
Şu sebäpli ir bejergi baradaky kararda garaşylýan peýda onuň çaga we maşgala düşürýän ýüki bilen deňeşdirilip ölçelýär.
1-nji tapgyrdan soň näme bolýar?
1-nji tapgyr tamamlanandan soň, gerek bolsa netije enjam bilen saklanýar we hemişelik dişleriň çykyşyna gözegçilik edilýär. Hemişelik dişler doly çykanda, ortodont dişleriň soňky ýerleşişini takyklamak üçin ikinji tapgyryň (2-nji tapgyr) gerekdigini ýa-da gerek däldigini bahalandyrýar.