Diş çürüğü, ağızdaki bakterilerin ürettiği asitlerin diş minesinde mineral kaybına yol açmasıyla başlar ve tedavi edilmezse dişin iç katmanlarına doğru ilerler. Çürük çoğu zaman sessizdir; ağrı başladığında genellikle ilerlemiş bir evreye ulaşılmıştır. Bu nedenle erken belirtileri tanımak önemlidir.
Çürüğün evreleri
- Mine kaybı (beyaz leke): Yüzeyde mat, tebeşir beyazı lekeler görülür. Bu evrede çürük geri döndürülebilir.
- Mine çürüğü: Lekeler kahverengiye döner, yüzeyde küçük bir boşluk oluşabilir.
- Dentin çürüğü: Çürük mineyi geçerek daha yumuşak olan dentine ulaşır; hassasiyet başlar.
- Pulpa tutulumu: Çürük sinire ulaşır; ağrı, iltihap ve kanal tedavisi ihtiyacı ortaya çıkabilir.
Dikkat edilmesi gereken belirtiler
- Tatlı, sıcak veya soğukla gelen kısa süreli sızlama
- Diş yüzeyinde beyaz, kahverengi ya da siyah lekeler
- Diş arasında yiyecek takılması, diş ipinin yırtılması
- Isırırken ağrı
- Kendiliğinden başlayan veya gece artan ağrı (ilerlemiş çürüğe işaret edebilir)
- Ağız kokusu
Diş hekimi çürüğü nasıl teşhis eder?
- Görsel muayene: İyi ışık altında, kurutulmuş diş yüzeyleri incelenir.
- Sond ile kontrol: Yüzeydeki pürüzler değerlendirilir.
- Röntgen: Diş aralarındaki ve eski dolguların altındaki çürükler çoğu zaman yalnızca röntgende görülebilir.
- Ek yöntemler: Bazı durumlarda ışık geçirgenliği veya floresan tabanlı yardımcı yöntemler kullanılabilir.
Çürük nasıl tedavi edilir?
Beyaz leke evresindeki çürükler florür uygulamaları ve bakım alışkanlıklarının düzeltilmesiyle durdurulabilir. Boşluk oluşmuşsa çürük doku temizlenir ve dolgu yapılır. Çürük sinire ulaştıysa kanal tedavisi gerekebilir. Geniş madde kayıplarında inley veya onley gibi restorasyonlar düşünülebilir.
Günlük bakımda dikkat edilmesi gerekenler
- Florürlü diş macunuyla günde en az iki kez fırçalayın.
- Diş aralarını diş ipi ya da ara yüz fırçasıyla temizleyin.
- Şekerli yiyecek ve içecekleri ara öğünlerde sık tüketmeyin.
- Asitli içeceklerden sonra ağzınızı suyla çalkalayın.
- Altı ayda bir kontrole gidin.
Ortodontik tedavi görüyorsanız diş yüzeyleri daha fazla bakım gerektirir; şeffaf plak kullanım rehberimizde plak takarken ağız bakımını ayrıntılı olarak anlattık.
