Cinsi yetişkənlik dövründəki hormonal dəyişikliklər yalnız bədənə deyil, ağız sağlamlığına da təsir edir. Bu dövrdə diş əti bakterial ərpə qarşı daha həssas olur və hətta az miqdarda ərp yığılması nəzərəçarpan qızartıya, şişkinliyə və qanamaya səbəb ola bilər.
Yeniyetməlikdə diş əti problemləri niyə artır?
- Hormonal dəyişikliklər: Hormon səviyyələrinin artması diş ətində qan axınını və onun ərpə reaksiyasını gücləndirir.
- Dəyişən gigiyena vərdişləri: Bu dövrdə diş fırçalama vərdişləri zəifləyə bilər.
- Qidalanma: Qəlyanaltıların və şəkərli içkilərin istehlakı arta bilər.
- Ortodontik aparatlar: Breketlər və məftillər ərpin yığılmasını asanlaşdırır.
- Ağızla nəfəs alma: Diş ətinin quruyub qıcıqlanmasına səbəb ola bilər.
Əlamətlər
- Fırçalayarkən və ya diş sapından istifadə edərkən qanama
- Qırmızı, şişkin diş əti
- Ağızdan pis qoxu
- Diş əti xətti boyunca həssaslıq
- Dişlərin arasında şişkin görünən diş əti
Həll yolları
Müntəzəm və düzgün fırçalama
Diş əti xəttinə diqqət yetirərək yumşaq fırça ilə gündə iki dəfə, iki dəqiqə fırçalamaq tövsiyə olunur. Qanama fırçalamağı dayandırmaq üçün səbəb deyil; əksinə, müntəzəm təmizliklə qanama adətən bir neçə gün ərzində azalır.
Dişlərarası təmizlik
Diş sapı və ya dişarası fırça diş fırçasının çata bilmədiyi sahələrdən ərpi təmizləyir.
Peşəkar təmizlik
Diş daşı varsa, o, diş həkimi tərəfindən təmizlənməlidir.
Qidalanma
Şəkərli və turş içkiləri məhdudlaşdırmaq və daha çox su içmək diş əti sağlamlığına kömək edir.
Ortodontik müalicə alan yeniyetmələr üçün
Breket taxan yeniyetmələr breketlərin ətrafını və məftillərin altını dişarası fırçalarla təmizləməlidirlər. Şəffaf kappa istifadə edən yeniyetmələr üçün kappaları taxmazdan öncə dişləri fırçalamaq vacibdir; əks halda kappa qida qalıqlarını dişlərə və diş ətinə sıxılmış vəziyyətdə saxlayır. Diş əti iltihabı ortodontik müalicənin gedişatına da təsir edə bildiyi üçün müayinələrdə diş ətinin vəziyyəti qiymətləndirilir.
Diş həkiminə nə vaxt müraciət etməli?
- İki həftəlik müntəzəm qulluğa baxmayaraq qanama davam edirsə
- Diş ətində ağrılı şişkinlik və ya absses varsa
- Dişlərin laxladığını hiss edirsinizsə
- Ağızdan pis qoxu keçmirsə
Diş əti sağlamlığı haqqında ətraflı məlumat üçün diş ətinin çəkilməsi və onun qarşısının alınması haqqında məqaləmizi oxuyun.
