Ерте ортодонтиялық ем дегеніміз не?
Ерте ортодонтиялық ем (1-кезең, интерцептивті ем) — сүт және тұрақты тістер қатар тұрған кезеңде жақтардың өсу әлеуетін пайдалана отырып жүргізілетін шектеулі ем. Мақсаты — кейін күрделене түсуі мүмкін мәселелердің алдын алу немесе оларды азайту, тұрақты тістерге орын ашу және тістерді жарақаттан қорғау.
Алғашқы ортодонтиялық тексеру неге шамамен 7 жаста ұсынылады?
Осы жасқа қарай алғашқы тұрақты азу тістер мен алдыңғы күрек тістер шығып қойған болады. Ортодонт тістемді, бар орынды және жақтың дамуын бағалап, кез келген мәселені ерте байқай алады. Алғашқы тексеру емнің бірден басталатынын білдірмейді. Көптеген балаларға тек әр 6–12 ай сайын бақылау ұсынылады, ал ем қолайлы уақытқа қалдырылады.
Ерте ем қашан қарастырылады?
- Айқас тістем: Әсіресе жақтың бір жаққа ығысуына себеп болса
- Төменгі жақтың алға шығуы және жоғарғы жақтың артта қалуына бейімділік
- Тістердің қатты тығыз орналасуы: Тұрақты тістердің шығуына орын жоқ
- Жоғарғы алдыңғы тістердің айқын алға шығуы: Құлағанда және соққы алғанда сыну қаупі
- Әдетке байланысты ашық тістем: Саусақ сору, тілді итеру
- Сүт тістерінің ерте түсуі: Орынның жоғалуын болдырмау үшін орын сақтағыш қажеттілігі
- Шықпайтын немесе дұрыс емес бағытта шығатын тістер
Ерте емде қолданылатын әдістер
- Таңдай кеңейткіш аппараттар
- Функционалдық аппараттар
- Бет маскасы
- Орын сақтағыштар
- Әдеттен арылтатын аппараттар
- Аралас тістемге арналған мөлдір каппалар (Invisalign First)
- Шектеулі тістерге қойылатын брекеттер
Ерте емнің ықтимал пайдасы мен шектеулері
| Ықтимал пайдасы | Шектеулері |
|---|---|
| Өсуді бағыттау арқылы кейбір қаңқалық мәселелерді азайту | Ерте ем әр мәселеге қосымша пайда бере бермейді |
| Тұрақты тістерге орын ашу | Тұрақты тістер шыққаннан кейін екінші кезең қажет болуы мүмкін |
| Алға шыққан тістердің жарақаттану қаупін азайту | Баланың ынтымақтастығы нәтижеге қатты әсер етеді |
| Әдеттерді тоқтатуға көмектесу | Емнің жалпы ұзақтығы ұзағырақ болуы мүмкін |
Сондықтан ерте ем туралы шешім қабылдағанда күтілетін пайда мен оның балаға және отбасына түсіретін жүктемесі салыстырылады.
1-кезеңнен кейін не болады?
1-кезең аяқталғаннан кейін, қажет болса, нәтиже аппаратпен сақталып, тұрақты тістердің шығуы бақыланады. Тұрақты тістем толық қалыптасқанда ортодонт тістердің соңғы орнын нақтылау үшін екінші кезеңнің (2-кезең) қажет-қажет еместігін бағалайды.