Erta ortodontik davolash nima?
Erta ortodontik davolash (1-bosqich, interseptiv davo) — sut va doimiy tishlar birga boʻlgan davrda jagʻlarning oʻsish imkoniyatidan foydalanib oʻtkaziladigan cheklangan davodir. Maqsad — keyinchalik murakkablashishi mumkin boʻlgan muammolarning oldini olish yoki kamaytirish, doimiy tishlar uchun joy yaratish va tishlarni jarohatdan himoya qilish.
Nega birinchi ortodontik nazorat 7 yosh atrofida tavsiya etiladi?
Shu yoshga kelib birinchi doimiy oziq tishlar va old kesuvchi tishlar chiqib boʻladi. Ortodont tishlamni, mavjud joyni va jagʻ rivojlanishini baholab, har qanday muammoni erta aniqlay oladi. Birinchi nazorat davo darhol boshlanishini anglatmaydi. Koʻp bolalar uchun har 6–12 oyda kuzatuv yetarli, davo esa mos vaqtga qoldiriladi.
Erta davo qachon koʻrib chiqiladi?
- Kesishgan tishlam: Ayniqsa jagʻning bir tomonga siljishiga sabab boʻlsa
- Pastki jagʻning oldinga chiqishi va yuqori jagʻning orqada qolishiga moyillik
- Ogʻir zich joylashuv: Doimiy tishlar chiqishi uchun joy yoʻq
- Yaqqol oldinga chiqqan yuqori old tishlar: Yiqilish va urilishlarda sinish xavfi
- Odat bilan bogʻliq ochiq tishlam: Barmoq soʻrish, tilni oldinga itarish
- Sut tishlarining erta tushishi: Joy yoʻqolishining oldini olish uchun joy saqlagich zarurati
- Chiqmayotgan yoki notoʻgʻri yoʻnalishda chiqayotgan tishlar
Erta davoda qoʻllanadigan usullar
- Tanglayni kengaytiruvchi apparatlar
- Funksional apparatlar
- Yuz niqobi
- Joy saqlagichlar
- Odatni toʻxtatuvchi apparatlar
- Aralash tishlam davri uchun shaffof kappalar (Invisalign First)
- Cheklangan sondagi tishlarga breketlar
Erta davoning mumkin boʻlgan foydalari va chegaralari
| Mumkin boʻlgan foydalari | Chegaralari |
|---|---|
| Oʻsishni yoʻnaltirish orqali baʼzi skelet muammolarini kamaytirish | Erta davo har bir muammo uchun qoʻshimcha foyda bermaydi |
| Doimiy tishlar uchun joy yaratish | Doimiy tishlar chiqqach, ikkinchi bosqich kerak boʻlishi mumkin |
| Oldinga chiqqan tishlarning jarohat xavfini kamaytirish | Bolaning hamkorligi natijaga kuchli taʼsir qiladi |
| Odatlarni toʻxtatishga yordam berish | Umumiy davolash muddati uzoqroq boʻlishi mumkin |
Shu sababli erta davo toʻgʻrisidagi qaror kutilayotgan foyda bilan uning bola va oilaga yuklaydigan yuki taqqoslangan holda qabul qilinadi.
1-bosqichdan keyin nima boʻladi?
1-bosqich yakunlangach, kerak boʻlsa natija apparat yordamida saqlanadi va doimiy tishlarning chiqishi kuzatiladi. Doimiy tishlar toʻliq chiqqanda ortodont tishlarning yakuniy holatini aniqlashtirish uchun ikkinchi bosqich (2-bosqich) kerak yoki kerak emasligini baholaydi.