Нақты мысал ретінде осы беттің жоғарғы жағындағы суреттен тығыз орналасқан тістердің каппа сайын қалай түзелетінін көре аласыз.
Тістер неге тығыз орналасады?
- Тіс пен жақ өлшемінің сәйкессіздігі: Тістердің жалпы ені тіс доғасының ұзындығынан үлкен
- Тұқым қуалаушылық: Жақ пен тіс өлшемі отбасында қайталануы мүмкін
- Сүт тістерінің ерте түсуі: Көрші тістер бос орынға қарай жылжып, тұрақты тіске арналған орынды тарылтады
- Жасқа байланысты өзгерістер: Тістердің тығыз орналасуы ересек жаста да, әсіресе төменгі алдыңғы тістерде, күшеюі мүмкін
- Ортодонтиялық емнен кейінгі рецидив: Ретейнер тағылмағанда тістердің бұрынғы орнына қайтуы
Тығыз орналасу дәрежесі
| Дәрежесі | Шамамен орын жетіспеушілігі | Жиі қолданылатын тәсілдер |
|---|---|---|
| Жеңіл | 3 мм-ге дейін | Мөлдір каппалар, шектеулі IPR, доғаны аздап кеңейту |
| Орташа | 4–6 мм | Мөлдір каппалар немесе брекеттер; кеңейту, IPR, алдыңғы тістерді алға қарай көлбету |
| Ауыр | 7 мм және одан көп | Кешенді жоспарлау; кейде тіс жұлу қажет |
Бұл сандар бағдар ретінде берілген. Қажетті орын бет профилімен, еріндердің тірегімен, қызыл иек пен сүйек құрылымымен бірге бағаланады.
Тістердің тығыз орналасуы қандай мәселелер тудыруы мүмкін?
- Тіс аралықтарында бляшка жиналу, тіс жегісі және қызыл иек қабынуы қаупінің жоғарылауы
- Кейбір тістерге біркелкі емес жүктеме түсуі және олардың мүжілуі
- Күлкінің көрінісіне байланысты өзіне сенімділік мәселелері
Орын қалай ашылады?
Доғаны кеңейту
Сәйкес жағдайларда тар тіс доғасы бақылаумен кеңейтіледі. Өсу кезеңінде таңдай кеңейткіштерді де қолдануға болады.
Тіс аралық кіреукені тегістеу (IPR)
Тістердің бүйір беттерінен қауіпсіз шекте өте аз мөлшерде кіреуке алынады. Толығырақ ортодонтия сөздігінен оқыңыз.
Алдыңғы тістердің орнын түзету
Алдыңғы тістерді аздап алға көлбету арқылы орын ашуға болады; оның мөлшері еріндер мен қызыл иекпен шектеледі.
Тіс жұлу
Ауыр жағдайларда және профиль де бағаланатын кейбір жағдайларда бір немесе бірнеше тісті жұлу қажет болуы мүмкін. Бұл шешім жиналған деректер негізінде қабылданады.
Тістердің тығыз орналасуын мөлдір каппалармен емдеу
Жеңіл және орташа тығыз орналасудың көпшілігін мөлдір каппалармен емдеуге болады. Цифрлық жоспарда әр каппа тістерді аз ғана мөлшерге жылжытатындай етіп жасалады; бұрылуларды бақылау үшін тістерге шағын аттачмендер қосылуы мүмкін. Толығырақ мөлдір каппалармен емдеу барысы бетінен оқыңыз.
Емнен кейін
Тығыз орналасу түзетілгеннен кейін тістер, әсіресе төменгі алдыңғы тістер, бұрынғы орнына қайтуға бейім. Сондықтан бекітілген сыммен немесе түнгі ретейнермен ұзақ мерзімді ретенция ұсынылады.