Böyüklər arasında ortodontiya nə üçün getdikcə yayılır?
Böyüklər ortodontik müalicəyə yalnız estetik səbəblərlə müraciət etmirlər. Sıx dişləri təmizləmək daha çətindir və onlarda diş daşı yığılmağa meyillidir; dişləm problemləri dişlərin aşınmasına, sınmasına və ya diş ətinin çəkilməsinə səbəb ola bilər. Bundan əlavə, körpü, implant və ya tac kimi müalicələrdən öncə dişlərin düzgün vəziyyətə gətirilməsi bu müalicələrin daha düzgün planlaşdırılmasına kömək edir.
Görünən metal breketlər istəməyən, işdə tez-tez danışan, təqdimatlar edən və ya müştərilərlə görüşən böyüklər üçün şəffaf kappalar çox vaxt üstünlük verilən seçimdir.
Breketsiz ortodontiya hansı problemləri müalicə edə bilər?
- Sıxlıq və fırlanmış dişlər
- Dişlərarası boşluqlar
- Dərin, açıq və çarpaz dişləm (diş mənşəli olanlar və uyğun hallar)
- Əvvəlki ortodontik müalicədən sonra dişlərin geri qayıtması (residiv)
- Protez və ya implantdan öncə dişlərin yerləşdirilməsi
Ağır skelet mənşəli çənə uyğunsuzluqlarında təkcə ortodontiya kifayət etməyə bilər; bu hallarda ortodontiya və çənə cərrahiyyəsinin birgə planlaşdırılması nəzərdən keçirilə bilər.
Böyüklərdə nəzərə alınmalı məqamlar
Diş əti və sümük sağlamlığı
Dişlərin hərəkət etməsi üçün onları dəstəkləyən diş əti və sümük sağlam olmalıdır. Diş əti xəstəliyi varsa, ortodontik müalicədən öncə müalicə olunur və müalicə boyu müntəzəm diş əti müayinələri tövsiyə olunur.
Plomblar, taclar və implantlar
İmplantlar sümüklə birləşdiyi üçün ortodontik yolla hərəkət etdirilə bilməz; buna görə də planlaşdırmada mövcud implantlar nəzərə alınır. Tacla örtülmüş dişlərdə attaçmentlərin yapışdırılma üsulu fərqli ola bilər.
Çatışmayan dişlər
Dişlər çatışmayan yerlərdə qonşu dişlər zamanla əyilir. Ortodontiya bu dişləri düzəldə və implant və ya körpü üçün uyğun yer yarada bilər.
Çənə oynağı
Çənə oynağında şıqqıltı, ağrı və ya ağzın məhdud açılması varsa, müalicədən öncə qiymətləndirilir və qeydə alınır.
İş və sosial həyata uyğunlaşma
- Nitq: İlk bir neçə gündə bəzi səslərdə yüngül pəltəklik ola bilər; əksər insanlarda tez keçir.
- Görüşlər və yeməklər: Kappalar yemək üçün çıxarılır; sonra dişlərinizi fırçalayın və ya heç olmasa ağzınızı yaxalayın və onları yenidən taxın.
- Qəhvə və çay: Kappalar taxılı olarkən yalnız su içmək tövsiyə olunur; isti və rəngli içkilər kappaları ləkələyə və formasını dəyişə bilər.
- Səfər: Yanınızda ehtiyat kappa qabı, növbəti kappanız və diş fırçası saxlayın.
Müalicə müddəti nədən asılıdır?
Yalnız ön dişlərdəki yüngül sıxlıq bir neçə ay ərzində düzələ bilər, dişləm korreksiyası da tələb edən kompleks hallar isə 12–24 ay çəkə bilər. Müddət problemin mürəkkəbliyi, sümük quruluşu, kappaların ardıcıl taxılması və nəzarət görüşlərinə riayət ilə müəyyən olunur. Dəqiq müddət rəqəmsal planlaşdırmadan sonra müzakirə olunur.
Müalicədən sonra
Böyüklərdə də dişlər müalicədən sonra köhnə vəziyyətlərinə qayıtmağa meyillidir. Buna görə də sabit məftil və ya gecə taxılan şəffaf retaynerlə uzunmüddətli, çox vaxt qeyri-müəyyən müddətli retensiya tövsiyə olunur.