Çagaňyzyň dişleri we äňleri ýyllaryň dowamynda yzygiderli üýtgeýär. Bu sahypadaky ýaş senenamasy her döwürde ene-atalaryň bellemegi mümkin bolan alamatlary we ortodont bilen haçan maslahatlaşyp boljakdygyny gysgaça beýan edýär. Ýaş aralygyny saýlap, şol döwre degişli bellikleri görüp bilersiňiz. Bu gural lukmançylyk maslahatyny bermeýär; maglumatlar diňe brauzeriňizde galýar, hiç ýere iberilmeýär.
Umumy ykrar edilen çemeleşme ilkinji ortodontik baha bermegiň takmynan 7 ýaşda geçirilmegidir. Bu ýaşda çagalaryň köpüsinde ilkinji uly azy dişler we öň kesiji dişler çykyp başlaýar; şonuň netijesinde ortodont äňiň ösüşine we dişleriň ýerleşişine has gowy baha berip bilýär. Baha bermek hemişe bejergä başlanjakdygyny aňlatmaýar; köp ýagdaýda diňe gözegçilik maslahat berilýär.
Ýaşa görä üns berip boljak alamatlar
Görmek isleýän ýaş aralygyňyzy saýlaň.
3–6 ýaş: süýt dişleriň döwri
- Barmak sormak, emzik ýa-da emzikli çüýşe endiginiň 3–4 ýaşdan soň dowam etmegi
- Agzy açyk ýatmak, horlamak ýa-da gündizine ýygy-ýygydan agyz bilen dem almak
- Öň dişler ýapylanda ýokarky we aşaky dişleriň arasynda açyklygyň galmagy
- Dişlände aşaky dişleriň ýokarky dişleriň öňüne geçmegi ýa-da äňiň bir gapdala süýşmegi
- Süýt dişlerde kariýes ýa-da ir ýitirilen süýt diş
- Ortodont bilen maslahatlaşmak: bu alamatlaryň biri bellenende, yzygiderli diş lukmany barlagynda sorap bolýar
6–7 ýaş: garyşyk dişleşmäniň başlangyjy
- Süýt kesiji dişleriň düşmegi we hemişelik kesijileriň çykmagy
- Hemişelik dişleriň süýt dişler düşmänkä yzdan çykmagy
- Ilkinji uly azy dişleriň çykandygy ýa-da çykmandygy we biri-birine nähili oturýandygy
- Hemişelik kesijiler üçin ýer ýetmezçiligi ýa-da aýdyň üýşme
- Çapraz dişleşme: käbir ýokarky dişleriň aşaky dişleriň içinde galmagy
- Ortodont bilen maslahatlaşmak: ilkinji ortodontik baha bermek üçin adatça maslahat berilýän döwür
8–10 ýaş: ösüşi ugrukdyryp bolýan döwür
- Ýokarky öň dişleriň aýdyň öňde bolmagy ýa-da dodaklaryň ýapylmazlygy
- Aşaky äňiň yzda ýa-da öňde görünmegi
- Süýt azy dişleriň ir ýitirilmegi we boşlugyň ýapylyp başlamagy
- Dili itmek, agyz bilen dem almak ýaly endikleriň dowam etmegi
- Damagyň darlygy ýa-da ýylgyranda gapdallarda giň garaňky ýerler
- Ortodont bilen maslahatlaşmak: ortodont zerur hasaplasa, ir bejergini ýa-da gözegçiligi meýilleşdirip biler
11–13 ýaş: hemişelik dişleşmä geçiş
- Gazyk dişleriň çykmazlygy ýa-da nädogry ýerden çykmagy
- Soňky süýt dişleriň uzak wagtlap düşmezligi
- Öň dişlerde çuň dişleşme, açyk dişleşme ýa-da aýdyň üýşme
- Dişleriň arasynda boşluklar ýa-da dişleriň öwrülmegi
- Ösüşiň çalt döwri ýakynlaşýan bu wagtda äňleriň gatnaşygyndaky tapawutlar
- Ortodont bilen maslahatlaşmak: giň gerimli bejergini meýilleşdirmek köp ýagdaýda şu döwürde gün tertibine çykýar
14 ýaş we ondan uly: ýetginjeklik döwri
- Hemişelik dişleriň hemmesine diýen ýaly çykmagy
- Üýşme, dişleşme bozulmasy ýa-da ýylgyryşyň estetikasy bilen bagly aladalar
- Äň bognunyň töwereginde ses, agyry ýa-da agzy açmakda kynçylyk
- Gömülip galan ýa-da çykmadyk dişler
- Bejergi usulyny saýlamakda gündelik durmuş, mekdep we sport tertibi
- Ortodont bilen maslahatlaşmak: bejergä islendik ýaşda baha berip bolýar; usuly ortodont barlagdan soň kesgitleýär
Endikler näme üçin möhüm?
Barmak sormak, emzik ulanmak, dili itmek we agyz bilen dem almak ýaly endikler uzak wagtlap dowam edende dişleriň hataryna we äňleriň ösüşine täsir edip biler. Bu endikleriň täsiri dowamlylyga, ýygylyga we çaganyň ösüş aýratynlyklaryna görä üýtgeýär. Jikme-jiklikler üçin barmak sormak we emzik endigi hem-de çagalarda agyz bilen dem almak makalalaryna serede bilersiňiz. Agyz bilen dem almak gulak-burun-bogaz lukmanynyň bahasyny hem talap edip biler; ortodontyňyz gerek bolsa ugrukdyrma berýär.
Süýt diş ir ýitirilse
Süýt dişler aşagyndan çykjak hemişelik dişler üçin ýer saklaýar. Süýt azy diş kariýes ýa-da şikes sebäpli ir ýitirilende, goňşy dişler boşluga tarap süýşüp we hemişelik dişiň ýeri daralyp biler. Bu ýagdaýda ortodont boşlugy saklamak üçin ýer saklaýjy enjamy ulanmaga garap biler.
Bu döwürde haýsy bejergiler gün tertibine çykyp biler?
Çagalarda ortodontik çemeleşme ösüşe gözegçilik etmäge we zerur bolanda ony ugrukdyrmaga esaslanýar. Ortodontyň bahasyna görä damagy giňeltmek, aýrylýan enjamlar, funksional enjamlar ýa-da laýyk ýagdaýlarda dury kapalar meýilleşdirilip bilner. Mowzuga umumy syn üçin çagalarda ortodontik bejergi, wagtyň näme üçin möhümdigi üçin ir ortodontik bejergi we 6–10 ýaş toparynda ulanylýan dury kapa çemeleşmesi üçin Invisalign First sahypalaryny öwrenip bilersiňiz.
Ene-atalara amaly maslahatlar
- Çagaňyzyň agzyny yzygiderli aralyklarda aýnada bilelikde synlaň; ünsüňizi çeken üýtgeşmeleri belläň.
- Ukuda agzy açyk ýatmagy ýa-da horlamagy bellän bolsaňyz, muny barlagda aýdyň.
- Süýt dişleriň idegini ünsden düşürmäň; kariýes ýeriň ýitirilmegine getirip biler.
- Barlaga çagaňyzyň geçiren möhüm keselleri we ulanýan dermanlary barada maglumatlar bilen geliň.
- Doganlarda ýa-da ene-atalarda meňzeş äň gurluşy bar bolsa, muny ortodonta aýdyň.
Ýygy berilýän soraglar
7 ýaşda barlagdan geçen her çaga bejergi gerekmi?
Ýok. Çagalaryň köpüsinde bu ýaşda diňe ösüşe gözegçilik etmek maslahat berilýär. Ortodont mesele görse, bejerginiň wagtyny ösüş döwrüne görä meýilleşdirýär.
Süýt dişler eýsem-de çalyşjak, üýşme möhümmi?
Süýt dişlerdäki käbir tertipsizlikler öz-özünden düzelip biler; käbirleri bolsa hemişelik dişlerde hem dowam edip biler. Haýsysyna gözegçilik ediljekdigini ortodont barlagdan soň kesgitleýär.
Çagam barmak sormagy taşlamasa, näme edip bilerin?
Basyşyň ýerine oňyn höweslendirme we sabyr adatça has gowy netije berýär. Endik uzak dowam edýän bolsa, ortodont ýagdaýa baha berip, goldaýjy usullary maslahat berip biler.
Çagalarda dury kapa ulanyp bolýarmy?
Laýyk ýagdaýlarda we ortodontyň makul bilýän ýagdaýlarynda ulanylyp bilner. Çaganyň kapalary yzygiderli dakyp bilmegi we maşgalanyň gözegçiligi bu karar üçin möhümdir.
Soraglaryňyz üçin 0312 911 60 36 belgisine jaň edip ýa-da aragatnaşyk sahypasyndaky formany ulanyp bilersiňiz.
Bu sahypa umumy maglumat bermek üçindir; diagnozy we bejergi meýilnamasyny barlagdan soň ortodontyňyz kesgitleýär.
