Терең тістем дегеніміз не?
Қалыпты тістемде жоғарғы алдыңғы тістер төменгі алдыңғы тістердің шамамен үштен бірін жабады. Бұл жабылу (овербайт) айтарлықтай ұлғайса, оны терең тістем деп атайды. Терең тістем жеке кездесуі мүмкін, бірақ көбіне артта орналасқан төменгі жақпен және ішке қарай көлбеген жоғарғы алдыңғы тістермен бірге кездеседі.
Себептері
- Төменгі және жоғарғы жақтың тік бағытта дамуы
- Алдыңғы тістердің тым көп шығуы немесе артқы тістердің жеткіліксіз шығуы
- Жоғарғы алдыңғы тістердің ішке қарай көлбеуі
- Артта орналасқан төменгі жақ
- Артқы тістердің жоқтығына немесе мүжілуіне байланысты тістем биіктігінің төмендеуі
- Тұқым қуалайтын факторлар
Терең тістем емделмесе не болады?
Жеңіл терең тістем көп жылдар бойы ешқандай мәселе тудырмауы мүмкін. Алайда айқын терең тістемде уақыт өте келе мынадай мәселелер пайда болуы мүмкін:
- Алдыңғы тістердің мүжілуі: Төменгі алдыңғы тістердің кесу жиектері мен жоғарғы алдыңғы тістердің артқы беттері мүжілуі мүмкін.
- Қызыл иек жарақаты: Төменгі алдыңғы тістер таңдайдағы қызыл иекке соғылып, жара мен қызыл иектің төмен түсуіне әкелуі мүмкін.
- Төменгі тістердің тығыз орналасуы: Төменгі алдыңғы тістер қысылып, тығыз орналасуы мүмкін.
- Жақ буыны: Кейбір адамдарда төменгі жақтың артта «құлыпталып» қалуы жақ буынындағы жайсыздықпен байланысты болуы мүмкін.
- Протездеу мен қалпына келтірудегі қиындық: Болашақтағы қаптамалар мен көпірлер үшін орын жетпеуі мүмкін.
Емдеу нұсқалары
Мөлдір каппалар
Мөлдір каппалармен алдыңғы тістерді батыруды (интрузия), артқы тістердің бақыланатын шығуын және алдыңғы тістердің көлбеуін түзетуді жоспарлауға болады. Кейбір каппалардағы тістем платформалары (bite ramps) артқы тістерді ажыратуға көмектесуі мүмкін. Көптеген жеңіл және орташа терең тістемдерді осылай емдеуге болады.
Брекеттер
Ауыр терең тістемде немесе кешенді тік бақылауды қажет ететін жағдайларда бекітілген ем таңдалуы мүмкін.
Өсу кезеңіндегі аппараттар
Егер терең тістеммен бірге төменгі жақ артта орналасса, өсу кезеңінде функционалдық аппараттар немесе мөлдір каппалармен төменгі жақты алға шығару қарастырылуы мүмкін.
Емдеу ұзақтығы және тұрақтылық
Терең тістемді түзету тістердің тік қозғалыстарын қажет ететіндіктен, ол әдетте 12–24 айға созылады. Емнен кейін терең тістем қайта ұлғаюға бейім болуы мүмкін, сондықтан ретейнерлерді тұрақты тағу маңызды.
