Diş çykarmak bäbekleriň köpüsinde takmynan 6 aýlykda başlap, 2,5–3 ýaşa çenli dowam edýän tebigy hadysadyr. Käbir bäbekler bu döwürde örän biynjalyk bolýar, käbirlerinde bolsa hiç hili alamat diýen ýaly bolmaýar. Ene-atalar üçin esasy zat adaty alamatlary tanamak we howpsuz köşeşdiriş ýollaryny bilmekdir.
Diş çykarmagyň köp duşýan alamatlary
- Salyň köp akmagy we eňekde gyzyl ýara-ýaplaryň peýda bolmagy
- Her zady agzyna salmak, dişläsi gelmek
- Çişen, agyrýan diş etleri
- Biynjalyklyk, ukynyň üýtgemegi
- Iýmitlenmäge isleginiň azalmagy
Diş çykarmak bilen baglanyşdyrmaly däl alamatlar
Ýokary gyzzyrma, içgeçme, gusmak, deride döwüntgiler ýa-da uzak wagtlap iýmitlenmekden ýüz öwürmek diş çykarmagyň adaty alamatlary däldir. Bu ýagdaýlarda başga sebäp bolup biler, şonuň üçin çaga lukmanyňyza ýüz tutuň.
Bäbegiňizi köşeşdirmegiň howpsuz ýollary
- Arassa barmak bilen owkalamak: Diş etine ýuwaşja basmak gijilemäni ýeňilleşdirip biler.
- Sowadylan dişlemek oýnawajy: Sowadyjyda sowadylan (doňdurylmadyk), berk we bitewi dişlemek oýnawaçlaryny ulanyp bolýar.
- Saly süpürmek: Derini gyjyndyrmazlyk üçin eňegi we boýny ýumşak mata bilen ýygy-ýygydan guradyň.
- Köşeşdiriji endikler: Gujaklamak, ünsüni sowýan oýunlar we yzygiderli uky tertibi kömek edip biler.
Nämeden gaça durmaly
- Diş çykarmak üçin monjuklar (kähribar we ş.m.): Olar bokurdaga dykylmak we ýuwudylmak howpuny döredýär.
- Kiçi böleklere döwlüp bilýän ýa-da içi suwuklykly dişlemek oýnawaçlary
- Diş etine çalynýan duýgusyzlaşdyryjy geller: Käbir düzümler kiçi bäbeklerde agyr goşmaça täsirlere sebäp bolup biler, şonuň üçin olary lukmandan soramazdan ulanmaň.
- Butylkanyň emzigine süýji suwuklyk ýa-da bal çalmak
- Agyry aýyryjy derman bermek barada özbaşdak karar bermek: Onuň gerekdigini we mukdaryny çaga lukmanyňyz kesgitlemeli.
Ilkinji dişlere ideg
Ideg ilkinji diş çykan badyna başlaýar. Günde iki gezek ýumşak bäbek diş çotgasy we tüwi dänesi ululygyndaky ftorly diş pastasy bilen arassalamak maslahat berilýär. Gije butylkadan süýt ýa-da miwe suwuny bermek butylka sebäpli diş çüýremegi howpuny artdyrýar.
Diş lukmanyna haçan ýüz tutmaly?
Ilkinji diş barlagy birinji diş çykandan soň, iň giçi bilen hem takmynan bir ýaşa çenli maslahat berilýär. Dişleriň çykýan wagty sizi biynjalyk edýän bolsa, çagaňyzyň dişleri giç çykýan bolsa atly makalamyza serediň.
