Üst çene geriliği (maksiller retrüzyon), üst çenenin yeterince öne gelişmemesi sonucu alt ön dişlerin üst ön dişlerin önünde kapanmasıyla sık fark edilen bir durumdur. Bu sorunda tedavinin başarısını belirleyen en önemli etkenlerden biri zamanlamadır.
Zamanlama neden önemli?
Üst çenenin gelişimi büyüme çağında devam eder ve bu dönemde çene kemiklerinin birleşim yerleri (sütürler) henüz tam kaynaşmamıştır. Ortopedik apareyler bu esneklikten yararlanarak üst çenenin öne gelişimini destekleyebilir. Yaş ilerledikçe sütürler kaynaşır ve büyümeyi yönlendirme imkânı azalır.
Zamanlamayı belirleyen faktörler
Yaş ve büyüme dönemi
Yüz maskesi gibi yöntemler çoğunlukla 6–10 yaş arasında en belirgin etkiyi gösterir. Daha ileri yaşlarda kemik destekli (mini plak veya mini vida) yöntemler değerlendirilebilir.
Dişlerin sürme durumu
Apareylerin dayanak alacağı dişlerin sürmüş olması gerekir. Karma dişlenme dönemi bu açıdan uygun bir zaman aralığıdır.
Sorunun kaynağı
Alt ön dişlerin önde kapanması her zaman üst çene geriliğinden kaynaklanmaz. Alt çenenin büyüklüğü veya sadece dişlerin konumu da etkili olabilir. Doğru teşhis için muayene ve sefalometrik röntgen gerekir.
Ailede benzer yüz yapısı
Ailesel eğilim olan çocuklarda büyüme ilerledikçe sorunun belirginleşebileceği göz önünde bulundurulur ve izlem daha yakından yapılır.
Çocuğun uyumu
Yüz maskesi gibi apareylerin her gün belirli saatler takılması gerekir. Çocuğun ve ailenin uyumu sonucu doğrudan etkiler.
Tedavi yöntemleri
- Yüz maskesi: Üst çeneye öne doğru kuvvet uygular.
- Damak genişletme: Dar üst çeneyi genişletir ve çoğu zaman yüz maskesiyle birlikte uygulanır.
- Kemik destekli yöntemler: Daha büyük çocuklarda kuvvetin doğrudan kemiğe iletilmesini sağlar.
- Yetişkinlerde: Büyüme tamamlandıktan sonra hafif vakalarda ortodontik kamuflaj, belirgin vakalarda ortognatik cerrahi değerlendirilir.
Ayrıntılı bilgi için üst çene geriliği ve üst çene ilerletme ve çene genişletme sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Tedavi sonrası izlem
Üst çene geriliği olan çocuklarda alt çenenin büyümesi ergenlik boyunca devam edebilir. Bu nedenle erken tedaviden sonra büyüme tamamlanana kadar düzenli kontroller önemlidir.
