Рецидив дегеніміз не?
Ортодонтиялық ем тұрақты брекет немесе мөлдір каппа арқылы тістерді жаңа орынға жылжытады. Ем аяқталғанда тістер түзу көрінгенімен, оларды қоршаған тіндер бұл жаңа жағдайға әлі толық бейімделмеген болуы мүмкін. Тістердің уақыт өте келе біраз бұрынғы орнына қарай жылжуы ортодонтияда рецидив деп аталады. Рецидив емнің сәтсіз болғанын білдірмейді; бұл тістер мен қоршаған тіндердің табиғи бейімділігі, және көп жағдайда дұрыс бекіту жоспарымен оны едәуір шектеуге болады.
Тістер неге қайта ығысады? Биологиялық себептер
Қызыл иек талшықтары және периодонт байламы
Әр тіс сүйекке периодонт байламы деп аталатын жіңішке талшықтар арқылы бекінген. Қызыл иектің ішінде де тістерді бір-біріне және айналасына байланыстыратын серпімді талшықтар бар. Тіс қозғалтылғанда бұл талшықтар керіліп, қайта реттеледі. Периодонт байламы салыстырмалы түрде қысқа уақытта бейімделеді, ал қызыл иек ішіндегі кейбір талшықтардың жаңа орынға үйренуі ұзағырақ созылуы мүмкін. Бұл талшықтар біраз уақыт «бұрынғы орынды есте сақтағандай» тістерді кері тартуға бейім болуы мүмкін; әсіресе бұрылған (ротациясы бар) тістерде бұл әсер айқынырақ болуы мүмкін.
Сүйектің қайта қалыптасуы
Тіс қозғалғанда оның бір жағында сүйек ыдырап, екінші жағында жаңа сүйек түзіледі. Бұл қайта қалыптасу ем аяқталғанда бірден бітпейді. Сүйек жетіліп, жаңа орынды қолдай бастағанша тістер сыртқы күштерге сезімталырақ болуы мүмкін.
Тіл, ерін және әдеттер
Тістер тіл, ерін және ұрт бұлшықеттері тудыратын күштердің арасындағы тепе-теңдік күйінде тұрады. Тілді итеру, ерін сору, тырнақ тістеу, тіс қысу немесе шықырлату сияқты әдеттер бұл тепе-теңдікті бұзып, тістердің қайта ығысуына ықпал етуі мүмкін. Мұндай әдеттер болса, дәрігеріңіз оларды бекіту жоспарында ескереді; тілді итеру туралы ақпарат үшін тілді итеру әдеті мақаламызды қарауға болады.
Бастапқы мәселенің түрі
Кейбір ортодонтиялық жағдайлар рецидивке бейімірек деп саналады. Мысалы, айқын тіс аралықтары, қатты бұрылған тістер, ашық тістем және тістердің айқын тығыз орналасуы емнен кейін мұқиятырақ бақылануы мүмкін. Дәрігеріңіз емді жоспарлағанда осы тәуекелдерді бағалайды.
Жас ұлғайған сайын тістерде болатын өзгерістер
Ортодонтиялық ем алған-алмағанына қарамастан, тістер өмір бойы өте баяу қозғалуын жалғастырады. Ересек жаста әсіресе төменгі алдыңғы тістерде шамалы тығыздықтың пайда болуы жиі кездесетін жағдай. Мұның себептері қатарында жақтардың баяу өсуі мен өзгеруі, тістердің уақыт өте алға қарай жылжуға бейімділігі, қызыл иек пен сүйек тірегіндегі өзгерістер және шайнау күштері бар. Сондықтан ем бірнеше жыл бұрын аяқталса да, тістерде шағын өзгерістер байқалуы мүмкін. Бұл — бекітуді ұзақ мерзімді әдет ретінде қарастырудың басты себептерінің бірі.
Ретейнердің рөлі
Ретейнер (бекітуші аспап) емнен кейін тістердің жаңа орнында қалуына көмектеседі. Тұрақты ретейнер — алдыңғы тістердің артқы бетіне жабыстырылатын жіңішке сым; ал алмалы-салмалы ретейнер көбіне мөлдір каппа түрінде болады және алып-тағылады. Қай түрі, қанша уақыт және қандай тәртіппен тағылатынын дәрігеріңіз шешеді. Жалпы ақпарат үшін ретейнер нұсқаулығы, тағу мерзімі үшін ретейнер қанша уақыт тағылады және бекіту кезеңінің толық мәліметі үшін ретейнермен емдеу беттерін қарауға болады.
- Алмалы-салмалы ретейнер тек тағылып тұрған кезде ғана пайдалы; ұсынылған тағу тәртібін сақтау маңызды.
- Тұрақты ретейнердің айналасы мұқият тазалануы керек; сым үзілсе немесе орнынан ажыраса, байқалмауы мүмкін. Қараңыз: тұрақты ретейнерді күту және мәселелері.
- Ретейнер қысып тұрса, бұл тістердің біраз қозғалғанының белгісі болуы мүмкін; дәрігеріңізге хабарлаңыз.
- Бақылау қабылдаулары аспаптың жағдайын және тістердегі ықтимал өзгерістерді ерте көруге мүмкіндік береді.
Ығысуды байқасаңыз не істеу керек?
- Ретейнеріңізді тексеріңіз: Алмалы-салмалы ретейнеріңіз болса, оны тағып, қалай отыратынын бақылаңыз. Мүлде отырмаса, күшпен кигізбеңіз.
- Клиникаға хабарласыңыз: Ығысу неғұрлым ерте байқалса, нұсқалар әдетте соғұрлым қарапайым болады. Ретейнер сынса немесе жоғалса, ретейнер жоғалса не істеу керек мақаласы бағыт бере алады.
- Тексеру: Дәрігеріңіз ығысудың мөлшері мен себебін бағалайды; қажет болса, жаңа қалып немесе цифрлық сканерлеу алынады.
- Нұсқалар: Шағын ығысуларда жаңа бекітуші аспап жеткілікті болуы мүмкін. Айқынырақ өзгерістерде қысқа мерзімді мөлдір каппамен немесе тұрақты брекетпен емдеу жоспарлануы мүмкін. Бұл шешім тексеруден кейін қабылданады; шағын ортодонтиялық түзетулер беті бұл туралы түсінік бере алады.
Жиі қойылатын сұрақтар
Ретейнер тақсам, тістерім мүлде ығыспай ма?
Ретейнер ығысу тәуекелін едәуір азайтуға көмектеседі, бірақ тістер өмір бойы өте баяу қозғала алатындықтан, шағын өзгерістер бәрібір байқалуы мүмкін. Тұрақты тағу мен бақылау бұл өзгерістерді ерте байқауға мүмкіндік береді.
Бірнеше жыл бұрын ем алғанмын, тістерім ығысты. Қайта емделу мүмкін бе?
Көп жағдайда иә. Ересектерге де ортодонтиялық ем жүргізуге болады; ығысудың мөлшеріне қарай қысқа ем жоспарлануы мүмкін. Сәйкестікті дәрігеріңіз тексеру кезінде бағалайды.
Ретейнерді бірнеше түн тақпадым, қысып тұр. Не істеуім керек?
Шамалы қысу тістердің біраз қозғалғанын көрсетуі мүмкін. Аспап отырса, ұсынылған тәртіппен тағуды жалғастырып, дәрігеріңізге хабарлаңыз. Отырмаса, күшпен кигізбей клиникаға хабарласыңыз; қараңыз: ретейнер мәселелері және шешімдері.
Қандай жағдайларда рецидив тәуекелі жоғарырақ?
Айқын аралықтар, бұрылған тістер, ашық тістем және жалғасып жатқан әдеттер тәуекелді арттыруы мүмкін. Дәрігеріңіз бекіту жоспарын осы факторларға қарай реттейді.
Сұрақтарыңыз болса, 0312 911 60 36 нөміріне қоңырау шалуға немесе байланыс бетіндегі форманы пайдалануға болады.
Бұл бет жалпы ақпараттық сипатта; диагноз бен ем жоспары тексеру және дәрігердің бағалауы арқылы анықталады.
