Qısa cavab: Diş implantı adətən üç əsas hissədən ibarətdir: çənə sümüyünə yerləşdirilən implant gövdəsi, gövdəni ağız boşluğuna birləşdirən abatment (birləşdirici hissə) və görünən diş olan tac. Əksər hallarda bu hissələri bir-birinə kiçik protez vinti birləşdirir. İmplant gövdəsi uzun müddət yerində qala bilər, üst hissələr isə lazım olduqda yenilənə bilər.
1. İmplant gövdəsi
İmplant gövdəsi itirilmiş dişin kökünü əvəz edən, vint formalı hissədir. Əsasən titandan və ya titan ərintisindən, bəzi hallarda sirkoniumdan hazırlanır. Sümüyə yerləşdirildikdən sonra bir neçə ay ərzində sümüklə birləşir; bu prosesə osseointeqrasiya deyilir. Gövdənin diametri və uzunluğu sümüyün miqdarına, dişin yerləşdiyi nahiyəyə və planlaşdırmaya görə seçilir.
2. Örtük vinti və sağalma başlığı
İmplant yerləşdirildikdən sonra sümüklə birləşmə müddətində üst hissəsi örtük vinti ilə bağlana bilər və ya diş ətinin formalaşması üçün sağalma başlığı taxıla bilər. Sağalma başlığı daimi dişin ətrafında təbii görünüşlü diş əti kənarının formalaşmasına kömək edir.
3. Abatment (birləşdirici hissə)
Abatment implant gövdəsinin üzərinə taxılan və tacı daşıyan aralıq hissədir. Müxtəlif növləri var:
- Hazır abatmentlər: Standart ölçülərdə istehsal olunur; lazım gələrsə kiçik düzəlişlər edilir.
- Fərdi abatmentlər: Rəqəmsal skan və kompüter dəstəkli dizaynla diş ətinin formasına və dişin mövqeyinə görə hazırlanır.
- Bucaqlı abatmentlər: İmplantın bucağı ilə dişin olmalı olduğu istiqamət arasındakı fərqi tarazlaşdırır.
- Titan əsas üzərində keramika: Estetik nahiyələrdə titan əsasın üzərinə diş rəngində üst struktur yapışdırılaraq istifadə oluna bilər.
Abatmentin implant gövdəsinə oturduğu hissəyə birləşmə deyilir. Konusvari və ya altıbucaqlı daxili birləşmə kimi müxtəlif dizaynlar var və hər sistem öz birləşmə növünə uyğun hissələrlə işləyir. Buna görə gələcəkdə hissə dəyişdirmək lazım gələrsə, implantın hansı sistemə aid olduğunun bilinməsi vacibdir; ətraflı məlumat üçün implant kartı və implant məlumatları yazımıza baxa bilərsiniz.
4. Protez vinti
Abatmenti implant gövdəsinə bərkidən kiçik vintdir. Müəyyən qüvvə ilə sıxılır. Zamanla, xüsusən diş sıxan və ya çeynəmə yükü çox olan şəxslərdə boşala bilər; bu halda dişdə yüngül laxlama hiss oluna bilər. Boşalmış vint əksər hallarda həkim tərəfindən yenidən sıxıla və ya dəyişdirilə bilər.
5. Tac, körpü və ya protez
Ağızda görünən hissə abatmentin üzərinə taxılan tacdır. Bir neçə diş çatışmadıqda körpü, bütün dişlərin olmadığı hallarda isə implant dəstəkli protezlər istifadə oluna bilər. Taclar əsasən sirkonium və ya keramika kimi materiallardan hazırlanır; sirkoniuma qulluq barədə sirkonium örtüyün ömrü və qulluğu yazımızda məlumat tapa bilərsiniz. Tam çənə seçimləri ilə maraqlanırsınızsa, all-on-four nədir yazımıza nəzər sala bilərsiniz.
Vintli, yoxsa yapışdırılan?
- Vintli tac: Tac üstündəki kiçik dəlikdən vintlə bərkidilir; dəlik sonra diş rəngində materialla bağlanır. Lazım olduqda çıxarılıb yenidən taxıla bilməsi qulluğu və təmiri asanlaşdırır.
- Yapışdırılan (sementlə bərkidilən) tac: Tac abatmentin üzərinə xüsusi yapışdırıcı ilə bərkidilir. Estetik baxımdan vint dəliyi olmur; lakin yapışdırıcı qalıqlarının diş əti altında qalmaması üçün diqqətli tətbiq tələb olunur.
Hansı üsulun seçiləcəyi implantın mövqeyi, bucağı, estetik gözlənti və qulluq rahatlığı birlikdə qiymətləndirilərək müəyyən edilir.
Orijinal və uyğun hissələr
Abatment və vint kimi hissələr implantı istehsal edən şirkət tərəfindən və ya başqa sistemlərlə uyğun olacaq şəkildə fərqli istehsalçılar tərəfindən hazırlana bilər. Hansı hissənin istifadə olunacağına həkim və diş protez laboratoriyası sistemin birləşmə növünü və protezin növünü nəzərə alaraq qərar verir. Hər halda istifadə olunan hissələr qeydiyyatdan keçmiş məhsullar olmalı və implantla uyğunluğu təsdiqlənməlidir. Sistem seçimi ilə bağlı meyarları implant markası necə seçilir yazımızda izah etmişik.
Hissələrin ömrü və qulluğu
- İmplant gövdəsi sağlam sümük və diş əti ilə uzun müddət yerində qala bilər.
- Vint, abatment və tac aşınma, qırılma və ya estetik səbəblərlə illər ərzində yenilənə bilər.
- İmplant ətrafı müntəzəm təmizlənməzsə, diş əti iltihabı inkişaf edə bilər. Evdə qulluq üçün implant təmizləmə bələdçisi yazımıza baxa bilərsiniz.
- Diş sıxırsınızsa, gecə kappasından istifadə hissələrin üzərindəki yükü azaltmağa kömək edə bilər.
Nə vaxt həkimə müraciət etməli?
İmplant üzərindəki dişdə laxlama, tıqqıltı səsi, çeynəyərkən ağrı, diş ətində qanama, şişkinlik və ya axıntı hiss etsəniz, gözləmədən həkiminizə müraciət edin. Erkən aşkar edilən vint boşalması kimi problemlər əksər hallarda asanlıqla aradan qaldırıla bilər.
Qısaca maraq doğuran suallar
İmplant tək hissədən ibarətdirmi?
Əksər implant sistemləri bir neçə hissədən ibarətdir. Tək hissəli dizaynlar da mövcuddur; hansı dizaynın uyğun olduğuna həkim qərar verir.
Abatment qırılarsa, implant çıxarılırmı?
Əksər hallarda yox. Abatment və ya vint qırılsa belə, implant gövdəsi sağlamdırsa, yalnız üst hissələr yenilənə bilər.
Tacı dəyişmək üçün implantı çıxarmaq lazımdırmı?
Adətən lazım deyil. Vintli taclar açılaraq, yapışdırılan taclar isə uyğun üsullarla çıxarılaraq yenilənə bilər.
Sizə uyğun olanı necə öyrənə bilərsiniz?
Buradakı məlumatlar ümumidir; sizin üçün düzgün seçim müayinə və həkim qiymətləndirməsi ilə müəyyən edilir. Qəbul və ünvan üçün əlaqə səhifəmizə baxa bilərsiniz.
