دندان درآوردن فرایندی طبیعی است که در بیشتر نوزادان از حدود ۶ ماهگی شروع می‌شود و تا حدود ۲.۵ تا ۳ سالگی ادامه دارد. برخی نوزادان در این دوره بسیار بی‌قرار می‌شوند و برخی دیگر تقریباً هیچ نشانه‌ای ندارند. مهم این است که والدین نشانه‌های طبیعی را بشناسند و راه‌های ایمن آرام کردن کودک را بدانند.
نشانه‌های شایع دندان درآوردن
- افزایش آبریزش دهان و قرمزی پوست چانه
- به دهان بردن همه چیز، تمایل به گاز گرفتن
- لثه‌های متورم و حساس
- بی‌قراری، تغییر در خواب
- بی‌میلی به شیر خوردن یا غذا خوردن
نشانه‌هایی که نباید به دندان درآوردن نسبت داد
تب بالا، اسهال، استفراغ، بثورات پوستی یا امتناع طولانی از شیر خوردن از نشانه‌های معمول دندان درآوردن نیستند. در این موارد ممکن است علت دیگری وجود داشته باشد، پس به پزشک کودک مراجعه کنید.
راه‌های ایمن آرام کردن نوزاد
- ماساژ با انگشت تمیز: فشار ملایم روی لثه می‌تواند خارش را کاهش دهد.
- دندان‌گیر خنک: می‌توان از دندان‌گیرهای محکم و یک‌تکه که در یخچال خنک شده‌اند (نه در فریزر) استفاده کرد.
- پاک کردن آب دهان: برای پیشگیری از تحریک پوست، چانه و گردن را مرتب با پارچه نرم خشک کنید.
- کارهای آرام‌بخش روزمره: در آغوش گرفتن، بازی‌های سرگرم‌کننده و برنامه خواب منظم می‌تواند کمک کند.
از چه کارهایی باید پرهیز کرد؟
- گردنبندهای دندان درآوردن (کهربا و مانند آن): خطر خفگی و بلعیدن دارند.
- دندان‌گیرهایی که ممکن است به قطعات کوچک بشکنند یا داخلشان مایع است
- ژل‌های بی‌حس‌کننده لثه: برخی از ترکیبات آن‌ها می‌تواند در نوزادان کم‌سن عوارض جدی ایجاد کند، پس بدون مشورت با پزشک از آن‌ها استفاده نکنید.
- آغشته کردن سر شیشه شیر به مایعات شیرین یا عسل
- دادن خودسرانه داروی مسکن: نیاز به دارو و مقدار آن را باید پزشک کودک تعیین کند.
مراقبت از نخستین دندان‌ها
مراقبت از همان زمانی شروع می‌شود که اولین دندان بیرون می‌آید. توصیه می‌شود روزی دو بار با مسواک نرم مخصوص نوزاد و خمیردندان فلورایددار به اندازه یک دانه برنج مسواک زده شود. دادن شیر یا آبمیوه با شیشه شیر در شب خطر پوسیدگی شیشه شیر را افزایش می‌دهد.
چه زمانی باید به دندانپزشک مراجعه کرد؟
توصیه می‌شود نخستین معاینه دندانپزشکی پس از رویش اولین دندان و حداکثر حدود یک‌سالگی انجام شود. اگر نگران زمان رویش دندان‌ها هستید، مقاله ما درباره دیر رویش دندان‌های کودک را ببینید.
