Fırlak dişler (üst ön dişlerin öne eğimli ya da öne çıkık olması) ve derin kapanış (üst ön dişlerin alt dişleri fazla örtmesi) sıklıkla birlikte görülen ortodontik sorunlardır. Her ikisi de hem görünümü hem de ağız sağlığını etkileyebilir.
Nedenleri
Parmak emme ve uzun süreli emzik kullanımı
Kalıcı dişler sürmeye başladıktan sonra da devam eden bu alışkanlıklar, üst ön dişleri öne iterek fırlak dişlere ve açık kapanışa yol açabilir.
Dilin dişlere baskısı
Yutkunma ve konuşma sırasında dilin ön dişlere itilmesi (yanlış yutkunma alışkanlığı) dişlerin konumunu etkileyebilir.
Kalıtsal ve iskeletsel durumlar
Alt çenenin geride olması ya da üst çenenin önde olması, fırlak diş görünümüne ve derin kapanışa neden olabilir.
Alt dudak alışkanlığı
Alt dudağın üst ön dişlerin arkasına yerleşmesi, dişlerin öne eğilmesini artırabilir.
Olası sağlık sorunları
- Öne çıkık dişlerde düşme ve darbelerde kırılma riski
- Dudakların tam kapanamaması ve ağız kuruluğu
- Derin kapanışta alt ön dişlerin damağa çarpması ve diş eti travması
- Ön dişlerde aşınma
- Bazı kişilerde çene ekleminde rahatsızlık
Tedavi yöntemleri
- Çocuklarda: Alışkanlıkların bırakılması, fonksiyonel apareyler ve gerekirse şeffaf plakla mandibular ilerletme gibi yöntemlerle büyüme yönlendirilebilir.
- Şeffaf plak: Dişsel kaynaklı fırlak dişlerde ve hafif–orta derin kapanışta dişlerin konumu ve eğimi düzeltilebilir.
- Braketler: Kapsamlı düzeltme gereken vakalarda tercih edilebilir.
- Yetişkinlerde iskeletsel vakalar: Belirgin çene uyumsuzluğunda ortodonti ile ortognatik cerrahi birlikte planlanabilir.
Ayrıntılı bilgi için fırlak diş tedavisi ve derin kapanış tedavisi sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Ne zaman değerlendirme yapılmalı?
Özellikle çocuklarda öne çıkık dişler fark edildiğinde, travma riski ve büyümeden yararlanma imkânı nedeniyle değerlendirmenin geciktirilmemesi önerilir. İlk ortodontik kontrol için önerilen yaş yaklaşık 7'dir.
